II SAB/Rz 106/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. G. redaktora naczelnego dziennika "[...]" na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -skargę oddala- W dniu 7 listopada 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga P. G., redaktora naczelnego dziennika "[...]", na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...], w sprawie udostępnienia prasie informacji publicznej na wniosek z dnia 8 września 2014 r. W skardze zarzucono naruszenie przez stronę przeciwną przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 782; dalej: "udip"). Z uzasadnienia skargi wynika, że podaniem z dnia 8 września 2014 r. dziennikarz dziennika "[...]" K. M. wystąpił – powołując się na przepis art. 4 ust. 1 i art. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1998 r. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.), do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] o udostępnienie informacji dotyczącej ostatniego przeprowadzonego w okręgu kursu dla nowo wstępujących do Związku poprzez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników z podaniem dat odbywania kursów, liczy jego uczestników i kwot, do zapłaty których zobowiązany był każdy z aplikujących. Do dnia wniesienia skargi pytający nie otrzymał jednak żadnej odpowiedzi pomimo, że obowiązek jej udzielenia ciążył na Zarządzie z mocy art. 4 ust. 1 Prawa prasowego oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z uwagi na zakres żądanych informacji powinny one zostać udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a to z uwagi na dyspozycję art. 3a Prawa prasowego odsyłającego w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] do udostępnienia żądanych informacji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Podał, że na gruncie przepisów Prawa prasowego, a w takim trybie skierowano wniosek z dnia 8 września 2014 r., nie występuje pojęcie bezczynności w udostępnieniu informacji prasowej, a skarga jest dopuszczalna wyłącznie w przypadkach określonych w art. 4 ust. 4 tej ustawy. Do dnia wniesienia skargi nie sporządzono pisemnej odmowy udostępnienia informacji prasowej, gdyż z takim wnioskiem nie zwrócił się redaktor naczelny, a zatem skarga winna podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalna. Odnosząc się natomiast do kwestii wniosku przyznano fakt otrzymania przedmiotowego zapytania. Z uwagi jednak na to, że w piśmie tym powołano się na przepisy ustawy Prawo prasowe, a osoba K. M. nie była im znana, zwrócono się do wnioskodawcy o wykazanie, że ww. osoba jest dziennikarzem albo osobą upoważnioną przez redakcję, ponieważ nie występował on we własnym imieniu. Wezwanie to pozostało jednak bez odpowiedzi. Dlatego też brak było podstaw do udzielenia wnioskodawcy informacji w trybie ustawy Prawo prasowe. Tym samym stan bezczynności nie istnieje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga w niniejszej sprawie okazała się niezasadna, co spowodowało konieczność jej oddalenia. Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż na mocy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r. poz. 782 zwana dalej u.d.i.p.), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W świetle ugruntowanego stanowiska Sądów Administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno – technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata odpowiedzi co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12). Udostępnienie informacji jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie posiada informacji wskazanej we wniosku lub, że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 2 lutego 2004 r., o sygn. II SA/Ka 2502/05, niepubl.). Niepodjęcie tej czynności w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tej regulacji, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. P. G. – redaktor naczelny dziennika "[...]", niesłusznie zarzuca Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Nie podlega kwestii, iż Organy Polskiego Związku Łowieckiego są organami administracji publicznej, przez co z mocy przepisów u.d.i.p., obowiązane są do jej stosowania, w tym również w odniesieniu do wniosków składanych przez przedstawicieli prasy. Kwestia ta nie pozostaje sporna pomiędzy stronami a o publicznym charakterze działalności Związku przekonuje m.in. powołane przez stronę skarżącą orzecznictwo sądów administracyjnych, np. