II SA/Wa 936/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-23

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Olga Żurawska-Matusiak, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" jest uzasadnione, gdy stwierdzone ograniczenia zdrowotne uniemożliwiają mu pełnienie służby na stanowiskach zgodnych z zaleceniami lekarskimi, a jednocześnie nie ma możliwości utworzenia lub przydzielenia mu stanowiska o zmodyfikowanych warunkach pracy?
Ratio decidendi
Zwolnienie policjanta ze służby z uwagi na "ważny interes służby" jest uzasadnione, gdy stwierdzone ograniczenia zdrowotne uniemożliwiają mu pełnienie służby na stanowiskach zgodnych z zaleceniami lekarskimi, a jednocześnie nie ma możliwości utworzenia lub przydzielenia mu stanowiska o zmodyfikowanych warunkach pracy, które nie naruszałoby jego zdrowia i życia. Specyfika służby w Policji wymaga, aby funkcjonariusze posiadali predyspozycje fizyczne i psychiczne do pełnienia służby, a pracodawca ponosi odpowiedzialność za ich zdrowie i życie.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant, został skierowany do komisji lekarskiej z powodu złego stanu zdrowia. Komisja orzekła, że jest zdolny do służby z ograniczeniem – praca siedząca, niewymagająca wysiłku fizycznego. Analiza stanowisk w jednostkach Policji wykazała brak możliwości przydzielenia mu stanowiska zgodnego z zaleceniami. W związku z tym, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie "ważnego interesu służby". Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z [...] marca 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. W. (dalej jako skarżący) od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] stycznia 2015 r., dotyczącego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355) z 28 stycznia 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Wnioskiem z 4 grudnia 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o sprawdzenie czy w garnizonie [...] znajduje się stanowisko policyjne, które spełniałoby warunki służby określone w orzeczeniu komisji lekarskiej i w zaświadczeniu lekarza profilaktyka wydanych wobec skarżącego. Wystąpienie to organ uzasadnił faktem, iż z uwagi na zły stan zdrowia skarżący został skierowany do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] celem określenia stanu zdrowia i dalszej przydatności do służby. Orzeczeniem nr [...] z [...] listopada 2014 r. skarżący uznany został za zdolnego do służby z ograniczeniem – [...]. Jednocześnie komisja lekarska stwierdziła, iż w stosunku do skarżącego wskazana jest praca siedząca, niewymagająca wysiłku fizycznego. Natomiast lekarz profilaktyk [...] listopada 2014 r. wydał zaświadczenie lekarskie o zdolności skarżącego do wykonywania pracy na stanowisku referenta Zespołu [...], wskazując przy tym na pracę biurową i siedzącą. Jednocześnie organ podał, iż po dokonaniu przeglądu stanowisk w Komendzie Powiatowej Policji w [...] nie stwierdzono stanowiska służbowego, które spełniałoby zalecenia komisji lekarskiej. Wobec powyższego istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania na terenie województwa [...] pod kątem istnienia stanowiska, na którym funkcjonariusz posiadający przedmiotowe ograniczenia mógłby pełnić służbę. Do przedmiotowego wniosku załączono pisma z 8 grudnia 2014 r. skierowane do Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] oraz do lekarza Poradni Medycyny Pracy w przedmiocie wyjaśnienia zaleceń Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] zakreślonych w orzeczeniu nr [...] z [...] listopada 2014 r. Ponadto załączono notatkę urzędową z 9 grudnia 2014 r. sporządzoną przez inspektora do spraw BHP Komendy Powiatowej Policji w [...], z której wynika, iż po dokonaniu przeglądu i analizy kart oceny ryzyka zawodowego nie stwierdzono stanowiska, które spełniałoby warunki służby określone w orzeczeniu komisji lekarskiej oraz notatki urzędowe z 9 grudnia 2014 r. Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego i Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w [...]. Następnie pismem z 17 grudnia 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] przekazał organowi I instancji między innymi pismo Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z 12 grudnia 2014 r., w którym wskazano, iż u skarżącego rozpoznano nadciśnienie tętnicze I/II będące jednym z największych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, mogących prowadzić do uszkodzenia nerek (przewlekła niewydolność nerek, aż do konieczności dializy), układu krążenia (niewydolność mięśnia sercowego, zawał serca) oraz powikłań ze strony układu nerwowego (niedokrwienny udar mózgu, zespół otępienny). Przewodniczący wskazał przy tym, że komisja lekarska wydała zalecenie, natomiast to Komendant zatrudnia swojego pracownika na danym stanowisku pracy, jednocześnie biorąc pełną odpowiedzialność za jego zdrowie i życie. Uwzględniając powyższe, Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W toku postępowania pismem z 12 stycznia 2015 r. organ I instancji wystąpił do Komendantów Powiatowych/Miejskich Policji województwa [...] o udzielenie informacji, czy w kierowanych przez nich jednostkach organizacyjnych są stanowiska policyjne, na których skarżący mógłby realizować zadania służbowe zgodnie z zaleceniami orzeczenia nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] listopada 2014 r. Z uzyskanych na powyższe zapytania odpowiedzi wynika, iż w Komendach Powiatowych Policji oraz Komendach Miejskich Policji województwa [...] nie ma stanowisk policyjnych, na których skarżący, wobec którego wydano orzeczenie o podanym zaleceniu, mógłby pełnić służbę. Jednocześnie w toku postępowania pracownicy Zespołu ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] dokonali przeglądu i analizy dokumentacji, dotyczącej stanowisk służbowych, występujących w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] oraz Samodzielnym Pododdziale Prewencji Policji w [...], w kontekście charakterystyki zagrożeń i ryzyka zawodowego. Przeprowadzone czynności wykazały pięć stanowisk służbowych, na których (przy założeniu, że przełożeni nie będą zlecać funkcjonariuszowi zadań wymagających pracy w terenie oraz wysiłku fizycznego) wymieniony mógłby pełnić służbę, między innymi jako, funkcjonariusz Zespołu Prasowego, zastępca dyżurnego Sztabu Policji, funkcjonariusz Zespołu do spraw Analizy Kryminalnej Wydziału Wywiadu Kryminalnego. Pismem z 15 stycznia 2015 r. organ I instancji wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, który nie wniósł uwag i zastrzeżeń, co do sposobu i trybu zwolnienia skarżącego. Przy piśmie z 20 stycznia 2015 r. do organu I instancji przekazana została notatka urzędowa Komendanta Powiatowego Policji w [...] z 20 stycznia 2015 r., z której wynika, iż z [...] listopada 2014 r. skarżący został zwolniony z zajmowanego stanowiska dzielnicowego i przeniesiony do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...], a następnie z 19 listopada 2014 r. powierzono mu obowiązki służbowe na stanowisku referenta Zespołu [...]. Powyższe decyzje wynikały ze zgłoszonego przez skarżącego złego stanu zdrowia oraz ograniczeń zakreślonych przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w [...]. Ponadto wskazano, iż karta opisu stanowiska pracy referenta Zespołu [...] została zmodyfikowana w zakresie pozycji "Warunki pracy" w celu umożliwienia skarżącemu czynnej służby, przy zachowaniu zaleceń komisji lekarskiej i lekarza profilaktyka, jedynie jednakże do czasu rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie znalezienia stanowiska odpowiadającego zaleceniom lekarskim. Komendant Powiatowy Policji w [...] podkreślił, iż typowe warunki służby wszystkich policjantów Komendy Powiatowej Policji w [...] nie przewidują ograniczeń co do pracy i obsługi zdarzeń w terenie, czy wykonywania czynności nie wymagających wysiłku fizycznego. 26 stycznia 2015 r. skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu ponownego orzeczenia przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w [...], o co wnioskował. Rozkazem personalnym nr [...] z [...] stycznia 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwolnił skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 43 ust. 3 ustawy o Policji z 28 stycznia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż dokonana analiza stanowisk służbowych jednostek organizacyjnych Policji województwa [...], przeprowadzona pod kątem ograniczeń wynikających z orzeczenia nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z [...] listopada 2014 r., potwierdziła brak możliwości mianowania skarżącego na stanowisko służbowe, na którym mógłby bezpiecznie realizować zadania i czynności służbowe z uwzględnieniem posiadanego doświadczenia i kwalifikacji zawodowych. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił jednocześnie zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego do czasu wydania kolejnego orzeczenia komisji lekarskiej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, iż stan jego zdrowia uniemożliwia pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku referenta Zespołu [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], jak również, że w garnizonie [...] brak jest stanowisk, które spełniają warunki określone w orzeczeniu komisji lekarskiej i zaświadczeniu lekarza profilaktyka. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie na stanowisko referenta Zespołu [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]. Wskazaną na wstępie decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ podkreślił, iż podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. W praktyce, na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Ustalenie treści pojęcia "ważnego interesu służby" ustawodawca pozostawił organowi Policji stosującemu prawo, który przeprowadza w tym zakresie wykładnię przepisów prawnych i w każdym indywidualnym przypadku konkretyzuje je, wskazując okoliczności faktyczne uzasadniające taką ocenę. Dla zapobieżenia nadużywania przez przełożonych możliwości zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41. ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, art. 43 ust. 3 tej ustawy przewiduje, że zwolnienie w tym trybie możne nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Organ podkreślił, że przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny czy w obecnym stanie faktycznym pozostawienie skarżącego w służbie narusza jej ważny interes. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować (...). Uwzględniając zatem, iż w raporcie z [...] października 2014 r., skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w [...], skarżący wskazał, iż jest pod stałą opieką medyczną wynikającą ze stwierdzonego u niego nadciśnienia tętniczego, stenokardii, nerwicy wegetatywnej i dyskopidemii, jak również, że źle toleruje wysiłek fizyczny, przełożeni policjanta dążyli do ustalenia jego stanu zdrowia i przydatności do dalszej służby w Policji. Skarżący został skierowany do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia dalszej przydatności do służby. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w [...] orzeczeniem nr [...] z [...] listopada 2014 r. rozpoznała u skarżącego nadciśnienie tętnicze I/II i uznała za zdolnego do służby z ograniczeniem (kategoria C) - określając, iż "Wskazana praca siedząca, niewymagąjąca wysiłku fizycznego." Pismem z 12 grudnia 2014 r. Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] wyjaśnił natomiast, iż skarżącego rozpoznano nadciśnienie tętnicze I/II, będące jednym z największych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, mogących prowadzić do uszkodzenia nerek (przewlekła niewydolność nerek, aż do konieczności dializy), układu krążenia (niewydolność mięśnia sercowego, zawał serca) oraz powikłań ze strony układu nerwowego (niedokrwienny udar mózgu, zespół otępienny). Przewodniczący wskazał przy tym, że komisja lekarska wydała zalecenie natomiast to "Komendant zatrudnia swojego pracownika na danym stanowisku pracy jednocześnie biorąc pełną odpowiedzialność za jego zdrowie i życie". Uwzględniając przedstawione ograniczenia Komendant Powiatowy Policji w [...], jako przełożony właściwy w sprawach osobowych skarżącego, a tym samym odpowiedzialny za jego "bezpieczeństwo", dążył do realizacji wytycznych określonych w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...], jednakże dokonana zarówno w tej jednostce organizacyjnej Policji, jak również w pozostałych komendach powiatowych i miejskich Policji województwa [...] analiza kart opisu ryzyka zawodowego wykazała brak stanowiska służbowego, na którym wykluczone byłoby wykonywanie czynności służbowych wymagających wysiłku fizycznego. Wprawdzie pracownicy Zespołu ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], po przeprowadzeniu przeglądu i analizy kart oceny ryzyka zawodowego stanowisk istniejących w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...], wskazali stanowiska służbowe, na których skarżący mógłby