IV SA/Wa 3647/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-01
Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran, Piotr Korzeniowski, Kaja Angerman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, oparte na naruszeniu zakazu likwidowania zadrzewień śródpolnych, może być utrzymane w mocy, jeśli wycinka drzew została dokonana na podstawie prawomocnej decyzji Burmistrza?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zostało uchylone, ponieważ organ nieprawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny. Sąd uznał, że wycinka 21 drzew dokonana na podstawie prawomocnej decyzji Burmistrza nie mogła stanowić podstawy do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto, organy nie wykazały, że projekt decyzji o warunkach zabudowy przesądza o konieczności likwidacji drzew, a jedynie zakazuje ich niszczenia, co zostało uwzględnione w projekcie decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ odmówił uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazu likwidowania zadrzewień śródpolnych na terenie Parku Krajobrazowego, mimo że inwestorzy posiadali decyzję Burmistrza zezwalającą na wycinkę 21 drzew. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ochrony przyrody i planowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Zasądzono od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędzia WSA Kaja Angerman, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi H. W. i A. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska solidarnie na rzecz skarżących H. W. i A. W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia A. i H.W. od postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...], odmawiającego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową, zbiornika na ścieki lub przydomowej oczyszczalni ścieków na działce o nr ewid. [...], w miejscowości [...], gmina [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że teren przedmiotowej inwestycji położony jest w granicach Parku Krajobrazowego [...], którego funkcjonowanie reguluje Uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego [...]. Uchwała nie stanowi planu ochrony parku krajobrazowego, co wynika wprost z delegacji ustawowej określonej w Uchwale - art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, a także wynika to z § 1 ust. 1 pkt 7 Uchwały, wskazującego wprost akt prawa miejscowego, który stanowi plan ochrony Parku Krajobrazowego [...].
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie istotne było wyjaśnienie czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), wynikającymi z utworzenia Parku Krajobrazowego [...], w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody.
GDOŚ wskazał, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że inwestor, w związku z planowaną budową, usunął 21 drzew z centralnej części działki przeznaczonej pod inwestycję. Ponadto, z ustaleń faktycznych wynika, że w części południowej oraz przy zachodniej i północnej granicy działki pozostało 95 drzew. Zgodnie z art. 5 pkt 27 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zadrzewienia to pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska niebędące lasem w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1153 oraz z 2015 r. poz. 349 i 671) lub plantacją, wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu. Organ podał, że ustawa o ochronie przyrody nie definiuje osobno zadrzewienia śródpolnego, ale jego rozumienie nie budzi wątpliwości - jest to zadrzewienie w znaczeniu zdefiniowanym w art. 5 pkt 27 tej ustawy, znajdujące się wśród pól: zarówno pojedyncze drzewo lub krzew rosnące wśród pól, jak i ich skupiska są zadrzewieniami w rozumieniu definicji ustawowej i nie ma znaczenia, czy pochodzą z samosiewu i czy znalazły odzwierciedlenie w ewidencji gruntów. Drzewa występujące na działce nr [...], stanowiącej użytki rolne, otoczonej innymi działkami stanowiącymi użytki rolne będą zaliczane do zadrzewień śródpolnych. Również treść projektu decyzji o warunkach zabudowy wskazuje, że na przedmiotowej działce znajdują się zadrzewienia śródpolne.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały sejmiku na omawianym obszarze chronionym zakazuje się likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.
Działania skarżącego polegające na wycince 21 drzew, naruszyły ten zakaz. Wycięcie roślinności przed uzyskaniem uzgodnienia stanowiącego przesłankę wydania decyzji o warunkach zabudowy należy potraktować jako przygotowania do inwestycji naruszające wspomniany zakaz i potwierdzające tym samym stanowisko co do tego, że planowana inwestycja również naruszy ten zakaz.
Odnosząc się do decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. zezwalającej na wycinkę 21 drzew gatunku brzoza brodawkowata z terenu przedmiotowej działki, organ wskazał, że decyzja ta nie zezwala na wycięcie zadrzewień śródpolnych, a jedynie na wycięcie drzew. Burmistrz [...] wydając decyzję zezwalającą na wycinkę drzew nie brał pod uwagę zakazów wprowadzonych Uchwałą, tym samym nie zbadał czy wycinka ta będzie zgodna z zakazem likwidowania zadrzewień śródpolnych. Te względy przemawiają, w ocenie organu odwoławczego, za tym, że postępowanie w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy jest niezależne od postępowania w sprawie wydania decyzji na wycinkę drzew, która nie zwalnia z obowiązującego zakazu likwidowania zadrzewień śródpolnych.
