III SA/Po 905/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-02-25

Skład orzekający: Szymon Widłak, Walentyna Długaszewska, Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i czasu prowadzenia pojazdów jest karą o charakterze obiektywnym, niezależną od winy kierowcy?
Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę transportowego na podstawie ustawy o transporcie drogowym ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia przepisów, niezależnie od winy kierowcy. Przedsiębiorca jako podmiot wykonujący przewóz drogowy odpowiada za zapewnienie właściwej organizacji pracy i nadzoru nad kierowcami, a stwierdzenie naruszenia skutkuje obowiązkiem nałożenia kary.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na M. M. za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, dotyczących m.in. czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowców, a także obowiązków związanych z tachografami. Naruszenia te zostały stwierdzone podczas kontroli przedsiębiorstwa. Skarżący kwestionował interpretację przepisów dotyczącą obowiązku manualnego wprowadzania danych na kartę kierowcy w przypadku oddalenia się od pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2015r o nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014r nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. wobec M. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą X. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm.). art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, lit. r i lit. s, art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5. 3, lp. 5. 4, lp. 5.6, lp. 6. 3. 7, lp. 6.3.8, lp. 6.3.9, lp. 6. 3. 11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 13, art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady(EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1), art. 25 ustawy z 16 kwietnia 2004 o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180, poz. 1494 ze zm.), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że naruszenia ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa, przeprowadzonej w dniach [...] czerwca 2014r - [...] czerwca 2014r. a zostały one stwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy w tym w szczególności zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r., Dz. U. z 1999r., Nr 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004r., Nr 92, poz. 874) Zakres kontroli obejmował okres od [...].06.2013r do [...].06.2014r. Przedsiębiorca w okresie objętym kontrolą dysponował licencją wspólnotową nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Średnia liczba kierowców zatrudnionych lub wykonujących przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorcy na podstawie innych umów w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli wynosiła na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę [...] kierowców. W wyniku kontroli ujawniono następujące szczegółowo opisane w decyzji naruszenia: przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (Ip. 5. 1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), skrócenie dziennego czasu odpoczynku (Ip. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku (Ip. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni (Ip. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy (Ip. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), naruszenie obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego (Ip. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Organ stwierdził przy tym, że skarżący miał wpływ na powstałe naruszenia obowiązujących przepisów, gdyż jako właściciel firmy miał obowiązek zapewnienia takiej organizacji pracy, w tym nadzoru nad pracą kierowców, aby nie kolidowało to z obowiązującymi przepisami prawa. Konsekwencją stwierdzonych naruszeń była kara na sumę [...] zł., ograniczona z uwagi na treść art. 92a ust. 2 ustawy z 06 września 2001r. o transporcie drogowym do kwoty [...] zł. Organ II – ej instancji odmawiając uwzględnienia odwołania podtrzymał ustalenia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Odnosząc się do treści odwołania wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 UE, jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Powyższe oznacza, że kierowca użytkujący pojazd z tachografem cyfrowym w przypadku oddalenia się od pojazdu a następnie po rozpoczęciu pracy następnego dnia jest obowiązany uzupełnić brakujący wpis na swojej karcie kierowcy poprzez tzw. wpis manualny w którym uzupełni brak danych. W okresie objętym kontrolą tożsamy obowiązek wynikał z art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 EWG zgodnie z którym kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Organ szczegółowo wyjaśnił, że nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karty kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d): jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące. Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu. Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdział II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. Konkludując, w przypadku w którym kierowca oddali się od pojazdu wyposażonego w tachograf to po powrocie do kabiny pojazdu i rozpoczęciu nowego dziennego okresu pracy jest obowiązany dokonać wpisu manualnego na swojej karcie kierowcy. Kierowca R. P. powyższego wpisu nie wprowadził. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zastąpienie wpisu manualnego jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku odpoczynków tygodniowych. Powyższe wynika z art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 obowiązującego w okresie objętym kontrolą, który wyraźnie nakazywał by okresy innej pracy, gotowości oraz przerwy i odpoczynki dzienne rejestrować za pomocą wpisów manualnych. Obecnie obowiązujące rozporządzenie nr 165/2014r. rozszerza powyższy obowiązek również na okresy odpoczynku tygodniowego. Należy jednak podkreślić, że w niniejszej sprawie braki aktywności dotyczą okresów mających miejsce pomiędzy kolejnymi dziennymi okresami pracy kierowcy, a zatem dotyczą odpoczynków dziennych. W takim przypadku rejestrowania tychże okresów aktywności w zastępstwie za pomocą innych środków czyli np. dokumentów w formie papierowej jest niedopuszczalne. Kierowca winien w takim przypadku wpisów manualnych dokonywać niezwłocznie po ponownym przejęciu pojazdu. Organ uznał zatem zarzuty strony w tym zakresie za niezasadne. Organ odwoławczy uznał, że także w pozostałym zakresie decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Stwierdzono, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art.92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Brak również podstaw do zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców m.in. przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) (WE) nr 561/2006 Parlamentu oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.), a także w myśl pkt 2 zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania, nie zawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia o którym mowa w pkt. 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu drogowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedsiębiorca transportowy lub inny podmiot wykonujący przewozy drogowe jako odpowiedzialny za właściwą organizację przewozu, musi uważnie planować przejazd kierowcy, tak aby był on bezpieczny i uwzględniał na przykład regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów, innymi słowy musi tak organizować trasę by kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia i aby spełniać wymagania załadowców oraz firm ubezpieczeniowych w zakresie bezpieczeństwa w czasie postojów. Ponadto kierowca musi bezwzględnie przestrzegać przepisów i nie przekraczać dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu, za wyjątkiem wystąpienia nieprzewidzianych i wyjątkowych okoliczności, gdy nie jest w stanie przestrzegać rozporządzenia bez spowodowania zagrożenia dla bezpieczeństwa drogowego, bezpieczeństwa osób pojazdu lub ładunku. Jeśli kierowca zdecyduje, że konieczne jest odstępstwo od rozporządzenia i że nie będzie ono zagrażało bezpieczeństwu drogowemu, musi wskazać odręcznie charakter odstępstwa i jego przyczyny w jakimkolwiek języku wspólnotowym, na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo w planie pracy natychmiast po zatrzymaniu się. W skardze na powyższą decyzję skarżący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej. W uzasadnieniu wyraził swój sprzeciw wobec stanowiska przedstawionego przez organ. Konkretne zarzuty sformułowane zostały w zakresie naruszeń dotyczących kierowcy R. P., określonych w lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zarzucono błędną interpretację art. 15 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 polegającą na nieprawidłowym przyjęciu obowiązków kierowcy co do sposobu rejestracji jego aktywności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1265 ze zm., zwanej dalej: "ustawą", "u.t.d."), zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, o czym stanowi art. 92a ust. 6 ustawy. Kara pieniężna nałożona na skarżącego zaskarżoną decyzją została oparta o poszczególne wymienione w tej decyzji pozycje załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zaznaczyć należy w pierwszym rzędzie, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjnokarna ma - co do zasady - charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94; z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96 i z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu, służący zapewnieniu realizacji wykonawczo zarządzających zadań administracji. W konsekwencji przyjąć należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Podkreślić również należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny, gdyż są wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego zarówno w u.t.d., innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest - co do zasady - oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie - nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Sankcje zawarte w przepisie art. 92a ust. 1 ustawy transportowej dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednak kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6a ustawy. Zgodnie z tą definicją wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 ustawy o transporcie drogowym. Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92a ustawy wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Dotyczy to zarówno uprawnionych przewoźników drogowych, działających na podstawie licencji, jak i tych, którzy tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym. Tak, więc na gruncie art. 92a ust. 1 ustawy za stwierdzone naruszenie odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli podmiot wykonujący działalność zdefiniowaną w powołanym powyżej art. 4 ustawy, tj. przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność prowadzenia pojazdu. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy (por. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 364/11 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Omówiony przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Jak wynika z treści skargi jak też złożonego wcześniej odwołania, skarżący nie odniósł się do ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy w zakresie stwierdzenia, że doszło do naruszeń wskazanych przepisów. W skardze nie podniesiono żadnych umotywowanych zarzutów co do większości stwierdzonych przez organ naruszeń. Poza zarzutami dotyczącymi przewinienia przypisanego przez organy do lp. 6.3.9 załącznika nr 3 ustawy transportowej, w zakresie kierowcy R. P., nie podjęto żadnej polemiki z ustaleniami, które stały się podstawą faktyczną wymierzenia kar pieniężnych wskazanych w decyzji, poczynionymi przez organy. Sąd, dokonując zatem z urzędu analizy ustaleń dokonanych przez organy, nie dopatrzył się uchybień przepisom prawa materialnego bądź postępowania mających lub mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych, a zwłaszcza wyniki przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego potwierdzają zasadność przyjęcia przez organy obu instancji, że wykazane naruszenia w zakresie objętym decyzją faktycznie miały miejsce. Nakładając na skarżącego karę grzywny za stwierdzone naruszenia organ odwoławczy właściwie przyporządkował im stosowne kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d. W zakresie argumentacji podniesionej przez stronę skarżącą należy także podzielić stanowisko organów. W okresie objętym kontrolą obowiązywał przepis art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Jak wynika z jego treści kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy aktywności, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d): w przypadku pojazdu wyposażonego w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące. Jak wskazała Renata Stachowska w swoim komentarzu do art.15 rozporządzenia nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Lex/El. 2011r) praktyka wykonywanych przewozów drogowych pokazuje, że kierowca często, w wyniku oddalenia się od pojazdu, nie jest w stanie używać tachografu. Przepis art. 15 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia nr 3821/85 nakazuje kierowcy w takim przypadku zapisywanie innej pracy, okresów dyspozycyjności, przerwy w pracy i odpoczynków dziennych ręcznie na wykresówce, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, w sposób czytelny bez zabrudzania wykresówki. Natomiast jeżeli pojazd jest wyposażony w tachograf cyfrowy, kierowca wprowadza wówczas ww. dane na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, będącego elementem tachografu cyfrowego. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2001 r. (C-297/99, Postępowanie karne v. Skills Motor Coaches Ltd i inni, LEX nr 83109) "obowiązek kierowcy do zapisywania wszelkich innych okresów pracy rozciąga się na czas, jaki kierowca z konieczności spędza, podróżując, by przejąć pojazd podlegający obowiązkowi zainstalowania i korzystania z tachografu i który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy lub w centrum operacyjnym pracodawcy, niezależnie od tego, czy pracodawca wskazał, kiedy i jak podróżować, bądź od tego, czy wybór ten pozostawiono kierowcy. Podczas takich okresów, kierowca spełnia swoje obowiązki wobec pracodawcy i dlatego nie dysponuje dowolnie swoim czasem". Nie ulega zatem wątpliwości zdaniem sądu, że kierowca R. P. miał obowiązek manualnego wprowadzenia danych aktywności do urządzenia za czas gdy karta kierowcy była wyjęta z urządzenia. Nie jest zasadne powołanie się przez skarżącego, iż zdarzenie to objęte jest przypadkiem "innego powodu" o którym stanowi przepis art. 15 ust. 2 Rozporządzenia 3821/85. Skoro ogólną normą jest rejestracja wszelkiej aktywności kierowcy po przejęciu pojazdu, to brak jest uzasadnienia dla wyłączenia z tego okresu dziennego odpoczynku. Należy jednak zauważyć, że stwierdzone przez organ naruszenie nie dotyczy bezpośrednio wyciągnięcia karty kierowcy - jak błędnie interpretuje je skarżący, a jedynie udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Tym samym zarzuty zawarte w skardze pozostają bez związku ze stwierdzonym naruszeniem. Na marginesie dostrzec trzeba, że zdaniem sądu organ nieprawidłowo powoływał się w decyzji obok art. 15 ust.2 rozporządzenia nr 3821/85 EWG dodatkowo na treść art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 UE. Przepis ten bowiem nie obowiązywał w okresie objętym kontrolą. Uchybienie to pozostało jednak bez wpływu na wynik postępowania. W konsekwencji należy uznać, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, zgodnie z ogólnymi zasadami procedury administracyjnej. Prawidłowo oceniły i uzasadniły także brak przesłanek do zastosowania art. 92b i 92c Ustawy o transporcie drogowym. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury administracyjnej mających wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło