II OZ 497/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 25/16 w sprawie ze skargi P.H. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 25/16 i przekazać sprawę w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 25/16 wydanym ze skargi P.H. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2015 r. (punkt 1) oraz zasądził od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P.H. kwotę 5.567,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (punkt 2). W uzasadnieniu wskazano, że orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", oraz w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu w przedmiocie kosztów wniósł organ, zarzucając mu: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - § 23 w zw. z § 21 i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie tutejszego organu kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 4.800 zł, wynikającej z ww. rozporządzenia, w sytuacji gdy postępowanie to zostało wszczęte w dniu 18 grudnia 2015 r., - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż postępowanie sądowe zostało wszczęte w dniu 18 grudnia 2015 r.; 2/ naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: - art. 54 § 1 w zw. z art. 83 § 3 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd, iż postępowanie zostało wszczęte po dniu 1 stycznia 2016 r., co uzasadnia zastosowanie w sprawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, w sytuacji gdy skarżący pierwotnie skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z pominięciem organu i dopiero Sąd w dniu 18 grudnia 2015 r. przesłał skargę do tutejszego organu, wszczynając tym samym postępowanie w sprawie; Mając na uwadze powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zmianę tego orzeczenia o kosztach poprzez zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowanie w wysokości 3.167 zł, wynikających z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 18 grudnia 2015 r., natomiast zastosowane przez Sąd rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. weszło w życie w dniu 1 stycznia 2016r. Zgodnie zaś z przepisem przejściowym zawartym w § 21 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Zatem rozporządzenie to, zdaniem organu, nie miało zastosowania w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 1 marca 2016 r. orzeczenie o kosztach zostało oparte o przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Przepis art. 54 § 1 P.p.s.a. stanowi, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zatem datą wniesienia skargi do sądu jest data jej złożenia we właściwym organie lub data jej nadania na adres właściwego organu. W niniejszej sprawie skarga z dnia 12 grudnia 2015 r. została wniesiona przez P.H., za pośrednictwem organu, w dniu 14 grudnia 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie k. 13). Wprawdzie drugi egzemplarz tej skargi został skierowany bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 12 grudnia 2015 r. (patrz: koperta k. 25), który doręczył tę skargę właściwemu organowi celem nadania jej prawidłowego biegu w dniu 18 grudnia 2015 r., jednakże nie zmienia to faktu, że datą złożenia skargi jest dzień 14 grudnia 2015 r. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i uchylił zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Co do zasady, zgodnie z treścią art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast przepis art. 200 P.p.s.a. stanowi, że w sytuacji uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącemu przysługuje od właściwego organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tym miejscu nadmienić należy, że w toku postępowania przez Sądem pierwszej instancji skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. Zaś do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 P.p.s.a.). Pomiędzy datą wniesienia skargi, a datą wyrokowania, bo w dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). W związku z tym utraciło moc dotychczasowe rozporządzenie dotyczące opłat za czynności adwokackie, a to rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 oraz z 2015 r. poz. 616 i 1079) - § 22 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Jednakże przepis przejściowy zawarty w § 21 tego rozporządzenia stanowi, że "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji". Mając zatem na uwadze, że w przedmiotowej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne wywołane skargą zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., to w przedmiocie zwrotu kosztów zastosowanie winny znaleźć przepisy dotychczasowe, a więc przepisy rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. W tej sytuacji oparcie orzeczenia o kosztach na niewłaściwym akcie należy uznać za wadę uzasadniającą uchylenie zaskarżonego postanowienia o kosztach, albowiem niewątpliwie miało to wpływ na wysokość zasądzonych kosztów. Odnotować bowiem należy, że w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia zmianie uległy minimalne stawki opłat za czynności adwokackie. Zatem ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o zwrot kosztów postępowania Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę powyższe i podejmując decyzję w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zastosuje właściwe przepisy. Dlatego też, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.