I OSK 2537/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2210/15 w sprawie ze skargi C.K. na pismo Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 6 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na wniosek o potwierdzenie informacji, że P.M. był funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa Państwa postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2210/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę C.K. na pismo Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 6 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na wniosek o potwierdzenie informacji, że P.M. był funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa Państwa. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również Kodeks postępowania administracyjnego i inne procedury administracyjne, nie zawierają definicji decyzji. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przez decyzję rozumie się każdy, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa, władczy i jednostronny akt organu administracji, rozstrzygający konkretną sprawę i skierowany do imiennie oznaczonego adresata, niezwiązanego z organem węzłem zależności organizacyjnej, ani też podległości służbowej (Patrz: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 25.). W ocenie Sądu, pismo Zastępcy Dyrektora Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 6 listopada 2015 r. nie posiada przedstawionych wyżej cech niezbędnych dla zakwalifikowania go jako decyzja administracyjna. Pismo to stanowi jedynie odpowiedź na wniosek skarżącego o potwierdzenie informacji, że P.M. był funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa Państwa. Nie posiada ono cech indywidualnego rozstrzygnięcia w sprawie z zakresu administracji publicznej, a jedynie informację w kwestii wniosku skarżącego z dnia 15 września 2015 r. ponowionego wnioskiem z 22 października 2015 r. W związku z powyższym skarga wniesiona na tego rodzaju pismo, niemieszczące się w zakresie określonym przez art. 3 P.p.s.a., podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł C.K., zaskarżając je w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1) art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez odmowę dokonania kontroli działalności administracji publicznej i w związku z tym niezasadne odrzucenie skargi C.K.. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Pismem z dnia 11 października 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznaje on sprawę w granicach tej skargi biorąc z urzędu jedynie pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 tej ustawy, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wypada ustosunkować się do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W tej materii zauważyć należy, że zgodnie z art. 182 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie stanowi tego rodzaju postanowienie, a Sąd nie jest związany w tym zakresie wnioskiem strony, to uwzględniając zasadę szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania (art. 7 P.p.s.a.) oraz nieskomplikowany charakter niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty, jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie trafnie wskazuje się, że akty i czynności o których mowa w ww. przepisie mają charakter władczy, choć nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, nie mają charakteru aktów stosowania prawa, ponieważ nie kształtują sytuacji prawnej indywidualnego adresata na podstawie normy prawnej, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli, a ponadto dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, jak też musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że pismo z dnia 6 listopada 2015 r. przesłanek tych nie spełnia. Jest to bowiem pismo informujące i jako takie nie zawiera trzech decydujących cech, które pozwoliłyby zakwalifikować je jako "inny akt lub czynności za zakresu administracji publicznej", tj. nie jest władczym przejawem woli organu administracji publicznej (władczym rozstrzygnięciem), lecz jest oświadczeniem wiedzy; nie wskazuje podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a przede wszystkim nie rozstrzyga konkretnej sprawy administracyjnej w stosunku do konkretnej osoby fizycznej, a jedynie w sposób generalny wyjaśnia skarżącemu, że kwerenda wszystkich zasobów archiwalnych IPN nie doprowadziła do odnalezienia teczki akt osobowych P.M. oraz innych dokumentów których wynikałoby, że w/w osoba była funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa. W istocie pismo to zawierało jedynie stanowisko organu, który pisemnie poinformował skarżącego o stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismo z dnia 6 listopada 2015 r., mające charakter stricte informacyjny, nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Tym samym, skarga złożona do Sądu I instancji prawidłowo została odrzucona. W tym miejscu wskazać jednak należy, że skargę należało odrzucić jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako podstawę prawną odrzucenia skargi wskazał co prawda art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (skarga z innych przyczyn była niedopuszczalna), jednak naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) . Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 P.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261. Pełnomocnik skarżącego winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wniosek wraz ze stosownym oświadczeniem.