Zdaniem organu, wydanie przez Burmistrza [...] decyzji, zezwalającej na wycinkę drzew w przedmiotowej sprawie było niedopuszczalne, gdyż kwestia możliwości wycięcia drzew porastających teren inwestycji znajdujących się w Parku Krajobrazowym [...] została już przesądzona przez prawodawcę lokalnego. Fakt, iż decyzja Burmistrza [...] nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie wpływa na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania, gdyż są to niezależne postępowania.
Organ odwoławczy wskazał, że projekt decyzji o warunkach zabudowy zezwala na zabudowę całej działki, z wyłączeniem 15 metrowego pasa wzdłuż drogi (północna strona działki). W protokole z oględzin, przeprowadzonych w dniu 25 marca 2015 r., czyli po wycince 21 drzew (zgodnie z decyzją Burmistrza [...]), zapisano, że działkę porastają drzewa w części południowej oraz przy zachodniej i północnej granicy. Ustalenia te zostały potwierdzone w dokumentacji fotograficznej. W związku z tym, iż część południowa i zachodnia przedmiotowej działki, stanowi teren przeznaczony pod zabudowę (zgodnie z projektem decyzji), a występujące tam drzewa stanowią zadrzewienia śródpolne, przedmiotowy projekt decyzji, również w stosunku do tych zadrzewień, narusza ww. § 3 ust. 1 pkt 3 Uchwały, zakazujący likwidowania zadrzewień śródpolnych. Zdaniem GDOŚ charakter przedsięwzięcia nie daje podstaw do zastosowania odstępstw od ww. zakazu, wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 3 Uchwały. Ponadto Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, iż nie jest możliwe zastosowanie żadnego z odstępstw od ww. zakazu, określonych w art. 17 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie postępowania wzięcia należytego udziału w sprawie, w szczególności poprzez niepoinformowanie skarżących o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a w szczególności bezpodstawne uznanie, że inwestor nie przedstawił załącznika graficznego obrazującego sposób zagospodarowania działki, organ uznał, że naruszenie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy bowiem organ ochrony przyrody uzgadnia bądź odmawia uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy wraz z załącznikiem graficznym stanowiącym jego integralną część. Załącznik graficzny nie podlega uzgodnieniu przed organem ochrony przyrody.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że w związku z tym, iż projekt decyzji narusza zakaz określony w § 3 ust.1 pkt 3 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego [...], a także nie jest możliwe zastosowanie odstępstw od tego zakazu nie jest możliwe pozytywne uzgodnienie projektu.
Na to postanowienie z dnia [...] października 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i H.W., reprezentowani przez adwokata zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 53 ust. 4 pkt 8 w z w. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.) poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż uchwała nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego [...] (dalej: uchwała w sprawie PK[...]) stanowi przepis odrębny, który winien być uwzględniany w procesie stosowania prawa podczas uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy przedmiotowa uchwała nie może stanowić podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy w oparciu o art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.;
b) art. 16 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej: u.o.p.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż uchwała w sprawie PK[...] mogła skutecznie wprowadzić zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, podczas gdy wprowadzenie zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.o.p. może mieć miejsce wyłącznie w uchwale o utworzeniu parku krajobrazowego lub powiększeniu jego obszaru;
c) art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 1 i art. 83a ust. 1 u.o.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, iż wycięcie 21 drzew z działki o nr ewid. [...] stanowi przygotowanie do inwestycji naruszające zakaz określony w uchwale w sprawie PK[...], podczas gdy usunięcie drzew nastąpiło w oparciu o wydaną w postępowaniu odrębnym, niezależnym od postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, decyzję Burmistrza [...] zezwalającą na wycinkę 21 drzew z terenu przedmiotowej działki, a tym samym usunięcie drzew odbyło się zgodnie z obowiązującym prawem;
d) art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w zw. z art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez błędną wykładnię skutkującą wykroczeniem przez organ poza granice prowadzonego postępowania, bowiem uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy polega na sprawdzeniu przez organ zgodności zamierzonej inwestycji z przepisami, nie zaś na ocenianiu zgodności z prawem decyzji wydanych przez inne organy w toku odrębnych postępowań;
e) art. 5 pkt 27 u.o.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż po usunięciu drzew na działce o nr ewid. [...] nadal występują zadrzewienia śródpolne, gdyż decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. zezwalała wyłącznie na wycinkę drzew, nie zaś na usunięcie zadrzewień śródpolnych, w sytuacji gdy istotą istnienia zadrzewień w rozumieniu ustawy jest występowanie drzew lub krzewów;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a) nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż planowana inwestycja wymaga usunięcia drzew rosnących na działce o nr ewid. [...], w sytuacji gdy drzewa rosnące na przedmiotowej działce znajdują się poza terenem planowanej budowy;
b) bezzasadne przyjęcie, iż przeszkodę uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy może stanowić okoliczność wcześniejszego - według organu niezgodnego z prawem, wycięcia 21 drzew z działki o nr ewid. [...], w sytuacji gdy organ dokonując uzgodnienia winien ocenić zgodność z prawem planowanej inwestycji przyjmując za podstawę stan faktyczny istniejący w dacie orzekania, a zatem skoro w dniu wydania postanowienia brak było drzew, których usunięcie warunkowałoby wykonanie inwestycji, to brak jest podstaw do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Wskazując na powyższe naruszenia wnieśli o uchylenie zaskarżonego jak i poprzedzającego go postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędne jest działanie organu polegające na uznaniu, iż uchwała w sprawie PK[...] stanowi przepis odrębny, który winien być uwzględniany w procesie stosowania prawa podczas uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy. Na mocy art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy powinna być zgodna z przepisami odrębnymi. Uchwała w sprawie PK[...] stanowi akt prawa miejscowego zawierający regulacje z zakresu ochrony przyrody. Okoliczność ta nie oznacza jednak, iż przedmiotowa uchwała może zostać uznana za przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Brak wyraźnej normy określającej wiążący charakter ustaleń zawartych w planie ochrony bądź uchwale określającej formę prawną parku krajobrazowego nie pozwala bowiem na uznanie, że ustanowione w niej zakazy mogą stanowić podstawę decyzji w sprawie warunków zabudowy.
Zdaniem skarżących nie znajduje uzasadnienia stanowisko organu jakoby uchwała w sprawie PK[...] mogła skutecznie wprowadzić zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, tj. zakaz przewidziany w art. 17 ust. 1 pkt 3 u.o.p. Bezspornym jest, iż uchwała w sprawie PK[...] nie jest ani uchwałą w sprawie utworzenia parku krajobrazowego, ani uchwałą w sprawie powiększenia obszaru parku krajobrazowego. Tym samym wprowadzenie zakazu likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych mocą uchwały w sprawie PK[...] jest nieskutecznie w tym sensie, iż nie może prowadzić do ograniczenia prawa własności, a w konsekwencji nie może stanowić podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy w oparciu o art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.
Skarżący podkreślili, że usunięcie drzew odbyło się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jednakże, nawet gdyby przyjąć, że uchwała w sprawie PK[...] skutecznie nałożyła zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, to w związku z okolicznością, iż w chwili obecnej planowana inwestycja nie wymaga usunięcia jakichkolwiek drzew rosnących na działce, brak jest przeszkód do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Obecnie wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie spowoduje usuwania drzew, a zatem nie naruszy postanowień uchwały w sprawie PK[...]. Wszelkie drzewa rosnące na działce nr ewid. [...] znajdują się bowiem poza terenem planowanej budowy.
Zdaniem skarżących bezzasadne są rozważania organu dotyczące przedmiotu decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Prawdą jest, iż przedmiotem omawianej decyzji jest wycięcie drzew, nie zaś wycięcie zadrzewień śródpolnych, jednakże pozostaje to bez związku z niniejszą sprawą. Realizacja inwestycji nie naruszy żadnego z zakazów określony w uchwale PK[...] oraz nie wpłynie w żaden sposób na stan przyrody na terenie Parku Krajobrazowego [...].
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawny, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego ten tryb mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.
Odnosząc się zaś do skargi należy wskazać, że zasługiwała ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu było postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2015 r. i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową, zbiornika na ścieki lub przydomowej oczyszczalni ścieków na działce o nr ew. [...], w miejscowości [...].
