II SA/Wa 1472/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Adam Lipiński Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym - oddala skargę - Raportem z dnia [...] maja 2012 r. [...] K. M. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą "o zaliczenie lat pracy do wysługi w okresie od 20 września 1982 r. do 31 grudnia 1989 r. za pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców P. i H. M., z wyłączeniem okresu od 23 października 1986 r. do 4 października 1988 r.", w którym to pełnił zasadniczą służbę wojskową. Do raportu załączył swoje pisemne oświadczenie, zeznania dwóch świadków M. N. i H. G., zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r., informujące o posiadanym przez P. i H. M. gospodarstwie rolnym, zaświadczenie z Urzędu Miasta [...] z dnia [...] maja 2012 r., potwierdzające adres zameldowania na pobyt stały K. M. oraz zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] z dnia [...] maja 2012 r. o pełnionej służbie wojskowej w okresie od dnia 23 października 1986 r. do dnia 4 października 1988 r. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Komendant Główny Policji odmówił przyznania K. M. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 20 września 1982 r. do dnia 22 października 1986 r. oraz od dnia 5 października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1989 r. Powyższy rozkaz personalny, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, został utrzymany w mocy rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Na skutek wniesionej przez K. M. skargi na powyższy rozkaz personalny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2185/12, uchylił zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] października 2012 r. w części utrzymującej w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w części odmawiającej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 22 października 1986 r. oraz od dnia 5 października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1989 r. oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w części odmawiającej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 22 października 1986 r. oraz od dnia 5 października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1989 r., w pozostałym zakresie skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m. in., iż "zastosowanie w niniejszej sprawie mniej korzystnego rozwiązania odnośnie definicji domownika, przyjętego w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, stanowi o wadliwości rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. w części odmawiającej K. M. przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 22 października 1986 r. oraz od dnia 5 października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1989 r., a także utrzymującego go w mocy, we wskazanej wyżej części, rozkazu personalnego tegoż organu z dnia [...] października 2012 r.", stwierdzając jednocześnie, że "dokonując oceny statusu skarżącego w charakterze domownika w spornym okresie jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, tj. od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 22 października 1986 r. oraz od dnia 5 października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1989 r., organ błędnie prowadził rozważania w oparciu o art. 2 ust. 2 nieobowiązującej już ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin". W związku z powyższym Sąd wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie "organ obowiązany będzie dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście statusu skarżącego w charakterze domownika w ww. spornym okresie jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w oparciu o art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także wziąć pod uwagę okoliczność, iż skarżący zakończył pobieranie nauki w Technikum [...] w [...] w 1986 r. W związku z powyższym organ powinien rozważyć, czy istnieją podstawy do odmowy skarżącemu przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 5 października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1989 r." Dodatkowo Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pojęcia stałej pracy domownika w gospodarstwie rolnym, zgodnie z którym stała praca w gospodarstwie nie zawsze musi polegać na codziennym wykonywaniu czynności rolniczych, gdyż – na przykład ze względu na rodzaj produkcji – niekiedy nie będzie to nawet konieczne. Polega ona jednak na pewnej systematyczności i co najmniej na gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo. Komendant Główny Policji, rozpoznając ponownie sprawę, pismem z dnia 14 czerwca 2013 r. zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w [...] o nadesłanie planu lekcji za lata 1983 – 1986 oraz informacji o czasie trwania praktyk zawodowych, odbywanych przez K. M. W odpowiedzi Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w [...] poinformował, że szkoła nie posiada dzienników lekcyjnych z lat szkolnych 1983-1986. Jednocześnie, w oparciu o posiadaną przez szkołę dokumentację, podał informacje o ilości zajęć teoretycznych i praktycznych, realizowanych przez ucznia K. M. w poszczególnych klasach. K. M., na wezwanie organu, przedłożył zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w [...] o posiadaniu przez H. i P. M. gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,67-1,68 ha oraz wypis z rejestru gruntów, dotyczący działki o powierzchni 1,68 ha, z którego wynikało, że grunty orne zajmowały 1,46 ha tejże działki. Pismami z dnia 14 czerwca 2013 r. organ zwrócił się do świadków – K. S., M. N. oraz H. G., o złożenie na piśmie dodatkowych wyjaśnień, dotyczących pracy K. M. w gospodarstwie rolnym rodziców. W odpowiedzi świadkowie podtrzymali uprzednio złożone w sprawie wyjaśnienia, informując jednocześnie, iż nie posiadają wiedzy co do kwestii wskazanych przez organ w pytaniach nr 5, 6, 8, 9 i 10, oraz że z poczynionych przez nich obserwacji wynika, że K. M. oraz jego rodzice m. in. we wskazanych okresach stale przebywali na terenie gospodarstwa i wraz z synem pracowali w gospodarstwie rolnym. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2013r., wydanym na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm. ) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), odmówił przyznania K. M. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 stycznia 1983 r. do dnia 22 października 1986 r. oraz od dnia 5 października 1988 r. do dnia 31 grudnia 1989 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 24 z późn. zm.), domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Zbadania zatem wymaga, czy K. M. spełniał wszystkie wymogi, określone w przywołanym wyżej przepisie, pozwalające na uznanie go za domownika. Organ podniósł, że przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne. Użyte w przepisach regulujących omawianą problematykę sformułowania "praca stanowiąca główne źródło utrzymania", "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wskazują bowiem, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego. Praca stanowiąca stałą pracę w gospodarstwie rolnym wymaga również pewnego nastawienia psychicznego, polegającego na wiązaniu się na określony czas z gospodarstwem rolnym. W ocenie organu wielkość gospodarstwa (w latach 1982 – 1986 – 1, 68 ha, a w latach 1986 – 1989 – 3,42 ha), jego charakter, a także ilość osób, które w gospodarstwie pracowały, tj. rodzice i on sam, jednoznacznie wskazują, że "pracę" K. M. należy zakwalifikować jako pomoc, a nie pracę o charakterze stałym w gospodarstwie rolnym. Świadczą o tym również zeznania świadków oraz okoliczność, że zainteresowany w latach 1983 – 1986 był uczniem Technikum [...] w [...], oddalonego o ok. 30 km od miejsca zamieszkania. Komendant Główny Policji, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swój wcześniejszy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu tego rozkazu personalnego organ podtrzymał w całości wcześniejszą argumentację. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów strony, podniósł, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Komendant Główny Policji wystąpił zatem do wszystkich podmiotów posiadających, w ocenie organu, wiedzę niezbędną do właściwego ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Odpowiedzi dały natomiast podstawę do oceny ich wartości dowodowej, jako jednego z dowodów przedstawionych w sprawie. Organ podkreślił jednocześnie, iż sam fakt zamieszkiwania na terenie gospodarstwa rolnego i wykonywania obowiązków, jakie są z tym związane, nie jest równoznaczny z uznaniem, iż we wskazywanym okresie wymieniony pracował w takim gospodarstwie. Czynności wykonywane w gospodarstwie rolnym, które obserwowali świadkowie, ale także te, które z pracą błędnie utożsamia sam zainteresowany, stanowią bowiem jedynie oczywistą konsekwencję zamieszkania na terenach wiejskich. Biorąc powyższe pod uwagę, uznał, że brak jest podstaw do przyznania K. M. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wskazane okresy pracy w gospodarstwie rolnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w rozkaz personalny K. M. zarzucił mu naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o zaliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, art. 153 Ppsa w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. i w zw. z art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 696/14, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2013 r., stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, iż organ rozpoznając ponownie sprawę nie w pełni uwzględnił wskazania Sądu, zawarte w wyroku z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2185/12, do czego był zobowiązany treścią art. 153 Ppsa. W świetle wskazanego przez Sąd przepisu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku – rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Aby zatem zaliczyć skarżącemu do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, wnioskowane przez niego okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należało ustalić, czy w podanych okresach wnioskodawca miał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował w tym gospodarstwie, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy. Innych przesłanek, niż wyżej wymienione, skarżący spełniać nie musiał, bowiem nie wymienia ich zarówno przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310 ze zm.), jak i przepis art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., definiujące pojęcie "domownika". Sąd stwierdził, że oceniając wiarygodność i wartość dowodową zeznań świadków, organ nie może pomijać faktu, iż dotyczą one czasookresu sprzed ponad dwudziestu lat, a zatem z uwagi na znaczny upływ czasu, świadkowie mogą nie pamiętać pewnych faktów. W sytuacji natomiast, gdy organ miał zastrzeżenia co do wartości dowodowej pisemnych zeznań świadków, mógł przeprowadzić dowód z przesłuchania w/w świadków przed organem. Zdaniem Sądu jako dowolne należało ocenić ustalenia organu, że w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców skarżącego, z uwagi na jego areał, dla jego prawidłowego funkcjonowania nie była wymagana stała praca trzech osób. Ocena ta nie została bowiem poparta jakąkolwiek przekonywującą argumentacją organu. Sąd wskazał też, że organ w ogóle nie rozważył, czy istnieją podstawy do odmowy przyznania stronie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 5 października 1988 r. do 31 grudnia 1989 r., tj. w okresie, gdy strona nie uczęszczała już do szkoły ani też nie pozostawała w zatrudnieniu poza rolnictwem i zamieszkiwała na terenie gospodarstwa. Ponadto organ pominął też wskazania Sądu oraz dorobek judykatury odnośnie przesłanki, o której mowa w art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wynika z nich mianowicie, iż sama nauka w szkole średniej nie wyklucza wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. W konkluzji Sąd stwierdził, iż organ błędnie zinterpretował art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a nadto naruszył art. 153 Ppsa oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa. We wskazaniach Sąd podał, iż rozpoznając ponownie sprawę organ, mając na względzie art. 153 Ppsa, uwzględni w procesie orzeczniczym ocenę prawną, wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., jak również uwagi poczynione powyżej i dokona ponownej oceny całego materiału dowodowego, mając na względzie przedstawione zastrzeżenia do oceny dotychczas dokonanej. Następnie dokona subsumpcji ustaleń faktycznych pod przywołane w decyzji normy prawne, a wyniki tego procesu przedstawi w decyzji, której uzasadnienie będzie spełniało wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Oceniając zgromadzone w sprawie dowody, organ będzie miał jednocześnie na względzie, że zgodnie z przepisami ustawy, fakt łączenia pracy w gospodarstwie z nauką w szkole nie może stanowić przeszkody przy ocenie, czy dany okres pracy w gospodarstwie rolnym może być wliczony do stażu pracowniczego, pod warunkiem jednak, że praca w gospodarstwie byłą faktycznie wykonywana (T. Śmigowicz-Podgórska, Praca na roli a świadczenia pracownicze, Przegląd Ustawodawstwa Pracowniczego z 1993 r. Nr 2, str. 14). Komendant Główny Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrostu uposażenia zasadniczego w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 696/14, odmówił K. M. przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od 1 stycznia 1983 r. do 22 października 1986 r. oraz od 5 października 1988 r. do 31 grudnia 1989 r. W uzasadnieniu podał, iż realizując wytyczne Sądu, zawarte we wskazanym wyroku, przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe. Na podstawie art. 50 w związku z art. 53 oraz art. 88 Kpa, wezwał świadków M. N., K. S. oraz H. G. do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu w dniu [...] marca 2015 r., w celu złożenia przez nich zeznań na okoliczność pracy K. M. w gospodarstwie rolnym we wnioskowanych okresach. Ponadto wezwał stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące przedmiotowej sprawy. Organ wskazał, że w myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Istotnym zagadnieniem jest więc ustalenie normatywnej treści pojęcia "domownik, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin", z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy. Dla oceny stanu faktycznego, mającego miejsce we wnioskowanym przez zainteresowanego okresie, mają zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2185/12, przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stosownie do treści art. 6 pkt 2 tej ustawy, domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Organ podniósł, iż przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne. Sformułowania zaś "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wskazują, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego. Zdaniem organu zeznania świadków jako podstawowy dowód, na podstawie którego można potwierdzić okres pracy policjanta w gospodarstwie rolnym rodziców, przedstawiają znikomą wartość dowodową. Nadmierna lakoniczność, szczątkowa wiedza dotycząca zasadniczych kwestii w przedmiotowej sprawie, błędne utożsamianie zwyczajowej pomocy udzielanej przez dzieci rolników ze stałą w nim pracą, stanowią o minimalnej i niewystarczającej mocy dowodowej złożonych zeznań, w związku z tym nie mogą stanowić podstawy do potwierdzenia stałej pracy K. M. w gospodarstwie rolnym rodziców. Komendant Główny Policji stwierdził ponadto, że drugorzędne znaczenie ma w zaistniałej sytuacji fakt, iż areał gospodarstwa rolnego rodziców strony – jedynie 3, 42 ha, ilość osób wykonujących w nim czynności, tj. wnioskodawca, rodzice oraz "sporadycznie" brat S., znacznie ograniczone potrzeby świadczenia pracy w powyższym gospodarstwie, między innymi z uwagi na jego rodzaj, strukturę, brak wyspecjalizowanej produkcji rolnej, również nie mogły wymagać od policjanta świadczenia stałej pracy w tym gospodarstwie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. M. zarzucił powyższemu rozkazowi naruszenie: 1. art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż przesłanką podlegającą ocenie przy ustaleniu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wskazane okresy pracy w gospodarstwie rolnym, jest struktura gospodarstwa, w którym praca to była wykonywana, jego areał, które to zdaniem organu podlegają ocenie w kontekście ilości osób niezbędnych do pracy w gospodarstwie, w tym domowników i tym samym przyjęcie, iż praca w gospodarstwie rolnym o powierzchni powyżej 3,42 ha nie może, z uwagi na jego niewielki obszar, braku wyspecjalizowanej produkcji, a zatem i ograniczonej obsługi, być zaliczona do stażu pracy, 2. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie się organu do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawartych w wyroku z dnia 29 października 2014 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 696/14, dotyczących oceny wiarygodności zeznań trzech świadków w kontekście upływu długiego okresu czasu, poprzez ich nieuwzględnienie i w konsekwencji uznanie przez organ, iż zeznania te przedstawiają znikomą wartość dowodową, co z kolei jest wystarczającym argumentem do odmowy przyznania wnioskodawcy prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie, 3. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez jego niezastosowanie i tym samym niezaliczenie do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okresów pracy skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wskazanych we wniosku, jako innego okresu podlegającego wliczeniu do okresu pracy lub służby; 4. art. 80 i art. 75 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej k.p.a., poprzez dokonanie oceny zeznań świadków w sposób całkowicie dowolny, tj. w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, bez uwzględnienia upływu czasu, który minął od okresu co do którego składali oni swoje zeznania, odmawiając im bezzasadnie wiarygodności, podczas gdy zeznania te są spójne i wzajemnie ze sobą korespondują, 5. art. 7, art. 77 par. 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ całości materiału dowodowego, tj. pominięcie zeznania dwóch świadków w osobach rodziców Wnioskodawcy, tj. P. i H. M., których zeznania ze względu na codzienny kontakt z wnioskodawcą w gospodarstwie mają znaczenie kluczowe, a co za tym idzie w sposób nieprawidłowy ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego wniósł o jego uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem strony. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu powtórzył argumentację, powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Dodatkowo podniósł, iż podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Dopiero wyczerpanie procedury określonej we wskazanych wyżej przepisach, pozwala na skorzystanie z określonej w art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. W przedmiotowej sprawie zatem, wobec braku zaświadczenia z urzędu gminu o treści wskazanej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., należy oprzeć się przede wszystkim na przedstawionych przez stronę, a następnie uzupełnionych zgodnie z wytycznymi Sądu, zeznaniach świadków. Oceniając zeznania świadków, organ wskazał, że nie mogą one stanowić podstawy do uznania, że K. M. stale pracował w indywidualnym gospodarstwie rolnym we wnioskowanych okresach. Podkreślił, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Istota zasady swobodnej oceny dowodów polega na tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do rodzaju poszczególnych dowodów i może zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. Niewątpliwie swobodna ocena nie oznacza oceny dowolnej, gdyż organ w uzasadnieniu decyzji musi wykazać, dlaczego przyjął taki, a nie inny stan jako podstawę swego rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1470/13). Komendant Główny Policji szczegółowo odniósł się do zeznań świadków, z których wynika, że świadkowie bądź nie mieli wiedzy, nie pamiętali lub też nie mieli pewności co do kwestii będących przedmiotem dowodu. Nie podzielił również podniesionych zarzutów naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. W skardze na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. M. zarzucił mu naruszenie: 1. art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż przesłanką podlegającą ocenie przy ustaleniu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wskazane okresy pracy w gospodarstwie rolnym, jest struktura gospodarstwa, w którym praca to była wykonywana, jego areał, które to zdaniem organu podlegają ocenie w kontekście ilości osób niezbędnych do pracy w gospodarstwie, w tym domowników i tym samym przyjęcie, iż praca w gospodarstwie rolnym o powierzchni powyżej 3,42 ha nie może, z uwagi na jego niewielki obszar, braku wyspecjalizowanej produkcji, a zatem i ograniczonej obsługi, być zaliczona do stażu pracy, 2. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie się organu do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawartych w wyroku z dnia 29 października 2014 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 696/14, dotyczących oceny wiarygodności zeznań trzech świadków w kontekście upływu długiego okresu czasu, poprzez ich nieuwzględnienie i w konsekwencji uznanie przez organ, iż zeznania te przedstawiają znikomą wartość dowodową, co z kolei jest, zdaniem organu, wystarczającym argumentem do odmowy przyznania wnioskodawcy prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie, 3. § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez jego niezastosowanie i tym samym niezaliczenie do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okresów pracy skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresach wskazanych we wniosku, jako innego okresu podlegającego wliczeniu do okresu pracy lub służby; 4. art. 80 i art. 75 par. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., poprzez dokonanie oceny zeznań świadków w sposób całkowicie dowolny, tj. w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, bez uwzględnienia upływu czasu, który minął od okresu co do którego składali oni swoje zeznania, odmawiając im bezzasadnie wiarygodności, podczas gdy oczywistym jest, iż po upływie 20 lat świadkowie mogą nie pamiętać konkretnych dat czy szczegółowo faktów, 5. art. 7, art. 77 par. 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ całości materiału dowodowego, tj. pominięcie zeznania dwóch świadków w osobach rodziców Skarżącego, tj. P. i H. M., których zeznania zostały jako dowód zgłoszone w toku postępowania i ze względu na codzienny kontakt z wnioskodawcą w gospodarstwie mają znaczenie kluczowe, a co za tym idzie w sposób nieprawidłowy ustalenia stanu faktycznego sprawy, 6. art. 107 par. 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia niezgodnie z dyspozycją wskazanego przepisu, tj. bez wskazania przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom świadków w osobach rodziców Skarżącego P. i H. M., prowadzących gospodarstwo rolne i stale z nim zamieszkujących. Powołując się na wskazane zarzuty, wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., a nadto o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "Ppsa", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Natomiast stosownie do § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), dalej "rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r.", do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Taką regulacją, zawierającą "przepisy odrębne" jest ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), dalej "ustawa z dnia 20 lipca 1990 r.". Jej art. 1 ust. 1 pkt 3 stanowi, iż wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zgodnie z treścią art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), dalej "ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r.", domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Przesłanki, wymagane dla uznania za domownika, nie nastręczają trudności interpretacyjnych za wyjątkiem jednej, a mianowicie przesłanki "stałej pracy w gospodarstwie rolnym". Należy zwrócić uwagę, że omawiana definicja domownika może być wykorzystywana zarówno dla celów ubezpieczeniowych, jak również uzyskiwania uprawnień pracowniczych, w tym – jak w niniejszej sprawie – określonych korzyści finansowych, wynikających z podwyższenia dodatku za wysługę lat. W pierwszej grupie spraw chodzi o zapewnienie ubezpieczenia społecznego osobom współpracującym z rolnikiem przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. W drugiej zaś chodzi o uzyskanie określonych uprawnień pracowniczych, wynikających z zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego czy stażu służby. Powołana ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. w swoim tytule i treści jednoznacznie odnosi się do zaliczania do stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym. W przepisie art. 6 pkt 2 c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. przy charakterystyce domownika ustawodawca kładzie akcent na pracę, która chociaż wykonywana poza stosunkiem pracy, ma by stała. Oznacza to, że przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy o jedynie incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne. Sformułowanie "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wyraźnie wskazują, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego. Stała praca w gospodarstwie nie zawsze musi polegać na codziennym wykonywaniu czynności rolniczych, gdyż np. ze względu na rodzaj produkcji, niekiedy nie będzie to nawet konieczne. Polega ona jednak na pewnej systematyczności i co najmniej na gotowości do wykonywania pracy rolniczej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wyłącznie wówczas, gdy pomoc taką deklaruje domownik. Ten element dyspozycyjności domownika potwierdza również wymóg zamieszkiwania domownika na terenie gospodarstwa lub w pobliżu, czyli w takiej odległości, która umożliwia jak najszybsze dotarcie na teren gospodarstwa, jeżeli zajdzie taka potrzeba oraz świadczenia na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej pracy w wymiarze niezbędnym do jego prawidłowego funkcjonowania. Stała praca w gospodarstwie rolnym wymaga także pewnego psychicznego nastawienia, polegającego na związaniu się na określony czas z gospodarstwem rolnym (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 1994 r., sygn. akt III Aur 206/94). Ten aspekt jest bardzo istotny, ponieważ stały charakter pomocy w gospodarstwie rolnym może być pojmowany w sposób o wiele bardziej racjonalny przy rozumieniu "stałości" jako pozostawaniu w tym samym miejscu, trwałemu związaniu się z jakimś miejscem lub jakąś osobą, nieuleganiu zmianom (por. wyrok Sądu Najwyższego sygn. akt II UK 42/06, OSNP 2007/19-20/292). Pojmowana w ten sposób cecha "stałości" świadczy o istotnym znaczeniu nastawienia samego domownika na stałe świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika prowadzącego gospodarstwo. Podkreślenia wymaga, iż wykonywanie stałej pracy w gospodarstwie nie wyklucza co do zasady innych form aktywności domownika, np. nauki w szkole ponadpodstawowej czy na studiach. Obowiązujące przepisy nie stawiają wymogu, aby praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jedyne czy główne źródło utrzymania, ani by była ona wykonywana w ściśle określonym rozmiarze. Jednakże skoro w przypadku funkcjonariuszy Policji do wysługi lat podlegają wliczeniu okresy innego zatrudnienia, jeżeli było ono wykonywane w pełnym wymiarze czasu wymaganym w danym zawodzie lub na danym stanowisku, to także z tych przyczyn nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania byłych domowników rolnika i przyjmowania, że nawet drobna i okazjonalna praca w gospodarstwie, wykonywana przez nich w czasie przerw między innymi, licznymi zajęciami, należy uznawać za stałą pracę w gospodarstwie rolnym w omawianym znaczeniu. Byłoby to nadmierne uprzywilejowanie osób wykonujących pracę w gospodarstwie w stosunku do pracowników (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1997 r., sygn. akt II UKN 318/97, OSNP 1998/16/491). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że ocena ewentualnej pracy w gospodarstwie rolnym musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym oceny tego, jakie prace strona wykonywała w gospodarstwie rolnym oraz w jakim charakterze, należy dokonać także przy uwzględnieniu ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości gospodarstwa. Ponadto organy w toku prowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego, zajmują stanowisko co do tego, czy ustalone okoliczności pozwalają na akceptację twierdzeń strony o potrzebie i rzeczywistym wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1234/13). Podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., zgodnie z którym na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie, w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków, zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3). W niniejszej sprawie skarżący, wnosząc do Komendanta Głównego Policji podanie o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 1 stycznia 1983 r. do 22 października 1986 r. oraz od 5 października 1988 r. do 31 grudnia 1989 r., nie przedstawił zaświadczenia z urzędu gminy, wydanego w oparciu o art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Przedłożył natomiast oświadczenia na piśmie trzech świadków, tj. H. G., K. S. oraz M. N. , na okoliczność jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Organ, kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 696/14, przeprowadził dowód z zeznań w/w świadków na wskazaną okoliczność pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym. Przesłuchanie świadków odbyło się z udziałem skarżącego oraz jego pełnomocnika. Należy zgodzić się z organem, iż analiza przedmiotowych zeznań, stanowiących podstawowy dowód mający na celu potwierdzenie okresów pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców, daje podstawę do stwierdzenia, że mają one znikomą wartość dowodową. Są bowiem lakoniczne, charakteryzuje je szczątkowa wiedza odnośnie kluczowych kwestii przedmiotowego postępowania, brak jest jednoznacznego określenia okresów ewentualnej pracy w gospodarstwie. Ponadto świadkowie zasłaniają się niepamięcią, znacznym upływem czasu oraz podają, że nie widywali skarżącego codziennie lecz np. raz w tygodniu. Zasadnie organ podniósł również, że art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "Kpa", nie wyznacza organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Oceniając zaś wyniki postępowania dowodowego, tj. wiarygodność i moc dowodów, powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem Sądu, organ przestrzegał powyższych reguł, czego odzwierciedleniem są uzasadnienia tak zaskarżonego, jak i poprzedzającego go rozkazu personalnego, spełniające wymogi art. 107 § 3 Kpa. Nie bez znaczenia dla oceny charakteru pracy skarżącego ma okoliczność, że rodzice w latach 1982 – 1986 posiadali gospodarstwo o powierzchni 1,67 ha, a w latach 1986-1989 o pow. 1, 68 ha, natomiast ojciec w latach 1986-1989 posiadał gospodarstwo rolne o pow. 1,74 ha. Były to gospodarstwa niskotowarowe, bez działów specjalnych, o charakterze ogólnorolnym, w których pracowały trzy, a okresowo cztery osoby. Ponadto skarżący, jak wskazał w życiorysie, w gospodarstwie ojca pracował od 1988 r. W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty nie znajdują uzasadnienia, bowiem organ ani nie naruszył przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, ani też nie uchybił przepisom procesowym. Odnosząc się zaś do zarzutu pominięcia zgłoszonych w postępowaniu dowodów w postaci zeznań rodziców skarżącego, trzeba wskazać, że zgodnie z treścią art. 78 Kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (§ 1). Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy. Zdaniem Sądu, nie było potrzeby przesłuchania rodziców skarżącego z uwagi na wystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.