V SA/Wa 3786/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący - sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie pokrycia części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania oraz ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ze środków unijnych p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe W przedmiotowej sprawie S. złożył skargę na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2015r., nr. [...], zawierającą ustalenia dotyczące prawa przyznania pomocy finansowej oraz rozstrzygającej o nienależnie pobranych przez upadłą Spółkę środkach finansowych w łącznej kwocie [...]zł. Z akt administracyjnych wynika, że kwota ta (jako część składowa), została zgłoszona przez organ – ARiMR do masy upadłości w formie pisemnego zgłoszenia wierzytelności z dnia [...] marca 2015r. W tym miejscu wskazać należy, że przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003r. prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015r. poz. 233 j.t. ze zm. dalej p.u.), na mocy których ogłoszono przedmiotową upadłość są przepisami szczególnymi, regulującymi odmiennie pewne okoliczności i zdarzenia. Wyjaśnić też należy, że z chwilą ogłoszenia upadłości podmiotu gospodarczego postępowanie to staje się egzekucją generalną prowadzoną w celu zaspokojenia wierzycieli. Wynika to z treści art. 61 p.u. stanowiącego, że z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli. Pojęcie wierzyciela jest tu szersze niż w rozumieniu prawa cywilnego. Stanowi o tym art. 189 u.p. wskazując, że wierzycielem jest każdy uprawniony do zaspokojenia z masy upadłości. Potwierdza to również zapis art. 342 mówiący o kolejności zaspokojenia wierzycieli, wśród których wymienia się należności publicznoprawne. Przepisy prawa upadłościowego przewidują szczególne, uproszczone postępowanie dotyczące zgłoszenia wierzytelności, gdzie nie jest wymagane dla tej czynności, w przeciwieństwie do egzekucji indywidualnej, posiadanie tytułu wykonawczego (art. 236 i nast. p.u.), uproszczone postępowanie dotyczące ustalenia listy wierzytelności (art. 244 i nast. ) oraz jej zatwierdzenia ( art.256, art. 260 i nast.). Jest to oczywiste gdyż chodzi o sprawne, szybkie i skuteczne zaspokojenie wierzycieli w postępowaniu nadzorowanym przez sąd powszechny – wyznaczonego sędziego- komisarza (art. 51 ust.1 pkt.6 p.u., art. 149, art. 151 i nast.). Prawomocnie zatwierdzona lista wierzytelności jest co do zasady podstawą do sporządzenia a następnie wykonania planu podziału funduszów masy upadłości (art.347 i nast.). Jest też zgodnie z art. 264 ust.1 p.u., po zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego, tytułem egzekucyjnym przeciwko upadłemu. Potrzebę sprawnego i skupionego w postępowaniu upadłościowym procesu ustalania wierzycieli i ich należności (przy ogólnej zasadzie samodzielnego zgłoszenia się wierzycieli, z drobnymi wyjątkami, nie obejmującymi tej sprawy) podkreśla zapis art. 145 ust.1 p.u. stanowiący, że postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności (przywołana wersja obowiązuje od 1 stycznia 2016r. po ostatniej nowelizacji, która zdaniem sądu, tylko doprecyzowała zawieszane postępowania. Wersja obowiązująca w 2015r. też nakazywała zawieszenie postępowań administracyjnych i sądowych). Kolejny przepis art. 263 p.u. stanowi, że odmowa uznania wierzytelności według przepisów niniejszego działu nie stanowi przeszkody do jej dochodzenia we właściwym trybie, z uwzględnieniem art. 145 ust. 1 dochodzenie wierzytelności, której odmówiono uznania, jest możliwe dopiero po umorzeniu lub zakończeniu postępowania upadłościowego. Wskazane w art. 145 ust.1 p.u. zawieszenie innych postępowań ma też niewątpliwie na celu wyeliminowanie tworzenia podwójnych tytułów wykonawczych do jednej wierzytelności (art.145 ust.1 w zw. z art. 263 w zw. z art. 264 p.u.) Przekładając to na przedmiotową sprawę wskazać należy, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji obejmowało działania zapoczątkowane decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2011r. nr [...] o dokonaniu wstępnego uznania grupy producentów. Następnie obejmowało wydane decyzje o przyznaniu grupie (skarżącej) pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kosztów kwalifikowanych inwestycji, obejmowało ich wyeliminowanie z obrotu prawnego po dokonanej wcześniej wypłacie przyznanej pomocy finansowej. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że rozstrzygnięcie zawiera określenie nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości [...] zł z jednoczesnym ustaleniem odmowy przyznania Spółce tej wypłaconej już pomocy. Zatem rozstrzygnięcie jest całościowe, nierozerwalnie ze sobą związane. Ustala brak uprawnień upadłego oraz ustala należność publicznoprawną przypadającą do zwrotu na rzecz organu. Należność ta została przez organ zgłoszona do masy upadłości w drodze zgłoszenia wierzytelności na etapie postępowania administracyjnego, po wydaniu decyzji organu I instancji, a przed wniesieniem odwołania. Zatem zgodnie z brzmieniem ww. przepisu art. 145 ust.1 p.u. to postępowanie administracyjne powinno już zostać zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umieszczenia zgłoszonej wierzytelności na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Ponieważ nie zostało to uczynione, to zdaniem sądu orzekające, należało zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na decyzję organu odwoławczego rozstrzygającego odwołanie od decyzji będącej podstawą zgłoszenia wierzytelności. Wymagają tego wskazane wyżej przepisy prawa upadłościowego i potrzeba zachowania celu w jakim to zgłoszenie wierzytelności zostało uczynione. Dopiero w przypadku prawomocnego nieumieszczenia wierzytelności na liście wierzytelności upadłego możliwym będzie podjęcie przedmiotowego postępowania w niniejszej sprawie. Nie zmienia tego okoliczność, że skarga została wniesiona do sądu przez syndyka masy upadłości. Okoliczność ta stanowi tylko prawidłową reprezentację masy upadłości w myśl art.173 w zw. z art. 160 w zw. z art. 52 w zw. z art. 51 ust.1 pkt.6 w zw. z art. 75 ust.1 p.u. Nie daje natomiast podstaw do zignorowania przepisu art. 145 ust.1 p.u. w sytuacji gdy zostało dokonane zgłoszenie wierzytelności. Wymieniony przepis art. 145 ust.1 p.u. nie ma charakteru uznaniowego. Został wprowadzony dla ochrony sytuacji prawnej podmiotu zgłaszającego wierzytelność w prowadzonym postępowaniu upadłościowym. Z tych względów przepis ten stanowi podstawę zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.