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), przepisy art. 51 ust. 3, art. 52, art. 53 ust. 3 -5a, art. 54, art. 55 i art. 56 stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy. Przepis art. 53 ust. 4 pkt 8 tej ustawy jednoznacznie stanowi, iż decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Uzgodnienia następują w trybie art. 106 K.p.a.
Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że planowana do realizacji inwestycja, położona jest w granicach Parku Krajobrazowego [...], którego funkcjonowanie reguluje Uchwała Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010, Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 tej uchwały, na terenie Parku obowiązują zakazy likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. W myśl § 3 ust. 2 pkt 1 zakazy, o których mowa w ust. 1 nie dotyczą wykonywania zadań wynikających z planu ochrony.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ dokonujący uzgodnienia nie bada in abstracto, czy zamierzona inwestycja może być zrealizowana na określonej działce z punktu widzenia przepisów szczególnych, ale bada, czy sporządzony projekt decyzji o warunkach zabudowy uwzględnia ograniczenia wynikające z tych przepisów szczególnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II OSK 877/11). Skoro ustawodawca w art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazał dyrektora ochrony środowiska jako organ uzgadniający projekt decyzji i nadał mu kompetencję, jako organowi wyspecjalizowanemu, do weryfikacji tego projektu pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego z zakresu ochrony przyrody, to właśnie na tym organie spoczywa ustawowy obowiązek zapewnienia, że inwestycja nie naruszy tych przepisów. Sam projekt decyzji ma charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie zgodność z prawem postanowień tam określonych. Organ ochrony przyrody może jedynie potwierdzić jej zgodność z przepisami z zakresu ochrony przyrody lub odmówić takiego stwierdzenia.
Sporządzony i przedstawiony do uzgodnienia w niniejszej sprawie projekt decyzji zawierał, w ocenie Sądu, wszystkie wymagane prawem elementy, określono też obowiązującą linię zabudowy. Wskazano, że budynek mieszkalny należy lokalizować w ustalonej na załączniku graficznym obowiązującej linii zabudowy (pkt I.4 projektu), o szerokości elewacji frontowej do 15 m z tolerancją 30% (pkt I.3c). Jednocześnie w projekcie decyzji (pkt II.3) wskazano, że z uwagi na występujące na przedmiotowej nieruchomości grup zieleni i zadrzewień śródpolnych zakazuje się ich likwidowania i niszczenia.
Wobec tego rolą organów orzekających w niniejszej sprawie była ocena, czy na terenie objętym projektem decyzji możliwa jest do realizacji inwestycja w kształcie w nim określonym z poszanowaniem zasad określonych dla ochrony parku krajobrazowego. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie sprostały tej kwestii.
Za wadliwe należało uznać odwoływanie się przez organy uzgadniające, do okoliczności, że skarżący w sposób nieuprawniony wycięli w centralnej części działki 21 drzew, w czym organy upatrują naruszenie zakazu określony w § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Na dokonanie tej wycinki skarżący uzyskali bowiem stosowne pozwolenie. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] grudnia 2014 r. Burmistrz [...] wydał decyzję, w której zezwolił A.W. na usunięcie 21 sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata z terenu działki nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że usunięte zostaną tylko drzewa kolidujące z budową domu oraz wjazdu. Na obrzeżach działki pozostaną liczne drzewa tego samego gatunku, które będą trwałym elementem zagospodarowania działki.
Sąd ma na uwadze, że w dniu przesłania do organu uzgodnieniowego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy decyzja o zezwoleniu na usunięcie drzew nie była wydana, jednak w dniu orzekania przez organy w niniejszej sprawie znajdowała się w obrocie prawnym i wywoływała skutki w niej określone. Co więcej mimo podejmowanych przez organy prób nie stwierdzono jej nieważności. Ani organy orzekające w sprawie ani tym bardziej Sąd nie są uprawnione do oceny legalności tej decyzji w niniejszym postępowaniu. Stanowiłoby to bowiem rażące wykroczenie poza granice sprawy. Ponadto organy orzekające w sprawie z urzędu są zobowiązane do przestrzegania właściwości miejscowej i rzeczowej. Decyzji ostatecznej (art. 16 K.p.a.) służy tzw. domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Dlatego podważanie legalności decyzji Burmistrz [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. o zezwoleniu na usunięcie drzew w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy należy uznać za niedopuszczalne.
Organy orzekające w sprawie trafnie uznały, że działania skarżących, polegające na wycince drzew można było potraktować jako przygotowania do inwestycji, jednakże błędnie oceniły charakter tych działań. Z ustaleń organu wynika, że z terenu nieruchomości usunięto 37 drzew, z czego 21 drzew wycięto zgodnie z decyzją Burmistrza [...], zaś pozostałe drzewa wycięto przed zakupem przez skarżących działki. Wobec tego działania skarżących, jako właścicieli działki, nie były bezprawne. Jak już bowiem wskazano skarżący posiadali decyzję zezwalającą na wycinkę drzew z terenu działki nr [...], wobec tego nie można im zarzucić, że ich działania miały na celu naruszenie zakazu określonego w § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Takie rozumowanie organu byłoby uprawnione gdyby działania skarżących były podjęte samowolnie a ich celem byłoby bezprawne usunięcie drzew.
Zasadny jest podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1, 80 , 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podał, że projekt decyzji o warunkach zabudowy zezwala na zabudowę całej działki, z wyłączeniem 15 metrowego pasa wzdłuż drogi (północna strona działki). W protokole z oględzin, przeprowadzonych w dniu [...] marca 2015 r., (po wycince 21 drzew) zapisano, że działkę porastają drzewa w części południowej oraz przy zachodniej i północnej granicy. Ustalenia te zostały potwierdzone w dokumentacji fotograficznej. W ocenie Sądu organy nie oceniły jednak możliwości uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla całej działki – skupiły się jedynie na ustaleniach, że w niektórych częściach działki istnieją zadrzewienia. Tymczasem inwestor w toku postępowaniu podnosił, że w granicach przewidywanego zagospodarowania działki nie znajdują się żadne zadrzewienia podlegające zakazowi likwidacji. Ponadto organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do przedłożonego wraz z zażaleniem załącznika graficznego – koncepcji zagospodarowania działki nr [...].
W ocenie Sądu organ mógłby powołać się na zakaz określony w § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. jedynie w sytuacji, gdy po usunięciu przez skarżących legalnie 21 drzew nadal występowałyby zadrzewienia uniemożliwiające jakiekolwiek posadowienie budynku na obszarze działki nr [...] w ramach obowiązującej linii zabudowy. Należy przy tym mieć na względzie, że uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie wprowadza zakazu zabudowy na terenie zadrzewień śródpolnych, ale na niedopuszczalności likwidowania i niszczenia tych zadrzewień. Organy orzekające w sprawie nie wykazały, że projekt decyzji o warunkach zabudowy przesądza o konieczności likwidacji drzew znajdujących na działce [...], zwłaszcza, że w projekcie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wyraźnie wskazano, iż zobowiązuje się inwestora do przestrzegania wymagań wynikających z uchwały nr [...] z [...] kwietnia 2010 r. oraz z uwagi na występujące na przedmiotowej nieruchomości grup zieleni i zadrzewień śródpolnych zakazuje się ich likwidowania i niszczenia (pkt II.3).
Umknęło również uwadze organów orzekających w sprawie, że wprowadzony zakaz nie dotyczy likwidacji jakiegokolwiek zadrzewienia, ale tylko zadrzewienień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych. Uchwała Sejmiku Woj. [...] ustanawia zakazy, wybrane spośród zakazów, wymienionych w art. 17 ust.1 ustawy o ochronie przyrody. Przepis art. 17 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przyrody stanowi, że w parku krajobrazowym mogą być wprowadzone zakazy likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. W ocenie Sądu w świetle art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody brak jest podstaw do uznania, że celem ustawodawcy było wprowadzenie bezwzględnej ochronny każdego zadrzewienia na terenie parku krajobrazowego, skoro w tym przepisie jest mowa tylko o zadrzewieniu śródpolnym, przydrożnym i nadwodnym.
Podsumowując stwierdzić należy, że dostrzeżone przez Sąd naruszenia – art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – poprzez wyjście poza granice sprawy oraz art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego powodowały konieczność uwzględnienia skargi.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 119 pkt 3, art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organy zastosują się do wytycznych w nim zawartych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło