I FZ 583/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2358/15 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 25 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. Będącym przedmiotem zażalenia postanowieniem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2358/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. S. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem z dnia 3 września 2015 r. pełnomocnik strony został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia z pouczeniem, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie 7 dni skutkować będzie odrzuceniem skargi. Przesyłka zawierająca zarządzenie została doręczona pełnomocnikowi w dniu 7 września 2015 r. (vide zwrotne poświadczanie odbioru przesyłki k. 17). Pismem z dnia 28 września 2015 r. (nadanym w dniu 30 września 2015 r.) pełnomocnik strony uzupełnił braki formalne skargi oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi podnosząc, że w okresie kiedy doręczono zobowiązanie do uzupełnienia ww. braków formalnych skarżący przebywał za granicą co uniemożliwiało pełnomocnikowi kontakt ze stroną. Jednocześnie wyjaśnił, że braki zostały uzupełnione niezwłocznie po powrocie skarżącego do kraju. Zdaniem Sądu pierwszej instancji przedstawiona przez pełnomocnika strony okoliczność, nieobecności skarżącego w kraju oraz utrudniony kontakt w chwili odebrania zobowiązania do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. W zażaleniu, powyższe rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zostało przez stronę zaskarżone w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i nie przywrócenie stronie skarżącej terminu do uzupełnienia braków skargi z dnia 28 lipca 2015 r. W uzasadnieniu zażalenia, zastępujący stronę pełnomocnik nie zgodził się z Sądem pierwszej instancji iż brak możliwości skontaktowania się przez pełnomocnika ze swoim mocodawcą nie stanowił niemożliwej do przezwyciężenia okoliczności uniemożliwiającej uczynienie zadość wezwaniu sądu do uzupełnienia braków skargi. Pełnomocnik bez udziału swojego mocodawcy nie mógł wykonać zobowiązania Sądu, co wyłącza jego zawinione działanie lub niedbalstwo. Pełnomocnik wnosząc skargę do Sądu uważał, iż dysponuje prawidłowym pełnomocnictwem, na mocy którego reprezentował swojego mocodawcę na poprzednich etapach postępowaniach. Sąd jednak uznał, iż pełnomocnictwo jest niewystarczające do zastępowania strony w niniejszej sprawie i wezwał pełnomocnika do wykazania właściwego umocowania. Jednak pełnomocnik wnosząc skargę nie mógł znać oceny sądu, dotyczącej treści pełnomocnictwa i jego przydatności w niniejszym postępowaniu. W związku z tym Sąd błędnie uznał, że pełnomocnik nie dopełnił swoich obowiązków przed wniesieniem skargi i nie zadbał o to, aby posiadać dokument, z którego wynikało będzie jego umocowanie. Pełnomocnikowi nie można było również, zdaniem autora zażalenia, przypisać niepodjęcia odpowiednich działań w celu skontaktowania się z mocodawcą i wykonania wezwania Sądu we właściwym terminie. Pełnomocnik w okresie pomiędzy 7 a 14 września 2015 r. wielokrotnie kontaktował się ze swoim mocodawcą, jednak bez skutku. Po uzyskaniu kontaktu, już po upływie terminu na uzupełnienie braków, poinformował go o konieczności przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa oraz o konsekwencjach braku takiego uzupełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed oceną zaskarżonego postanowienia, także przez pryzmat argumentów podnoszonych w zażaleniu przypomnieć trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 P.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy podzielić ocenę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie można bowiem uznać za dostatecznie usprawiedliwiającą skarżącego samą okoliczność wyjazdu za granicę. Jeżeli strona wyjechała z kraju nie zabezpieczając należycie swoich interesów procesowych poprzez prawidłowe ustanowienie osoby, która wykonywałaby za nią czynności w zastępstwie, powinna liczyć się w negatywnymi tego konsekwencjami procesowymi. Z pism skarżącego nie wynika też ażeby jego wyjazd miał charakter nagły, tak by nie mógł on odpowiednio zabezpieczyć swoich interesów procesowych. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.