pełnić służbę, jednakże ewentualne pełnienie służby przez skarżącego na tych stanowiskach uwarunkowane zostało niezlecaniem funkcjonariuszowi zadań wymagających pracy w terenie oraz wysiłku fizycznego. W ocenie organu II instancji specyfika służby w Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, z samej istoty swojego funkcjonowania nie przewiduje stanowisk, na których pełnienie służby nie wymagałaby chociażby minimalnego wysiłku fizycznego. Jednocześnie organ zważył, iż z uwagi na dotychczasowy przebieg służby, doświadczenie zdobyte przez skarżącego w komórkach pionu prewencji w zakresie realizacji zadań patrolowo- interwencyjnych oraz jako dzielnicowy, skarżący nie spełnia wymogów w zakresie doświadczenia oraz kwalifikacji zawodowych, do realizacji zadań na wskazanych stanowiskach służbowych. Brak jest zatem możliwości mianowania skarżącego na stanowisko służbowe, na którym spełnione zostałyby wymagania określone w orzeczeniu nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z [...] listopada 2014 r. Nadto organ zaznaczył, iż Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] zaakceptował zwolnienie skarżącego ze służby, co wskazuje, iż została spełniona przesłanka ważnego interesu, albowiem obiektywność związku zawodowego nie może w tym względzie budzić żadnych wątpliwości. Organ podkreślił jednocześnie, że postępowanie w przedmiotowej sprawie przeprowadzono z uwzględnieniem wymogów wynikających z art. 10 K.p.a. Skarżącemu zapewniono bowiem czynny udział w tymże postępowaniu oraz umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zapewnienia udziału stronie w postępowaniu odwoławczym, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, uniemożliwienie złożenia żądań o przeprowadzenie nowych dowodów w sprawie, 2. odrzucenie wniosku o ponowne poddanie badaniu przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w [...], pomimo twierdzeń skarżącego, iż stan zdrowia się poprawił na tyle, by treść orzeczenia mogła ulec radykalnej zmianie, 3. sprzeczność ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że powierzenie pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku referenta Zespołu [...] w Komendzie Powiatowej Policji w [...] miało charakter tymczasowy do czasu znalezienia stanowiska odpowiadającego zaleceniom lekarskim, a w konsekwencji przyjęcie, że w garnizonie [...] brak jest stanowisk, które spełniają warunki określone w orzeczeniu komisji lekarskiej i zaświadczeniu lekarza profilaktyka, co miało uzasadniać zwolnienie ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. Uwzględniając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojej skargi skarżący podniósł, iż naruszając zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, organ uniemożliwił mu przedłożenie wyników specjalistycznych badań lekarskich, uzyskanych na własny koszt po wydaniu rozkazu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], które całkowicie podważają trafność orzeczenia nr [...] z [...] listopada 2014 r. Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...]. Zwrócił uwagę, że już na etapie postępowania przed organem I instancji podnosił, że jego stan zdrowia nie odpowiada ustaleniom Komisji, a także, że stan ten uległ radykalnej poprawie. Zarzucił, że Komendant Główny Policji całkowicie pominął dołączone do odwołania zaświadczenie lekarskie, które potwierdza poprawę stanu zdrowia. Nadto skarżący podkreślił, iż w piśmie Przewodniczącego WKL stwierdzono jedynie, że stanowisko odpowiednie dla skarżącego to takie, które "nie wymaga nadmiernego wysiłku fizycznego". W ocenie skarżącego Komendant Główny Policji nie powinien oczekiwać od wszystkich swoich podwładnych nadmiernego wysiłku. Wydaje się oczywistym, że skoro pracodawca przewidział kategorię "C" - zdolnych do pracy w Policji, to tacy funkcjonariusze są potrzebni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoją dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że skarga złożona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby. Cytowane unormowanie uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w Policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak w odniesieniu do ich postawy moralnej i nieposzlakowanego charakteru, jak i sprawności fizycznej. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, są m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych. Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy, kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. W myśl przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola tego rodzaju decyzji ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla konkretnej sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji realizują określoną politykę stosowania prawa oraz wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych i celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i wpływać na to, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też możliwe było wykluczenie jej z tego grona. Inaczej mówiąc nie mogą oceniać słuszności realizowanej przez organy polityki kadrowej. Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Mimo iż omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby", to nie ulega wątpliwości, że odkodowanie znaczenia tego zwrotu musi następować z uwzględnieniem przede wszystkim przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji oraz że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować w niej służby. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz o niezbędnych predyspozycjach fizycznych i psychicznych do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Wszelkie wątpliwości co do posiadania tych przymiotów dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia w Policji racjonalnej polityki kadrowej oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych. Przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że kontrolowana decyzja nie jest rozstrzygnięciem arbitralnym, czy też opartym na niedozwolonych kryteriach. W przedmiotowej sprawie przesłanka zwolnienia ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. Zgodzić się należy z poglądem organu, iż funkcjonariusz winien pełnić służbę na stanowisku służbowym odpowiednim ze względu na jego stan zdrowia z uwzględnieniem posiadanych kwalifikacji zawodowych i doświadczenia. Ma też rację skarżący, że skoro w przepisach została wprowadzona kategoria – zdolny do służby z ograniczeniami, to stwierdzone przez komisję lekarską ograniczenia zdrowotne nie mogą same w sobie stanowić podstawy do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Istotne jest natomiast jakiego rodzaju są to ograniczenia, jakie są wskazania lekarskie co do warunków służby i czy wymagania te mogą zostać zrealizowane, tak aby pełnienie służby nie stanowiło zagrożenia dla zdrowia i życia funkcjonariusza. Z orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...], który to dokument ma w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie dla określenia skarżącemu dalszych warunków służby, zaś stwierdzone wskazania co do charakteru pracy nie mogą być modyfikowane przez wyjaśnienia Przewodniczącego Komisji, wynika, że winien on wykonywać pracę siedzącą, niewymagającą wysiłku fizycznego. W związku z powyższym organ, po stwierdzeniu, że w Komendzie Powiatowej Policji w [...] nie ma stanowiska policyjnego, które spełniałoby warunki służby określone w orzeczeniu Komisji Lekarskiej i zaświadczeniu lekarza profilaktyka, 4 grudnia 2014 r. podjął działania w celu ustalenia czy w garnizonie [...], w którym służył skarżący, są stanowiska, które skarżący ze stwierdzonymi jak wyżej ograniczeniami i wskazaniami lekarskimi, mógł pełnić. Stanowisko takie nie zostało wyszukane, co w sposób jednoznaczny wynika ze zgromadzonej w aktach administracyjnych dokumentacji. Zgodzić się przy tym należy z organem, że specyfika służby w Policji jako formacji przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, z samej istoty swego funkcjonowania nie przewiduje stanowisk, na których pełnienie służby nie wymagałoby chociaż minimalnego wysiłku fizycznego. Oznacza to, że w garnizonie [...] brak było stanowiska służbowego, na którym skarżący bez narażenia swego zdrowia mógłby pełnić służbę. Powyższe w konsekwencji oznacza, że skarżący nie mógł pełnić dalej służby w Policji, skoro nie było odpowiedniego dla jego stanu zdrowia stanowiska służbowego. Na podkreślenie zasługuje, że skarżący nie mógł w dalszym ciągu pełnić służby na stanowisku referenta Zespołu [...], albowiem powierzenie pełnienia obowiązków na tym stanowisku nastąpiło na okres pozostawania skarżącego w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...] i co w sprawie szczególnie istotne aby skarżący mógł pełnić służbę na tym stanowisku, w karcie opisu stanowiska pracy zostały zmienione warunki pracy. Zmodyfikowane warunki pracy przewidywały pracę wyłącznie biurową przy monitorze, sztucznym oświetleniu, w systemie zmianowym, co nie powoduje narażenia na zagrożenie życia i zdrowia. Przed zmianą warunki pracy na tym stanowisku przewidywały pracę w terenie oraz biurową przy monitorze, sztucznym oświetleniu, w systemie zmianowym; narażenie na stres oraz zagrożenie życia i zdrowia. Jak wynika z wyjaśnień Komendanta Powiatowego Policji w [...] modyfikacja karty opisu stanowiska pracy podyktowana była faktem, iż jednostka jest w trudnej sytuacji kadrowej i pozostawienie policjanta w dyspozycji bez świadczenia służby byłoby marnotrawieniem zasobów ludzkich. Sytuacja jak opisana powyżej była jednak sytuacją przejściową, tylko na czas pozostawania skarżącego w dyspozycji do czasu rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie znalezienia stanowiska odpowiadającego zaleceniom lekarskim. Organ nie był przy tym obowiązany do tworzenia stanowiska z warunkami służby odbiegającymi od tych, które obowiązują na stanowiskach istniejących w danej jednostce i odpowiadają istocie służby w Policji. Jest natomiast obowiązany do pełnego i efektywnego wykorzystania przydzielonych etatów, tak aby jak najpełniej realizować zadania przypisane formacji. Do każdego stanowiska przyporządkowana jest karta opisu określająca zakres zadań i obowiązków. W ten sposób rozpisane zostają zadania przypisane danej jednostce organizacyjnej Policji. W konsekwencji uznać należy, że ważny interes służby wymagał, aby ze skarżącym rozwiązać stosunek służbowy, skoro brak jest stanowiska, na którym skarżący mógłby bezpiecznie realizować zadania i czynności służbowe. Zdaniem Sądu ocena ważnego interesu służby dokonana przez organ była swobodna lecz nie dowolna i znajdowała oparcie w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy. Organ ustalił wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, zachowując prawa skarżącego do brania czynnego udziału w sprawie. Skarżący w toku postępowania przed organem I instancji był zapoznawany ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przedstawiał też swoje stanowisko. Dopiero na etapie postępowania przed organem II instancji nie został zrealizowany obowiązek wynikający z art. 10 K.p.a., aczkolwiek o toczący się postępowaniu odwoławczym skarżący wiedział, gdyż zostało ono wywołane jego odwołaniem. Nie umożliwiono mu jednak przed wydaniem decyzji odwoławczej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zaniechanie organu, na co wskazują okoliczności sprawy, wynikało niewątpliwie z braku prowadzenia na etapie postępowania odwoławczego czynności dowodowych. W sprawie nie było zatem materiałów nieznanych skarżącemu. Niezależnie jednak od powyższego stwierdzone uchybienie stanowi bezsprzecznie naruszenie art. 10 K.p.a., który obowiązuje również na etapie postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu uchybienie to nie miało jednak w istocie wpływu na wynik sprawy. Jak wynika ze skargi skarżący naruszenia powyższego przepisu upatruje w uniemożliwieniu mu przedłożenia wyników specjalistycznych badań lekarskich podważających trafność orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej i potwierdzających jego dobry stan zdrowia. Wskazać zatem należy, że postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby nie jest postępowaniem, w którym można podważać trafność orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW. W orzeczeniu z [...] listopada 2014 r. skarżący został pouczony o przysługującym mu prawie złożenia odwołania, lecz z możliwości tej nie skorzystał. Orzeczenie stało się zatem ostateczne i organy były uprawnione do przyjęcia, że stanowi ono istotny element stanu faktycznego sprawy. Ubocznie zauważyć można, że skarżący zaczął kontestować ustalenia zawarte w orzeczeniu dopiero po wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia z Policji. Złożenie w postępowaniu odwoławczym aktualnych badań lekarskich nie mogło zatem doprowadzić do podważenia ostatecznego orzeczenia Komisji Lekarskiej, na co wskazywał już w swojej decyzji organ I instancji. Nastąpiło to w związku z pismem skarżącego zawierającym wniosek o skierowanie na Komisję Lekarską z uwagi na nierzetelność badań przeprowadzonych przed Komisją Lekarską odbywającą się [...] listopada 2014 r. Jednocześnie pismem z 23 lutego 2015 r. skarżący został poinformowany, że jego wniosek o skierowanie na Wojewódzką Komisję Lekarską został rozpatrzony odmownie, albowiem nie wskazuje on na zmianę stanu zdrowia, a jedynie kwestionuje prawidłowość postępowania przed Komisją. Równocześnie podano w nim, że o skierowanie na komisję lekarską w przypadku zmiany stanu zdrowia może wystąpić za pośrednictwem Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW przy KWP w [...]. W związku z powyższym stwierdzić dodatkowo należy, że uniemożliwienie skarżącemu przedłożenia organowi odwoławczemu aktualnych badań nie miało wpływu na wynik sprawy i z tego powodu, iż organ odwoławczy sam nie posiada kompetencji do oceny stanu zdrowia funkcjonariusza, jak i nie ma uprawnień do kierowania na komisję lekarską. Uprawnienia te przysługują kierownikom komórek kadrowych jednostki organizacyjnej Policji, w której funkcjonariusz ostatnio pełnił służbę. Zaświadczenia lekarskie i wyniki badań nie mogły zatem stanowić materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia wydanego rozstrzygnięcia, zważywszy nadto, że niniejsza sprawa dotyczy zwolnienia z Policji z uwagi na ważny interes służby. Na wydane rozstrzygnięcie bez wpływu pozostawało też przedłożone przy odwołaniu zaświadczenie lekarskie z powodów przedstawionych powyżej. W realiach przedmiotowej sprawy nie ma również znaczenia okoliczność obsadzenia w Komendzie Powiatowej Policji w [...] stanowiska referenta ds. wykroczeń, skoro stanowisko to jako obsadzone, co wynika z notatki służbowej z 15 listopada 2014 r., nie mogło być przydzielone skarżącemu. Nie można przy tym w ramach rozpoznawania niniejszej sprawy analizować i oceniać procedury przydziału stanowiska innemu funkcjonariuszowi, nie znając zwłaszcza jego parametrów i kwalifikacji skarżącego do jego pełnienia. Dodatkowo zauważyć należy, że z notatki urzędowej Inspektora ds. BHP KPP [...] wynika, że w Komendzie tej nie ma stanowiska, które spełniałoby warunki służby określone w orzeczeniu nr [...] z [...] listopada 2014 r. i zaświadczeniu lekarskim nr [...] z [...] listopada 2014 r r. bez narażania zdrowia skarżącego. Zaskarżona decyzja spełnia zasadniczo wymagania określone w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. Organ wskazał jakie okoliczności wziął pod uwagę, na podstawie jakich dowodów zostały one ustalone, jakie okoliczności i dlaczego pominął. W sposób wystarczający została też wyjaśniona podstawa prawna wydanego rozstrzygnięcia. Sąd zauważa wprawdzie, że organ nie uzasadnił nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. nie mające jednak wpływu na wynik sprawy. Okoliczności tej nie kwestionował skarżący. Niewątpliwie interes służby, który w rozpoznawanej sprawie był tożsamy z interesem społecznym, wyrażał się koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, który pozostawał w dyspozycji i dla którego nie było odpowiedniego stanowiska, na którym mógłby bezpiecznie realizować zadania i czynności służbowe. Przydział służby na stanowisku referenta Zespołu [...] ze zmodyfikowanymi warunkami służby, co zostało dokonane na potrzeby przydzielenia tego stanowiska skarżącemu, nastąpił jedynie na okres pozostawania skarżącego w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Dalsze pełnienie służby na tym stanowisku nie było zatem możliwe i pożądane, jako że w interesie służby jest wykorzystanie stanowisk służbowych zgodnie z ich zasadniczym opisem. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ w sposób prawidłowy wypełnił okolicznościami faktycznymi przedmiotowej sprawy treść przesłanki "ważnego interesu służby". Skoro brak było stanowisk, na których skarżący mógłby bezpiecznie realizować zadania służbowe, przy założeniu, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za zdrowie i życie funkcjonariuszy w trakcie ich realizacji i nie może działać w sprzeczności ze wskazaniami komisji lekarskiej co do warunków pełnienia służby, dalsze pełnienie służby przez skarżącego w Policji nie było możliwe. Ważny interes służby przemawiał zatem za rozwiązaniem z nim stosunku służbowego. Z tych wszystkich względów Sąd, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło