II SO/Rz 7/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-26

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca ubiegający się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sytuacji gdy przedmiot zaskarżonej decyzji dotyczy spraw z zakresu pomocy społecznej, jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i czy jego sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Wnioskodawca ubiegający się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej (sprawa z zakresu pomocy społecznej), jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Rozpoznanie wniosku w tym zakresie stało się zbędne, a postępowanie umorzono. Jednocześnie, sytuacja materialna wnioskodawcy, który jest bezrobotny, bezdomny, utrzymuje się z prac dorywczych i otrzymuje posiłki od organizacji charytatywnej, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ponieważ nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, zamierzając zaskarżyć decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną: jest bezrobotny, bezdomny, utrzymuje się z prac dorywczych, a jego miesięczny dochód wynosi około 250 zł. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na przepis szczególny, a przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata na podstawie oceny sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. II. Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconej z tytułu zaliczki alimentacyjnej - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. A. K. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że zamierza wnieść skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności tytułem zaliczki alimentacyjnej, jednak nie jest tego w stanie uczynić samodzielnie. Nie zna bowiem przepisów prawa; ma trudności w zrozumieniu treści decyzji. Podkreślił, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, do tego bezdomną. Utrzymuje się z pracy dorywczej polegającej na zbieraniu złomu, z czego uzyskuje miesięcznie ok. 250 zł. Mieszka w na działce rekreacyjnej położonej w ramach ogródków działkowych, użyczonej przez siostrę. Wnioskodawca podał, że posiłki otrzymuje od Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta. Z uwagi na stan zdrowia orz długotrwałe bezrobocie nie jest w stanie znaleźć pracy. Wnioskodawca podkreślił, że żyje w skrajnym ubóstwie. Wymieniony posiada zadłużenie z tytułu alimentów na rzecz córki. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: A. K. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uwagi na przedmiot decyzji, na którą zamierza wnieść skargę do tut. Sądu wymieniony zwolniony jest od kosztów sądowych, a to wobec brzmienia art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten przyznaje tego rodzaju zwolnienie osobom skarżącym działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W związku z powyższym, rozpoznanie wniosku wymienionego stało się zbędne, a postępowanie w powyższym zakresie umorzono na podstawie art. 249a P.p.s.a. Z kolei żądanie wnioskodawcy odnośnie do ustanowienia adwokata rozpatrzono w kontekście przesłanki przyznania częściowego prawa pomocy, wymienionej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wedle brzmienia tego ostatniego, wsparcie w takich właśnie granicach kierowane jest do osoby, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze okoliczności przedstawione przez A. K. w jego wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że wymieniony wykazał zaistnienie w jego wypadku sytuacji określonej w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wskazują na to następujące okoliczności, a to: wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie pobiera z tego tytułu zasiłku, nie ma własnego domu bądź mieszkania, zaś mieszka na działce położonej w ramach ogródków działkowych, która użyczona została mu przez siostrę; żywi się w Towarzystwie im. św. Brata Alberta, podejmuje prace dorywcze w postaci zbierania złomu, z czego miesięcznie uzyskuje ok. 250 zł. Wymienione dane dostatecznie uzasadniają potrzebę uwzględnienia żądania w zakresie ustanowienia zawodowego zastępcy prawnego. Zaznaczenia natomiast wymaga, że przy ocenie w tym przedmiocie nie brano pod uwagę twierdzeń wnioskodawcy dotyczący nieznajomości przez niego przepisów prawa. W art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ustawodawca wymienił bowiem jako przesłankę częściowego prawa pomocy jedynie sytuację materialną wnoszącego o nie. Z podanych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło