II GZ 651/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 944/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie płatności obszarowych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 944/15 odrzucił skargę S. W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania w sprawie płatności obszarowych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż powyższe postanowienie organu odwoławczego zawierające prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jego zaskarżenia zostało doręczone S. W. (dalej: skarżącemu) w dniu 27 lipca 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji znajdującego się w aktach administracyjnych (k. 33 akt administracyjnych). W dniu 26 sierpnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga S. W. na postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. Skargę tę WSA w Gliwicach w sprawie [...] w dniu 28 sierpnia 2015 r. przekazał organowi odwoławczemu, celem nadania jej dalszego biegu. Następnie w dniu 15 września 2015 r. do Sądu wpłynęły akta administracyjne, a w dniu 6 października 2015 r. skarga wraz z dwoma egzemplarzami odpowiedzi na skargę. Wobec powyższego Sąd I instancji postanowieniem wskazanym na wstępie skargę odrzucił jako wniesioną z uchybieniem terminu do jej złożenia, bowiem została ona nadana do organu odwoławczego po upływie wskazanego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) terminu. WSA dodał, iż wpływ skargi bezpośrednio do sądu skutkuje koniecznością jej przekazania właściwemu organowi, a za datę wniesienia skargi uważa się dzień nadania tej skargi przez sąd do organu administracyjnego. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 i art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, na skutek przyjęcia, że w razie wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego termin, w którym dokonano wniesienia skargi, a którego przekroczenie powoduje odrzucenie skargi, liczony jest od daty przekazania skargi przez ten sąd do organu właściwego, za pośrednictwem którego powinna być ona wniesiona, przy nieuwzględnieniu, że : 1) z powyższych przepisów wynika, iż datą wniesienia skargi do sądu - w sytuacji jej nadania w urzędzie pocztowym, jest data oddania skargi w tym urzędzie; 2) w świetle tych przepisów jedynie strona może być dysponentem czasu, w jakim wnoszona jest przez nią skarga do sądu, co znajduje oparcie w szeroko pojętym prawie do sądu, oraz 3) wymienione przepisy, ani żadne inne przepisy p.p.s.a. nie przewidują przekazywania do właściwego organu skargi wniesionej bezpośrednio do sądu, zakładając raczej w takim przypadku odrzucenie skargi, ale skoro sąd dokonał takiego przekazania, to tym samym konwalidował wadliwe wniesienie skargi, co według ogólnych zasad dotyczących tego rodzaju działania powinno też oznaczać wniesienie skargi z zachowaniem terminu, bez względu na ostateczną datę jej faktycznego przekazania właściwemu organowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z art. 54 § 1 wynika, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę wniesioną po upływie terminu Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że strona skarżąca jest zobowiązana wnieść skargę za pośrednictwem organu, którego działanie jest jej przedmiotem, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz piśmiennictwie ukształtowany został pogląd, że w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania tej skargi przez Sąd na adres właściwego organu administracji publicznej, gdyż to właśnie przez złożenie skargi do organu następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego (patrz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, str. 328 oraz powołane tam orzecznictwo). Wprawdzie żaden z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost nie przewiduje obowiązku Sądu przekazania do organu skargi błędnie skierowanej, to jednak takie działanie jest podejmowane celem nadanie jej właściwego biegu. Nie oznacza to jednak, że strona nie ponosi konsekwencji prawnych wynikających z tego, że skarga nie została złożona zgodnie z wymogami ustawy. Mając na uwadze zarzuty podniesione w zażaleniu wskazać należy, jak wynika z akt sprawy, iż postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu, zostało nadane listem poleconym na adres wskazany przez skarżącego i odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 27 lipca 2015 r. (powyższe ustalono w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru k. 33 akt administracyjnych). Ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 26 sierpnia 2015 r. Skarżący w dniu 24 sierpnia 2015 r. nadał listem poleconym skargę na postanowienie z dnia 23 lipca 2015 r. na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (koperta z 24.08.2015 r., k. 4 akt sądowych), a WSA pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. przekazał skargę - zgodnie z właściwością - do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (pkt II zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 października 2015 r., k. 1 akt sądowych). Odnosząc się do argumentacji zażalenia podkreślić należy, iż skarga, w odróżnieniu od podania składanego na podstawie k.p.a., podlega rygorom wynikającym z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to – jak już wskazano – że w przypadku wniesienia skargi do niewłaściwego podmiotu, termin do jej wniesienia jest zachowany tylko wówczas, gdy skarga zostanie przed upływem trzydziestodniowego terminu przekazana właściwemu organowi, czyli temu, za pośrednictwem którego skarżący winien ją skierować do właściwego sądu administracyjnego. Ewentualne ryzyko przekroczenia ww. terminu procesowego oraz skutki z tym związane (odrzucenie skargi) obciążają stronę postępowania. W zaistniałej sytuacji, skoro przekroczenie terminu nastąpiło wskutek nieprawidłowo dokonanej czynności związanej z wysłaniem skargi do Sądu zamiast do organu, to Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek uwzględnić z urzędu jego upływ i z tej przyczyny odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.