II GZ 693/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 30 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 833/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z dnia 30 grudnia 2015 r. odrzucił skargę I. R. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników. W motywach postanowienia Sąd I instancji wskazał, że I. R. skargę na wymienioną decyzję Prezesa KRUS wniosła za pośrednictwem organu w formie dokumentu elektronicznego kierując ją na skrzynkę mailową organu w dniu 27 listopada 2015 r. (piątek) Tak wniesiona skarga została wydrukowana przez pracownika organu i opatrzona pieczęcią wpływu w dniu 30 listopada 2015 r. (poniedziałek). Wydrukowany egzemplarz skargi strona podpisała w dniu 14 grudnia 2015 r. Sąd I instancji zauważył, że możliwość wniesienia skargi do sądu drogą elektroniczną została przewidziana w art. 54 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który to przepis wejdzie w życie od dnia 11 lutego 2017 r., zgodnie z ustawą z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 183). W takim stanie sprawy Sąd I instancji stwierdził, że materialnych charakter skargi nadany jej został w dniu 30 listopada 2015 r. i tą datę należało przyjąć jako datę wniesienia skargi na decyzję Prezesa KRUS do sądu administracyjnego. Wobec zaś okoliczności doręczenia decyzji stronie w dniu 28 października 2015 r. skuteczny termin do jej wniesienia upływał z dniem 27 listopada 2015 r. Wniesiona skarga, w sposób, jaki uczyniła to skarżąca, oraz jej faktyczne wydrukowanie i opatrzenie przez organ pieczęcią wpływu powodowało, w ocenie Sądu, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, wobec czego podlegała odrzuceniu. I. R. zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, że w jej ocenie pismo wniesione za pośrednictwem obojętnego nośnika jest pismem wniesionym. Odnosząc się do nadawania korespondencji za pośrednictwem poczty, strona wywiodła, że data nadania korespondencji na poczcie fizycznie jest taka sama jak w przypadku nadania korespondencji pocztą elektroniczną – liczy się data wysłania poczty elektronicznej, a nie jej odbioru i wydruku. Skarżąca wskazała ponadto, że otrzymane przez nią pouczenie nie zawierało szczegółowych informacji o dodatkowych ograniczeniach terminu i warunkach szczególnych złożenia skargi ani informacji o trybie składania korespondencji drogą elektroniczną. Nie poinformowano skarżącej, że pismo powinno zostać wysłane pocztą elektroniczną w godzinach urzędowania placówki i powinna zadzwonić, aby pracownice je wydrukowały. Strona podkreśliła, że pouczenie zawierało tylko podany termin wniesienia/nadania skargi, w którym się zmieściła, licząc od daty nadania korespondencji, a nie daty jej odebrania przez Sąd. Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie, zaś stosowanie do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie, jak prawidłowo ustalił Sąd I instancji, termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od dnia 28 października 2015 r., w którym doręczono skarżącej kwestionowaną przez nią decyzję Prezesa KRUS. I. R. skargę co prawda wniosła za pośrednictwem organu, a więc zgodnie z wymogami wynikającymi z przywołanego art. 54 § 1 p.p.s.a., jednakże skorzystała ze sposobu jej wniesienia określonego w nieobowiązującym obecnie, jak i w okresie biegu terminu do dokonania tejże czynności, przepisie. Wywiedziona od powołanej decyzji skarga została, bowiem wniesiona przez skarżącą w formie dokumentu elektronicznego – na skrzynkę elektroniczną (mailową) organu. Możliwość taką przewidziano w art. 54 § 1a p.p.s.a., zgodnie z którym skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis ten jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, wprowadzony mocą art. 4 ustawy z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 183), zacznie obowiązywać od dnia 11 lutego 2017 r. Tym samym skarżąca chcąc skutecznie zaskarżyć rozstrzygnięcie organu powinna była zastosować się do wymogów określonych w aktualnie obowiązującym art. 54 § 1 p.p.s.a. Mając zaś na uwadze czynności faktyczne podjęte przez organ w wyniku otrzymania skarg w formie elektronicznej, a więc jej niezwłoczne wydrukowanie – nadanie formy materialnej, odpowiadającej aktualnie obowiązującym wymogom umożliwiającym wniesienie skargi do sądu administracyjnego – podzielić należy ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji uznając, że skarga faktycznie została wniesiona za pośrednictwem organu w dniu 30 listopada 2015 r. W konsekwencji, uchybiony został termin do wniesienia skargi na decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] października 2015 r. Zauważyć przy tym należy, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, że organ podjął, w okolicznościach wysłania na jego skrzynkę elektroniczną skargi w piątek o godzinie 23:57, wszelkie niezbędne działania zmierzające do jak najszybszego nadania skardze biegu. Została ona wydrukowana w najbliższym dniu roboczym, w poniedziałek 30 listopada 2015 r. o godzinie 07:33 i opatrzona pieczęcią poświadczającą jej wpływ do organu. Nie jest zasadne stanowisko strony skarżącej, że pouczenie zawarte na objętej skargą decyzji było niewystarczające i nie zawierało szczegółowych informacji o dodatkowych ograniczeniach terminu i warunkach szczególnych złożenia skargi ani informacji o trybie składania korespondencji drogą elektroniczną. Z treści pouczenia, w sposób klarowny, wynikał termin oraz sposób wniesienia skargi, tj. do WSA w O. za pośrednictwem odpowiedniego organu administracji. Wskazywało ono również na regulacje ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które określały tryb wnoszenia skargi. Skarżąca, mając na uwadze okoliczność posługiwania się przez nią internetem (możliwość pozyskania niezbędnych informacji na stronie internetowej WSA w O.) jak również utrzymywania kontaktu mailowego i telefonicznego z pracownikami Placówki Terenowej KRUS w O., mogła przed wniesieniem skargi uzyskać odpowiednie informacje (pouczenia) dotyczące sposobu wniesienia skargi, a więc czy możliwym było jej wniesienie, jak uczyniła, drogą elektroniczną, czy też wymagana był, stosownie do aktualnie obowiązujących przepisów, forma "papierowa" skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.