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., o sygn. akt I OSK 89/13. Jeżeli więc dziennikarz żąda od organu dostępu do informacji publicznej, to na podstawie art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r. nr 5, poz. 24 ze zm.; zwana dalej u.P.p.), stosować należy względem tego wniosku tryb udostępniania informacji publicznej określony w regulacjach u.d.i.p. Wypada przyznać rację stronie skarżącej, iż o tym trybie decyduje przede wszystkim charakter informacji oraz cechy podmiotu, który nią dysponuje. Prowadzi to do konkluzji, że art. 4 u.P.p. może mieć zastosowanie wyłącznie względem przedsiębiorcy i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku w zakresie informacji niebędącej informacją publiczną. Sąd podziela stanowisko Zarządu Okręgowego PZŁ, iż do momentu potwierdzenia posiadania przez wnioskującego o dostęp do informacji publicznej K. M. statusu dziennikarza brak było możliwości udzielenia prasie odpowiedzi na wniosek z dnia 8 września 2014 r. poprzez zastosowanie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 3a u.P.p. Kierując się treścią art. 3a u.P.p. nie sposób poddawać w wątpliwość, że przepis ten wyposaża przedstawicieli prasy w prawo dostępu do informacji publicznej. Prasa to w myśl definicji ustawowej publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską (art. 7 ust. 2 pkt 1 u.P.p.). Natomiast dziennikarzem jest według art. 7 ust. 2 pkt 5 u.P.p. osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. W piśmie z dnia 8 września 2014 r. przesłanym Zarządowi Okręgowemu PZŁ w [...], K. M. poinformował Zarząd, że żąda określonych w tym piśmie informacji jako dziennikarz dziennika "[...]". Wobec powyższego w/w osoba już w chwili złożenia tego wniosku winna wykazać, stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt. 5 u.P.p., że pozostaje w stosunku pracy z redakcją albo zajmuje się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Wystąpienie o informację publiczną nie zwalnia osoby tytułującej się dziennikarzem, od obowiązku potwierdzenia, iż jest ona przedstawicielem prasy. Ten wniosek opiera się na ogólnej zasadzie wymagającej od osób działających w imieniu innego podmiotu prawa, wykazania stosownego umocowania. W sprawach z udziałem prasy obowiązek udokumentowania działania w imieniu prasy wynika z art. 3a u.P.p. oraz art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 tej ustawy. Zawarte w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. sformułowanie "każdemu", nie oznacza zwolnienia dziennikarza ze stosowania regulacji definiujących pojęcie pracy i dziennikarza. Warto też zauważyć, iż także art. 2 ust. 2 u.d.i.p. nie zawiera takiego wyłączenia. Nie jest kwestionowane, iż do wniosku o udostępnienie informacji z dnia 8 września 2014 r., wnoszący K. M. nie załączył jakiegokolwiek dowodu mogącego potwierdzać to, że jest on dziennikarzem dziennika [...]. Z tych przyczyn jako zasadną, a więc znajdującą oparcie w przytoczonych regulacjach u.d.i.p. i u.P.p., Sąd uznał prośbę Zarządu Okręgowego PZŁ wyrażoną w piśmie z dnia 11 września 2014 r., o nr [...], skierowaną do dziennika [...], o podanie czy osoba podająca się za dziennikarza tego dziennika pozostaje w stosunku pracy z redakcją albo zajmuje się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowaniem materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji. Poproszono również o przesłanie stosownego upoważnienia. Dowód nadania tego pisma załączono do akt przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę. Nie ustosunkowanie się do tej prośby przez redakcję dziennika, w imieniu której K. M. wystąpił o dostęp do informacji publicznej, i której wykonanie nie powinno adresatowi nastręczyć większych trudności, uniemożliwiało udostępnienie przez Związek Okręgowy PZŁ żądanej w imieniu prasy informacji. Dlatego też nie ma racji strona skarżąca podnosząc w uzasadnieniu swej skargi, że organ pozostaje w stanie bezczynności. Reasumując, Zarząd Okręgowy PZŁ nie pozostaje w niniejszej sprawie bezczynny w udzieleniu informacji publicznej, a to uniemożliwia Sądowi nakazanie organowi podjęcia stosownych czynności. Dodać także należy, iż w niniejszej sprawie ze skargą do WSA zwrócił się podmiot, który w świetle przedstawionych dowodów nie zwracał się do Organu o udostępnienie informacji publicznej. Jest to również argument o bezzasadności podniesionych twierdzeń o naruszeniu prawa strony skarżącej do dostępu do informacji publicznej. Z powyższych przyczyn orzeczono o oddaleniu skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na treść art. 200 p.p.s.a.