II FSK 2272/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Beata Cieloch(sprawozdawca), Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 60/16 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2014 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od R. P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kwotę 4 243 (słownie: cztery tysiące dwieście czterdzieści trzy) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I.1. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 60/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi R. P. (dalej jako Skarżący) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 listopada 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2014 r. I.2. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Burmistrz Miasta J. decyzją z dnia 13 lipca 2015 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014 r. W odwołaniu Skarżący wskazał, że jego miejscem zamieszkania nie było J., lecz K. na Słowacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, że Skarżący nie przedstawił okoliczności wskazujących, że po dniu 5 grudnia 2012 r. jego główny ośrodek aktywności życiowej przeniósł się na Słowację. I.3. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie Skarżący, zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j., Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej jako O.p.) w związku z art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. powoływanej dalej jako u.p.o.l.) w związku z art. 25 k.c. do Skarżącego niemającego miejsca zamieszkania w okręgu właściwości organu podatkowego pierwszej instancji i wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy prawa, tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p. w z związku z art. 180 tej ustawy, poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego i ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu o dowody pośrednie, tj. protokół zeznań skarżącego z innej sprawy, dotyczące stanu faktycznego z innego okresu czasu niż objęty zaskarżoną decyzją, oraz inne dowody, w szczególności deklaracje podatkowe nie przewidujące wykazania innego miejsca zamieszkania niż terytorium RP. I.4. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając skargę za zasadną stwierdził, że organy podatkowe nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego do wydania ostatecznej decyzji i naruszyły art. 122, 180, 187 i 188 O.p. Sąd wskazał, że Skarżący złożył między innymi wniosek o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania, jak również z przesłuchania świadków, natomiast organy odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z uwagi na fakt, że okoliczności, które miały być stwierdzone wnioskowanymi dowodami, zostały już wystarczająco stwierdzone innym dowodem. Natomiast Sąd uznał, że gdy strona składa wnioski dowodowe na okoliczności przeciwne do ustaleń organu podatkowego, organ ten jest zobowiązany do uwzględnienia takich wniosków. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z organem, że skoro Skarżący wielokrotnie wyrażał swoje stanowisko w pismach, jego przesłuchanie nic nie wniosłoby do sprawy. Skarżący powinien bowiem wyjaśnić, dlaczego koncentrując prowadzenie działalności gospodarczej w J., gdzie mają siedzibę jego firmy, zamieszkuje w tak dużej odległości. Wskazano także, że organ powinien przesłuchać osoby zamieszkujące w pobliżu miejsca wskazywanego przez organ jako miejsce zamieszkania Skarżącego, którzy mogliby mieć informacje na temat zamieszkiwania Skarżącego w J. Reasumując Sąd pierwszej instancji uznał, że stwierdzone uchybienia miały wpływ na prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i w konsekwencji na prawidłową ocenę dowodów. II. W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia pełnomocnik organu zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180, art. 197 i art. 188 O.p. polegające na błędnym przyjęciu, że: a) organy podatkowe nie ustaliły stanu faktycznego zgodnie z ww. przepisami O.p.; b) zaszła konieczność przesłuchania Skarżącego, w celu wyjaśnienia okoliczności szczegółowo wymienionych w uzasadnieniu orzeczenia Sądu; c) organ podatkowy powinien przesłuchać wnioskowanych przez Skarżącego świadków, osoby zamieszkujące w pobliżu miejsca wskazanego przez organ jako miejsce zamieszkania Skarżącego oraz jego pracowników; 2) art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego oraz ustalonego przez SKO stanu faktycznego, a także nieuwzględnienie okoliczności stanu zdrowia Skarżącego, która to okoliczność powinna być znana Sądowi z urzędu, gdyż wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 czerwca 2015 r. dołączonego do skarg kasacyjnych wywiedzionych przez Skarżącego od wyroków WSA w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 193/15 i z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 205/15 i powinna być brana pod uwagę przez Sąd przy ocenie zasadności przesłuchania Skarżącego w postępowaniu podatkowym; 3) art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji SKO w Krakowie z dnia 16 listopada 2015 r. oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Burmistrza Miasta J. z dnia 13 lipca 2015 r. w sytuacji gdy nie zaistniało naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a skargę należało oddalić. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie w oparciu o art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 P.p.s.a. uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy miejsca zamieszkania Skarżącego, a w konsekwencji właściwości Burmistrza Miasta J. jako organu podatkowego orzekającego wobec Skarżącego w pierwszej instancji w przedmiocie podatku od środków transportowych. W ocenie Sądu pierwszej instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania decyzji w sprawie, bowiem nie wynika z niego w sposób niebudzący wątpliwości, że miejscem zamieszkania Skarżącego był J. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180, art. 197 i art. 188 O.p bowiem wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji organy zebrały cały materiał dowodowy oraz podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe wynika, że większość dokumentów przedłożonych przez Skarżącego w trakcie postępowania podatkowego pochodzi sprzed 2014 r. i istniała w dniu 5 grudnia 2012 r., czyli w dniu przesłuchania strony pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia podatku od środków transportowych za 2006r. i 2007r. Wówczas Skarżący jako miejsce swojego zamieszkania wskazał ulicę M. [...] w J. i wskazał, że jest to jego centrum życiowe poza okresami gdy pracuje na terenie Słowacji. Wezwanie na ww. przesłuchanie zostało wysłane przez organ do Skarżącego na adres: ul. N. [...], D., Słowacja, ale wróciło do organu z adnotacją "adresat nieznany". Organ ustalił także, że adres budynku mieszkalnego w J. przy ul. M. [...] stanowiącego własność Skarżącego, został podany przez niego jako adres zamieszkania w dokumentach zgłoszeniowych zgromadzonych w zasobach informacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pod adresem tym Skarżący był czasowo zameldowany do dnia 1 czerwca 2014r., adres ten został wskazany przez Skarżącego w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako adres głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej "A." i "B." R. P. Zmiana we wpisie w CEIDG polegająca na wpisaniu słowackiego adresu zamieszkania zamiast adresu w J. nastąpiła w dniu 5 sierpnia 2014 r., a więc po doręczeniu Skarżącemu decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia 8 lipca 2014r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2014 r. W deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 1 sierpnia 2014r. złożonej w Urzędzie Skarbowym w S. Skarżący wpisał jako aktualny adres zamieszkania J. We wniosku do Urzędu Skarbowego w S. z dnia 31 grudnia 2014r. o wydanie zaświadczenia o miejscu zamieszkania lub siedzibie dla celów podatkowych (certyfikat rezydencji) - CFR-1 Skarżący wskazał jako swój adres zamieszkania również J. Organ odwoławczy uznał, że dokonanie pod koniec 2015r. oględzin nieruchomości przy ul. M. w J. na okoliczność stanu istniejącego w 2014 r. nie było konieczne z uwagi na funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji Burmistrza Miasta J. z dnia 28 stycznia 2013 r. ustalającej Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013r., w której rzeczony budynek został określony jako mieszkalny (na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków). Decyzja z 2013 r. tak samo obrazuje stan w 2014 r. jak oględziny przeprowadzone pod koniec 2015 r. Należy wskazać, że zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie natomiast z art. 122 O.p. organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W ocenie NSA wyżej wskazane okoliczności sprawy, ustalone na etapie postępowania podatkowego dawały podstawę do uznania, że miejscem zamieszkania Skarżącego był J. Podkreślić również należy, że na podstawie art. 188 O.p. organ nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innymi dowodami. Skarżący w trakcie postępowania przedstawiał swoje stanowisko w sprawie, przedkładał dokumenty, a uznanie ich za wiarygodne i wystarczające dla ustalenia okoliczności istotnych w sprawie czyniło niecelowym przesłuchiwanie Skarżącego oraz wskazanych przez niego świadków. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego. Prawidłowo w świetle zebranych dowodów uznano, że miejscem zamieszkania Skarżącego był J. Zatem istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.