I SA/Wa 1933/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-26

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej i sąd administracyjny są zobowiązane do zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji, pomimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny jego niezgodności z Konstytucją RP w zakresie pominięcia legislacyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej i sąd administracyjny są zobowiązane do zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji, nawet jeśli Trybunał Konstytucyjny stwierdził jego niezgodność z Konstytucją RP w zakresie pominięcia legislacyjnego. Skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, a jedynie wskazanie na potrzebę dokonania zmian legislacyjnych przez ustawodawcę. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji organu w oparciu o obowiązujące w dacie jej wydania przepisy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego A. K. na rzecz jej matki I. K. Organy administracji uznały, że nie została spełniona przesłanka dotycząca momentu powstania niepełnosprawności matki skarżącej, określona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, który zakwestionował zgodność z Konstytucją zastosowanych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z [...] września 2015 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r. odmawiającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego A. K. w związku z koniecznością opieki nad matką I. K. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ uznał, że orzeczenie lekarskie o niepełnosprawności jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 kpa i nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej w postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ przytoczył treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i uznał, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa a przytoczony przepis, który stawi podstawę wydania decyzji jest przepisem obowiązującym i nie został uchylony. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. K. zarzuciła, że organ nie uwzględnił przy orzekaniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, którym zakwestionowano zgodność z Konstytucją zastosowanych przez organ przepisów. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114), który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2013 r. nie wynika kiedy powstała niepełnosprawność I. K. Skarżąca w oświadczeniu złożonym w dniu [...] marca 2015 r. wskazała, że niepełnosprawność u matki powstała około 61 roku życia. Wynika więc, że nie jest spełniona jedna z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ niepełnosprawność u matki skarżącej powstała znacznie później niż wymaga tego powołany przepis. Tak więc organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy co uzasadniało wydanie odmownej decyzji. Natomiast w kontekście podniesionego w skardze braku uwzględnienia przez organ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 wskazać należy, że wyrokiem tym Trybunał orzekł w pkt 2, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim różnicuje prawo o świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał uznał zatem, że skutkiem wyroku nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu. Ze względu na charakter zakresowy tego wyroku Trybunału i stwierdzoną niekonstytutywność art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie pominięcia legislacyjnego, nie prowadzi on do zmiany normatywnej jego treści, a w szczególności derogacji tego przepisu i konieczne jest w tym względzie dopiero – jak stwierdził sam Trybunał – dokonanie przez ustawodawcę stosownych zmian w prawie. Z tych względów w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej obowiązane były zastosować przepis art. 17 ust. 1b w brzmieniu nadanym mu przez ustawodawcę, gdyż w ich kompetencjach nie leży stanowienie prawa. Sąd administracyjny kontroluje zaś tylko legalność zaskarżonej decyzji czyli bada czy organy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowały prawo, tak procesowe jak i materialne, obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie, ze względów wyżej przedstawionych, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem co czyni skargę niezasadną. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło