II OZ 546/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. im. J. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 349/16 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie nakazania usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy nakazał M. im. J. Sp. z o.o. doprowadzenie do usunięcia lasu znajdującego się na nieruchomości pozostającej w trwałym zarządzie skarżącego. Organ stwierdził bowiem, że las stanowi przeszkodę lotniczą w rozumieniu art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz.U. z 2013 r. poz. 1393 ze zm.). Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wycięcie kompleksu leśnego spowoduje trudne do odwrócenia skutki, ponieważ w przypadku ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji odtworzenie utraconego drzewostanu byłoby bardzo długotrwałe i wiązałoby się z dużymi kosztami. W zażaleniu na to postanowienie M. im. J Sp. z o.o. zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że z uwagi na spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w środowisku naturalnym wstrzymaniu wykonania podlega decyzja o usunięciu naturalnej przeszkody lotniczej stanowiącej las, w sytuacji gdy równocześnie istnienie tej przeszkody lotniczej powoduje zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Zaskarżone postanowienie przyjmuje, że walor ekologiczny ma pierwszeństwo przed wartością nadrzędną jaką jest ochrona życia oraz zdrowia pasażerów i ich mienia w ruchu lotniczym. Drzewostan, którego zaskarżona decyzja dotyczy stanowi przeszkodę lotniczą oznaczoną w dokumentacji lotniska jako przeszkoda nr 25. Przeszkoda ta stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa lądujących na lotnisku statków powietrznych, w tym mienia i osób znajdujących się na ich pokładzie. Zgodnie z zaleceniami pokontrolnymi z kontroli przeprowadzonej na lotnisku przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego przeszkoda ta powinna zostać niezwłocznie usunięta. Wstrzymanie wykonania decyzji, powoduje niemożność usunięcia przeszkody lotniczej do momentu rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym utrwala stan zagrożenia dla ruchu powietrznego. Bezpieczeństwo w ruchu powietrznym nie leży tylko w interesie zarządzającego lotniskiem, ale przede wszystkim w interesie publicznym. Las, będący przeszkodą lotniczą, nie jest jednorodnym zadrzewieniem stanowiącym wartość przyrodniczą, którego częściowe usunięcie doprowadziłoby do nieodwracalnego dla środowiska naturalnego skutku. W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji ma charakter incydentalny i Sąd powinien badać jedynie spełnienie przesłanek wstrzymania, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, a następnie jej uchylenia przez Sąd odtworzenie stanu sprzed jej wydania byłoby długotrwałe. Nie ma przy tym znaczenia powoływany w zażaleniu argument, że las jest niejednorodnym zadrzewieniem. M. nie wykazał, że przeszkoda (las) stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa lądujących na lotnisku statków powietrznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tego aktu. Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo Lotnicze nie przewiduje żadnych szczególnych rozwiązań odnośnie kwestii wykonalności decyzji w sprawie usunięcia przeszkody lotniczej. Takie szczególne rozwiązania Prawo lotnicze przewiduje na przykład w odniesieniu do decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego o wstrzymaniu lub ograniczeniu eksploatowania lotniska, jeżeli dalsza jego eksploatacja zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, której to decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 37 ust.3b). Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie przytoczone przez skarżącego okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 2 grudnia 2015 r. skarżący wskazał, że wykonanie decyzji zobowiązującej do usunięcia przeszkody lotniczej (wycięcie znacznej powierzchni lasu w rezerwacie) spowoduje trudne do odwrócenia skutki, w tym znaczeniu, iż przywrócenie stanu poprzedniego nastąpiłoby po bardzo długim czasie oraz przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wykonanie decyzji zobowiązującej do usunięcia przeszkody (wycięcia kompleksu leśnego o powierzchni 1,02 ha), przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie są spełnione warunki do zobowiązania do wycięcia kompleksu leśnego, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wycięciem drzewostanu. W toku rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a nie chodziło o ocenę, czy kompleks leśny stanowi przeszkodę lotniczą ani czy zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zaskarżonej decyzji, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi wycinka kompleksu leśnego określonego w zaskarżonej decyzji nie powinna być wykonana. Wycięcie kompleksu leśnego przed rozpoznaniem skargi może wiązać się z trudnymi do odwrócenia skutkami lub niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, ponieważ w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona skarżącemu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Podniesiony w zażaleniu zarzut, że sporny kompleks leśny jest przeszkodą lotniczą i przez to stanowi zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia, dotyczy istoty sprawy i nie może być brany pod uwagę w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., ponieważ celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom spowodowanym wykonaniem nieprawomocnej decyzji, a nie ocena legalności tej decyzji. Zatem zarzuty podnoszone w zażaleniu nie podważają trafności stanowiska Sądu pierwszej instancji zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu, ponieważ zarzuty te zmierzają do wykazania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i powinna być bezzwłocznie wykonana, podczas gdy ocena tych zarzutów, ale także zarzutów podniesionych przez skarżącego może nastąpić po rozpoznaniu skargi, a nie w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonana zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.