III SA/Wr 220/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-06-27

Skład orzekający: Marcin Miemiec, Bogumiła Kalinowska, Maciej Guziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może w jednej decyzji administracyjnej ustalić i nałożyć korektę finansową oraz orzec o zwrocie środków?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może w jednej decyzji administracyjnej ustalić i nałożyć korekty finansowej oraz orzec o zwrocie środków. Korekta finansowa i zwrot środków stanowią dwie odrębne instytucje, które powinny być rozstrzygane w odrębnych decyzjach administracyjnych. Decyzja o ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej powinna być wydana na podstawie przepisów dotyczących funduszy UE, natomiast decyzja o zwrocie środków powinna być wydana na podstawie przepisów o finansach publicznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Zarządu Województwa D. o zwrocie środków z tytułu dofinansowania projektu "Modernizacja sceny im. J.G. w "A" we W. wraz z zakupem niezbędnego sprzętu". Organ stwierdził naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych przy wyłanianiu Inżyniera Kontraktu, co skutkowało nałożeniem korekty finansowej i zwrotem środków w jednej decyzji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa D., zasądził koszty postępowania na rzecz strony skarżącej i orzekł, że decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Maciej Guziński Protokolant: specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi "A" we W. na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] II. zasądza od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzje opisane w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie: art. 152 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, (Dz. Urz. U EL 347 z 20.12.2013, s.320, z późn. zm.), w zw. z art. 60 zdanie wstępne i lit. b), art. 70 ust. 1 lit. b) oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, s. 25, z późn. zm.), art. 25 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 12 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwana dalej KPA) oraz art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 596 z późn. zm.), Zarząd Województwa D. pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D. na lata 2007-2013 (dalej: Instytucja Zarządzająca; IZ), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy beneficjenta - "A" we W. - (dalej także: strona skarżąca) od decyzji tej Instytucji nr [...] z dnia [...] października 2013 r., określającej kwotę środków przypadających do zwrotu dla projektu nr [...] pn. "Modernizacja sceny im. J.G. w "A" we W. wraz z zakupem niezbędnego sprzętu", utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia między innymi przytoczono, że w dniu [...] grudnia 2011 r. Instytucja Zarządzająca zawarła ze stroną skarżącą umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "Modernizacja sceny im. J.G. w "A" we W. wraz z zakupem niezbędnego sprzętu", realizowanego w ramach działania nr [...] "Turystyka kulturowa" Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013 (RPO WD 2007-2013). Na podstawie tej umowy Beneficjentowi przyznano dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej [...] zł, stanowiącej nie więcej niż 70,00 % kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu, wynoszących [...] zł. Następnie w dniu [...] marca 2012 r. zawarto aneks nr [...], który zmienił kwotę dofinansowania na [...] zł oraz kwotę całkowitych wydatków kwalifikowalnych na [...] zł. W dniu [...] czerwca 2012 r. podpisano aneks nr [...], który zmienił kwotę dofinansowania na [...] zł oraz kwotę całkowitych wydatków kwalifikowalnych na [...] zł. Kolejno w dniu [...] marca 2013 r. zawarto aneks nr [...], który nie zmienił kwoty dofinansowania ani kwoty wydatków kwalifikowalnych. IZ RPO WD przekazała beneficjentowi dofinansowanie na podstawie następujących wniosków o płatność: - [...] - w dniu [...] 03.2012 r. zaliczka w kwocie [...] zł; - [...] - w dniu [...] 06.2012 r. refundacja w kwocie [...] zł oraz zaliczka w kwocie [...] zł; - [...] - w dniu [...] 09.2012 r. refundacja w kwocie [...] zł oraz zaliczka w kwocie [...] zł. Dalej organ stwierdził, że umowa o dofinansowanie określa prawa i obowiązki stron (instytucji zarządzającej i beneficjenta), niezbędne i istotne dla realizacji projektu oraz wypłacenia dofinansowania. Zgodnie z tą umową beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym zakresie, terminowo, z należytą starannością, ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zasady optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach RPO WD oraz w sposób zapewniający prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) założonych we wniosku o dofinansowanie. Beneficjent zobowiązał się także do przestrzegania przepisów wspólnotowych w zakresie realizacji polityk horyzontalnych (ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju, równości szans i niedyskryminacji, społeczeństwa informacyjnego, ochrony konkurencji i zamówień publicznych) (§ 10 ust. 1 pkt 7 umowy). Umowa zobowiązała beneficjenta do stosowania przepisów o zamówieniach publicznych, w tym ustawy Prawo zamówień publicznych (§ 12 ust. 1 umowy). W przypadku stwierdzenia przez uprawnioną instytucję naruszenia w ramach realizowanego projektu tych przepisów, IZ RPO WD miała prawo ustalić i nałożyć na beneficjenta korekty finansowe określone w "Taryfikatorze korekt finansowych" (§ 12 ust. 14 umowy), polegające na pomniejszeniu dofinansowania o określoną kwotę stwierdzonej nieprawidłowości. Beneficjent zobowiązał się poddać kontroli prawidłowości realizacji projektu, przeprowadzanej przez podmioty uprawnione do jej przeprowadzenia (§ 14 ust. 1 umowy). W postanowieniach końcowych umowy o dofinansowanie unormowano również sytuację stron, że w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie mają w szczególności odpowiednie przepisy pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego, właściwe przepisy prawa polskiego rangi ustawowej wraz z rozporządzeniami wykonawczymi do nich oraz obowiązujące odpowiednie reguły, zasady i postanowienia wynikające z RPO WD, Uszczegółowienia RPO WD, procedur, wytycznych, zasad i informacji krajowych oraz ustanowionych przez Instytucję Zarządzającą RPO WD. Umowa wskazuje art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885, dalej także: u.f.p.), według którego, jeżeli zostanie stwierdzone, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, IZ RPO WD wzywa go do zwrotu środków, w całości lub w części, wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych na wskazany rachunek lub wyrażenia pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie tego terminu IZ RPO WD wydaje decyzję o zwrocie środków, określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych oraz sposób zwrotu tych środków (§ 9 ust. 1 umowy). W dniu [...]października 2013 r., na podstawie art. 207 ust. 9 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., względem strony skarżącej wydana została decyzja Zarządu Województwa D. nr [...] określająca kwotę środków przypadających do zwrotu, w której poinformowano Beneficjenta o obowiązku zwrotu otrzymanego w ramach RPO WD 2007-2013 dofinansowania w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez IZ RPO WD na rachunek bankowy Beneficjenta. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Zarząd Województwa D., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podniesiono, że w dniach od [...] lutego 2013 r. do [...] marca 2013 r. - IZ RPO WD przeprowadziła planową kontrolę na dokumentach po zakończeniu rzeczowo-finansowej realizacji projektu nr [...], pn. "Modernizacja sceny im. J.G. w "A" we W. wraz z zakupem niezbędnego sprzętu", w zakresie prawidłowości udzielenia zamówień publicznych - zachowania zasady konkurencyjności w obszarach wskazanych przez audyty KE. Jak wynika z Informacji pokontrolnej sporządzonej w dniu [...] maja 2013 r., Zespół kontrolujący IZ RPO WD wykrył uchybienia ze skutkiem finansowym w zakresie wydatków poniesionych w wyniku przeprowadzenia zamówienia publicznego pn. "Usługa polegająca na pełnieniu funkcji Inżyniera Kontraktu w trakcie realizacji Projektu "Modernizacja sceny im. J.G. w "A" we W. wraz z zakupem niezbędnego sprzętu", ujętych w wymienionych wcześniej zrefundowanych wnioskach o płatność. Wskazane zamówienie publiczne przeprowadzono w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie art. 39 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 223, poz. 1655 z późn. zm., zwanej dalej PZP). Ogłoszenie o zamówieniu opublikowano dnia [...] marca 2010 r. w Biuletynie Zamówień Publicznych, na tablicy ogłoszeń i na stronie internetowej Zamawiającego. Na podstawie przedłożonych przez Beneficjenta dokumentów przetargowych, stwierdzono naruszenie przez Zamawiającego §12 umowy o dofinansowanie poprzez naruszenie art. 7 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 4 ustawy PZP polegające na żądaniu spełnienia warunku dotyczącego wiedzy i doświadczenia Wykonawcy polegającego na wykonaniu przynajmniej jednej usługi polegającej na rozliczeniu zadania inwestycyjnego dofinansowanego środkami Unii Europejskiej lub z Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Uznano, że Zamawiający nie wskazał uzasadnienia dla tak postawionego warunku w stosunku do przedmiotu zamówienia. Organ odwoławczy podniósł, że opisany przez Zamawiającego zakres wymaganej usługi nie wskazuje na potrzebę wykonania przez Inżyniera Kontraktu jakichkolwiek czynności "specyficznych" dla projektów dofinansowanych ze środków UE. Wymieniony wymóg nie jest uzasadniony potrzebami Zamawiającego. Warunek nie może być postawiony w taki sposób, aby w oderwaniu od przedmiotu zamówienia stanowił barierę dostępu do postępowania. Zatem w ocenie organu II instancji doszło do dyskryminacji potencjalnych wykonawców zamówienia, którzy byliby zdolni do realizacji zamówienia, ale mogli nie złożyć ofert, gdyż nie dysponowali doświadczeniem w zakresie rozliczenia zadania inwestycyjnego dofinansowanego środkami Unii Europejskiej lub z Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Opisane naruszenie skutkuje korektą finansową w wysokości 5% faktycznych wydatków kwalifikowalnych, poniesionych w wyniku realizacji umowy nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. o wartości wydatków kwalifikowalnych [...] zł. Dalej podniesiono w uzasadnieniu, że w związku z powyższym, zasadna była – w oparciu o przyjęty Uchwałą Zarządu Województwa D. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. dokument "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013" - korekta finansowa, obliczona z uwzględnieniem Tabeli nr 4 poz. 12. Wskazano, że ze względu na brak możliwości obliczenia konkretnego rozmiaru szkody wywołanej stwierdzonym naruszeniem, dla ustalenia wysokości korekty, w przedmiotowym przypadku słusznie zastosowano metodę wskaźnikową. W konsekwencji zdaniem organu, zasadne stało się określenie w drodze decyzji kwoty środków przypadających do zwrotu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to naruszenie przy jej wydaniu art. 7 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 4 ustawy prawo zamówień publicznych oraz § 12 umowy o dofinansowanie poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie wskazanych przepisów i bezzasadne przyjęcie, że "A" jako Beneficjent naruszył zasady ustawy prawo zamówień publicznych podczas wyłaniania Inżyniera Kontraktu w związku z projektem "Modernizacja sceny im. J.G. w "A" we W. wraz z zakupem niezbędnego sprzętu" poprzez żądanie od Wykonawców ubiegających się o to zamówienie doświadczenia w rozliczaniu środków unijnych, tj. zdaniem Zarządu Województwa D. w sposób nie zapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców; 2) naruszenie procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 27 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez udział w wydaniu zaskarżonej decyzji przez Marszałka Województwa D. R. J., który podlegał wyłączeniu od udziału w rozpoznawaniu sprawy w oparciu o art. 24 § 1 pkt. 5) kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na Jego udział w wydaniu decyzji [...] L.dz. [...] z dnia [...].10.2013 roku zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Wniesiono w skardze o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu, jak również poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2013 r.; 2) określenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane; 3) obciążenie Zarządu Województwa D. we W. kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi Instytucja Zarządzająca wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniesiono, że nawet przy przyjęciu istnienia podstawy do wydania decyzji ustalającej i nakładającej korektę, to na podstawie takiej decyzji organ nie może skutecznie dochodzić od Beneficjenta ustalonej wartości korekty. Decyzja ta nie nadaje się bowiem do wykonania w drodze egzekucji, na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm., zwana dalej "u.e.a"). Wykonaniu natomiast podlega decyzja określająca kwotę środków przypadających do zwrotu, taka jak została wydana w niniejszej sprawie. Wskazano, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest konkretyzacja praw i obowiązków indywidualnego podmiotu w drodze aktu stosowania prawa. Ewentualna decyzja o ustaleniu i nałożeniu korekty nie tworzy po stronie Beneficjenta żadnego prawa czy obowiązku. Beneficjent po wydaniu decyzji ustalającej i nakładającej korektę finansową nie ma obowiązku zwrotu środków odpowiadających wartości korekty. W istocie rzeczy taka decyzja administracyjna mogłaby ustalać jedynie określony fakt jakim jest stwierdzenie nieprawidłowości i dokonanie korekty, ustalenie faktu nie jest natomiast załatwieniem sprawy w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. a jest zadaniem organu w postępowaniu dowodowym prowadzonym w oparciu o k.p.a. W powyższych okolicznościach, gdyby organ wydał decyzję administracyjną ustalającą i nakładającą korektę finansową, nie mógłby takiej decyzji wykonać, a niewykonalność decyzji podważa władczy charakter rozstrzygnięcia wydanego wyłącznie w oparciu o art. 98 ust. 2 Rozporządzenia 1083/2006. Podkreślono, że niewykonalność decyzji jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji wyrażoną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli istniała w chwili wydania decyzji i ta niewykonalność ma charakter trwały, a w przypadku decyzji ustalającej i nakładającej korektę niewykonalność istniałaby od momentu jej wydania i takiej decyzji nigdy nie można byłoby wykonać. Z art. 6 i art. 35 ust. 1 k.p.a. wynika natomiast, że bezzwłocznie po doręczeniu stronie decyzji organ powinien wszcząć postępowania o stwierdzenie nieważności takiej decyzji. Podniesiono, że gdyby organ najpierw wydał decyzję o ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej to bezprzedmiotowe, na gruncie art. 207 u.f.p. jest określenie wysokości kwoty środków przypadających do zwrotu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że kwota tych środków powinna odpowiadać wysokości korekty, a organ na podstawie art. 110 k.p.a. jest związany decyzją, którą wydał od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Wskazano, że wszystkie wskazane argumenty prowadzą do jednego wniosku, że art. 207 ustawy o finansach publicznych i art. 98 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia 1083/2006 są tak funkcjonalnie i systemowo powiązane, że razem wyznaczają granice jednej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Zatem organ w niniejszej sprawie prawidłowo wydał jedną decyzję w oparciu o wszystkie powyższe przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Artykuł 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przyjęte w art. 1 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktów uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej także dalej p.p.s.a.), rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). O ile zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd zobligowany jest do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. "sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach". Kontroli tych sądów podlegają więc rozstrzygnięcia podejmowane w sprawach objętych programami operacyjnym, z tym, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, dalej: u.z.p.p.r.) nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej należy między innymi odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalenie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 ( Dz.U. UE. L. Nr 210, poz. 25 ze zm.; dalej: rozporządzenie 1083). Mając na uwadze wskazane kryteria oraz okoliczności sprawy należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych względów, niż podniesione przez stronę skarżącą. Sąd stwierdza, że ocena legalności postępowania organów publicznych w rozpatrywanej sprawie powinna być dokonana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm., dalej u.f.p.). Artykuł 67 u.f.p. przyjmuje, że decyzja w przedmiocie zwrotu środków jest wydawana w trybie przepisów k.p.a. Należy ponadto wziąć pod uwagę unormowania zawarte w art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Powstaje pytanie, czy w świetle tych przepisów organy prowadzące postępowanie mogły w jednej decyzji ustalić i nałożyć na stronę korektę finansową, o której mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, a ponadto orzec – zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych – o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań. W kwestii ustalania i nakładania korekt finansowych art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. odsyła wprost do art. 98 rozporządzenia nr 1083. W sprawie odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań wskazano natomiast ogólnie na przepisy o finansach publicznych (art. 26 ust. 1 pkt 15). Oznacza to odesłanie do art. 207 u.f.p. Biorąc pod uwagę różnice między art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 18 stycznia 2013 r. (III GSK 1777/12), według którego korekta powinna być ustalana odrębną decyzją administracyjną, poprzedzoną postępowaniem administracyjnym. Skoro art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. stanowi o ustalaniu i nakładaniu korekt finansowych, a art. 207 u.f.p. stanowi o orzekaniu w drodze decyzji o zwrocie, należy przyjąć, że korekta finansowa i zwrot środków, w sensie ekonomicznym sprowadzające się wprawdzie do pomniejszenia środków, jakimi dysponuje lub mógłby dysponować beneficjent, to stanowią one dwie odrębne od instytucje. Organy administracji publicznej powinny więc wydać osobne decyzje: - o ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej (art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw. z art. 98 rozporządzenia nr 1083; - o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań (art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. w zw. z art. 207 u.f.p.). Regulacja zawarta w art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. stanowi normę kompetencyjną skorelowaną pierwotnie z art. 211 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), a po wejściu w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – z jej art. 207. Według art. 207 ust. 1 u.f.p., gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. Artykuł 207 ust. 8 u.f.p. stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Według art. 207 ust. 9 u.f.p. po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki przyznano. Chodzi o sfinansowane zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki zostały przekazane, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Przeznaczenie oznacza określenie z góry celu, któremu ma służyć dana rzecz, przekazanie dla kogoś, na czyjś użytek, zastosowanie. Naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, zawieranej na podstawie art. 206 u.f.p., w szczególności w zakresie zamówień publicznych. Odrębną kwestią jest natomiast ustalanie i nałożenie korekt finansowych na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby, że wprowadzenie do art. 26 u.z.p.p.r. punktu 15a byłoby zbędne. Ustawa ta nie wskazuje trybu, w jakim ma być zrealizowane zadanie instytucji zarządzającej opisane w punkcie 15a, w szczególności zaś co do formy. Należy jednak przyjąć, że użycie zwrotu "nakładanie korekt finansowych" wskazuje na kompetencje o charakterze władczym do jednostronnego działania wobec beneficjenta. Materialnoprawną podstawą do ustalania i nakładania korekt finansowych jest art. 98 rozporządzenia nr 1083, do którego odsyła art. 26 ust. 1 pkt. 15a u.z.p.p.r. Stosownie do dyspozycji art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty te polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Według tej regulacji kompetencje do dokonywania korekt finansowych mają charakter władczy. Użyto w nim bowiem zwrotu "dokonuje korekt finansowych" w przypadku nieprawidłowości stwierdzonych w operacjach lub programach operacyjnych. W świetle tych uwag należy przyjąć, że w sprawie ustalenia i nałożenia na gminę korekty finansowej powinna być wydana odrębna decyzja administracyjna w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a., skoro organowi przysługiwała kompetencja do władczego rozstrzygnięcia na podstawie prawa powszechnie obowiązującego. Organ w ponownym postępowaniu powinien uwzględnić zalecenia wskazane w niniejszym wyroku. W konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w punkcie I sentencji. W punkcie drugim wyroku orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Postanowienie zawarte w punkcie III sentencji znajduje umocowanie w art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło