II SA/Wa 1992/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego – oddala skargę – Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138§1 pkt 2 Kpa uchylił decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z [...] lipca 2015 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności pisma z 25 lipca 2008 r. w sprawie udzielenia urlopu zdrowotnego H. S. i umorzył postępowanie. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ podał art. 105 § 1 Kpa. W motywach uzasadnienia wskazał, że Komendant Powiatowy PSP w K. pismem z [...] lipca 2008 r. znak [...] udzielił H. S. urlopu zdrowotnego. Pismem z 8 września 2014 r. uzupełnionym pismem z 6 kwietnia 2015 r. H. S. wniosła o stwierdzenie nieważności tegoż pisma. [...] Komendant Wojewódzki PSP decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności pisma z [...] lipca 2008 r. o udzieleniu urlopu zdrowotnego uznając, że pismo to nie jest decyzją administracyjną. A skoro tak, nie podlega ono procedurze wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie art. 156 Kpa. Organ II instancji Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w całości. Podkreślił, że pismo z [...] lipca 2008 r. stanowi czynność materialno-techniczną. Nie jest decyzją administracyjną, zatem nie podlega procedurze wyeliminowania z obrotu w trybie art. 156 Kpa. Powyższa decyzją stała się przedmiotem skargi H. S. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej podniosła, że Komendant Powiatowy PSP w K. nigdy nie był jej przełożonym w związku z tym nie miał uprawnień do wydawania jakichkolwiek pism w stosunku do jej osoby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej H. S. o stwierdzenie nieważności pisma z dnia [...] lipca 2008 r. Zatem przy tak zakreślonym żądaniu, kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia pozostaje charakter prawny aktu objętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Stwierdzić zatem należy, ze weryfikacja w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego, określonym w at. 156 § 1 k.p.a., może dotyczyć aktów mających charakter decyzji administracyjnych w rozumieniu art. 104 k.p.a. Tym samym wobec rozstrzygnięć nie mających cech decyzji administracyjnej (bez względu na przypisaną im nazwę), art. 156 k.p.a. nie znajduje zastosowania, bowiem postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest bowiem formą nadzoru mającą na celu weryfikację decyzji (postanowień) wydawanych w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu tym właściwy organ przeprowadza weryfikację decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 k.p.a. Rozważając kwestię charakteru prawnego przedmiotowego w sprawie pisma zauważyć należy, że "nauka prawa administracyjnego określa materialne pojęcie decyzji, przez które rozumie się kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administracyjnych w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1998 r. sygn. akt III AZP 1/88, OSPiKA 1989, z. 3, poz. 59). Zatem kryterium kwalifikującym dany akt organu, jako decyzję administracyjną jest jednostronne rozstrzygnięcie kształtujące indywidualną sytuację prawną jednostki podporządkowanej organowi bądź przez przyznanie lub odmowę przyznania jej uprawnień, lub poprzez stwierdzenie istnienia pewnego uprawnienia lub obowiązku w sferze prawa administracyjnego. Decyzja administracyjna jest zatem aktem stosowania prawa, znajdującym umocowanie w przepisach powszechnie obowiązujących, wydanym po przeprowadzeniu stosowanego postępowania. Zauważyć w tym miejscu należy, że pismo organu zawierające oznaczenie organu administracyjnego wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji publicznej, jest decyzją jednak pod warunkiem, że zostało wydane w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast warunek ten nie jest spełniony w rozpoznawanej sprawie, ponieważ – jak słusznie zauważył Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej – powyższe pismo ma charakter czynności materialno – technicznej. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 156 k.p.a. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest bowiem formą nadzoru służącą wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji nieważnych, tj. zawierających wady kwalifikowane określone w art. 156 § 1 k.p.a. , a wskazane już wyżej pismo nie posiada cech decyzji administracyjnej i stąd też nie istnieje przedmiot postępowania nieważnościowego. Z tych względów Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji oraz o umorzeniu postępowania na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Stwierdzić bowiem należy, że w przypadku braku przedmiotu postępowania, postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek powinno bowiem zostać umorzone wobec jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest jednego z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 ust. 1 k.p.a. i tym samym istnieje trwała oraz nieusuwalna przeszkoda w kontynuowaniu postępowania, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji.