III SA/Wa 771/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi H.sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił H. Sp. z o.o. (dalej zwanej "Skarżącą") przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Okoliczności, na które powołał się pełnomocnik w złożonym wniosku, czyli brak odebrania decyzji spowodowany hospitalizacją, powikłaniami po chorobie, pobytem w S.oraz powrotem do W. pod koniec pierwszego tygodnia listopada 2014 r., nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor zauważył, że decyzja została doręczona skutecznie w trybie zastępczym, tj. zgodnie z art. 150 Ordynacji, w dniu 31 października 2014 r. Z tego względu termin do wniesienia od niej odwołania rozpoczął swój bieg 1 listopada 2014 r., a zakończył 14 listopada 2014 r., a więc kilka dni po powrocie pełnomocnika do Warszawy. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik powinien tak zorganizować swoją pracę, aby nie było problemów z odbiorem na bieżąco korespondencji kierowanej na wskazany przez niego adres. W przedmiotowej sprawie, w świetle informacji znajdujących się w aktach sprawy, choroba pełnomocnika nie miała charakteru niespodziewanego, nie wystąpiło nagłe pogorszenie stanu zdrowia, nie wystąpiły przeciwwskazania zdrowotne uniemożliwiające dokonanie czynności procesowej - wniesienie odwołania w ustawowym terminie. Z załączonych do wniosku dokumentów, tj. zaświadczenia lekarskiego z 7 października 2014 r., wydanego przez [...], zaświadczenia lekarskiego z 24 października 2014 r. wydanego przez [...], wynika, że pełnomocnik Skarżącej był niezdolny do pracy w okresie 24 września 2014 r. - 26 października 2014 r., a także w dniach 24 października - 3 listopada 2014 r. Z powodu choroby i konieczności [...] pełnomocnik miał bezwzględny zakaz chodzenia. W konsekwencji choroba i związane z nią [...] obejmowały okres od 24 września 2014 r. do 3 listopada 2014 r., a więc w okresie po 3 listopada 2014 r. brak było przeszkód zdrowotnych dla wniesienia odwołania, którego termin przypadał na okres 1 listopada 2014 r. – 14 listopada 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył także, że w przypadku wystąpienia przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia spraw Spółki pełnomocnik mógł zawiadomić o tym mocodawcę lub wyręczyć się inną osobą. Przedstawione okoliczności świadczą, według Organu, o braku należytej staranności pełnomocnika Skarżącej w załatwianiu spraw. Na pełnomocniku ciążył obowiązek dołożenia odpowiedniej dbałości przy prowadzeniu spraw, których się podjął, w tym czynności związanych z toczącym się postępowaniem. Wiedział on bowiem o toczącym się postępowaniu kontrolnym, o czym świadczy odebrane przez pełnomocnika w 2 dniu 28 maja 2014 r. postanowienie z [...] maja 2014r. o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania kontrolnego, i mógł spodziewać się wydania decyzji. Wymagana należyta dbałość w prowadzeniu spraw nakazywała, aby pełnomocnik podjął odpowiednie działania gwarantujące zabezpieczenie interesów, np. poprzez wskazanie adresu do doręczeń. Tym samym pełnomocnik Skarżącej nie może powoływać się na uchybienie terminu bez swej winy, a więc nie spełniona jest jedna z czterech przesłanek koniecznych przywrócenia terminu. Skarżąca nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i złożyła skargę do Sądu. Wnosząc o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła mu naruszenie art. 162 i następnych Ordynacji, poprzez błędne uznanie, że wskazana w tym przepisie wina podatnika powinna być rozumiana jako brak należytej staranności. Spółka ponowiła swoją argumentację. Spółka odwołała się też do konstytucyjnej zasady równości - uznała, że skoro w odniesieniu do organu podatkowego Ordynacja posługuje się pojęciem "przyczyny niezależne", to tak samo rozumiane przyczyny niezależne od podatnika, choć zależne od pełnomocnika, powinny uzasadniać przywrócenie terminu. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Literalnie interpretowany art. 162 Ordynacji podatkowej stanowi, że przywrócenie terminu jest możliwe, gdy jego uchybienie wyniknęło z przyczyn niezawinionych przez podatnika. Powszechnie i konsekwentnie przyjmuje się przy tym, że wina pełnomocnika obciąża samego mocodawcę, tak samo zresztą, jak mocodawcę obciąża wina osób, którymi pełnomocnik się posługuje. Wszelka argumentacja skargi podważająca tak rozumiany warunek przywrócenia terminu stanowi więc wykładnię contra legem. Nie zasługuje zatem na uznanie argument skargi, odwołujący się m.in. do konstytucyjnej zasady równości, że skoro w odniesieniu do organu Ordynacja posługuje się pojęciem "przyczyny niezależne", to tak samo rozumiane przyczyny niezależne od podatnika, choć zależne od pełnomocnika, powinny uzasadniać przywrócenie terminu. Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik Skarżącej był niezdolny do pracy w dniach 24 października - 3 listopada 2014 r. Decyzja z dnia [...] października 2014 r. została natomiast doręczona (na zasadzie fikcji z art. 150 § 2 Ordynacji) w dniu 31 października 2014 r. Ostatnim dniem terminu na wniesienie odwołania był 14 listopada 2014 r., zatem ani wspomniana choroba pełnomocnika (abstrahując od faktu, że nie każda choroba, sama w sobie, usprawiedliwia uchybienie terminu), ani jego nieobecność w W. trwająca do końca pierwszego tygodnia listopada 2014 r., nie stanowiły przeszkody w terminowym wniesieniu odwołania, skoro można je było wnieść aż do dnia 14 listopada 2014 r. Trafnie skonstatował zatem Dyrektor, że art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie pozwalał na przywrócenie terminu, gdyż podane przyczyny jego uchybienia nie były niezawinione przez pełnomocnika. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.