II GZ 399/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 17 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 589/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny L. postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. o sygn. akt III SA/Lu 589/15, orzekając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odmówił T. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że T. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze na powyższą decyzję zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Argumentował, że uzyskane dopłaty zużył częściowo na uprawę gruntów i dlatego egzekwowanie ich zwrotu narazi go na znaczną szkodę i pozbawi środków niezbędnych na utrzymanie siebie oraz rodziny. Odmawiając zasadności żądaniu wnioskodawcy Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego obowiązek zapłaty kwoty 9 501,32 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnych. W ocenie Sądu w przypadku świadczenia pieniężnego nie występują, co do zasady, trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ gdyby skarżący dobrowolnie uiścił kwotę objętą decyzją, a decyzja następnie zostałaby uchylona przez sąd, to odwrócenie skutków nastąpiłoby przez zwrot uiszczonej kwoty. Ponadto, zdaniem Sądu, wnioskodawca nie wykazał realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody na skutek wykonania decyzji. Twierdzenia wniosku w tym zakresie Sąd uznał za ogólnikowe i nieprzekonujące. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej jako NSA) T. K. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 17 czerwca 2015 r. i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie: 1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń koniecznych dla rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zwłaszcza pominięcie cyklicznego charakteru prowadzonej działalności rolniczej, a także obciążeń kredytowych związanych z tą działalnością oraz obciążeń związanych z nabyciem nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa; 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu oraz błędne przyjęcie, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody z powodu wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo jego trudnej sytuacji majątkowej, spowodowanej sezonowymi wydatkami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a także zadłużeniami kredytowymi. Do zażalenia załączono zaświadczenie z Banku [...] w W. Oddział we W. na okoliczność, że skarżący posiada zadłużenie z tytułu kredytu obrotowego na rachunku bieżącym na kwotę 471 544,72 zł oraz z tytułu kredytu gotówkowego na kwotę 74 635,30 zł i zaświadczenie z Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w L. na okoliczność, że roczne obciążenie skarżącego z tytułu rat za zakupione nieruchomości rolne wynosi 106 293 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zdaniem NSA odmowa przez Sąd I instancji udzielenia T. K. ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym była zasadna. Sąd trafnie uznał, że wniosek skarżącego był ogólnikowy, a przez to nieprzekonujący. Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie wniosku składa się zaledwie z jednego zdania, które niczego nie wyjaśnia, w szczególności nie charakteryzuje trudnej sytuacji skarżącego pod kątem przesłanek wymienionych w treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący akcentował możliwość wystąpienia znacznej szkody finansowej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, twierdząc, że egzekucja kwoty nałożonej decyzją może go pozbawić środków niezbędnych na utrzymanie własne oraz rodziny. Tego lakonicznego oświadczenia nie rozwinął. Wobec tego, w ocenie NSA, nieporozumieniem było oczekiwanie, że Sąd, na podstawie tak szczątkowo uzasadnionego wniosku uwzględni zgłoszone żądanie. NSA stwierdza, że oceny Sądu nie podważają zarzuty oraz argumentacja zażalenia. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest oczywiście chybiony, ponieważ wojewódzki sąd administracyjny dokonuje oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji tylko na podstawie argumentacji zawartej we wniosku, nierzadko zilustrowanej dokumentami potwierdzającymi opisane w nim okoliczności i nie rozstrzyga wniosku tak jak skargi, czyli w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd orzeka w granicach wyznaczonych wnioskiem, a nie w granicach sprawy, jak to czyni rozpatrując skargę. Złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie tworzy wszakże sprawy sądowoadministracyjnej. Wniosek taki jest jedynie kwestią wpadkową w stosunku do postępowania głównego i podlega odrębnemu rozstrzygnięciu. Wniosek skarżącego został rozpoznany i rozstrzygnięty przez Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., czyli zgodnie z prawem, co oznacza brak podstaw do kwestionowania tego stanu rzeczy z perspektywy art. 134 § 1 p.p.s.a., który nie miał zastosowania. Co więcej, argumenty zażalenia, że Sąd nie uwzględnił charakteru działalności rolniczej prowadzonej przez skarżącego, zaciągniętych kredytów i obciążeń związanych z nabyciem nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa są w całości chybione, gdyż wskazane okoliczności nie zostały przedłożone Sądowi pod rozwagę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a dopiero w zażaleniu, więc pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem kontrolowanego postanowienia. W związku z powyższym również drugi zarzut zażalenia, obejmujący naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wadliwą wykładnię oraz błędne przyjęcie, że w przypadku skarżącego nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, okazał się bezzasadny. Sąd wyłożył i zastosował art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo. Należy także zauważyć, że wojewódzki sąd administracyjny orzekając w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest związany stanowiskiem wyrażonym przez sądy w innych, nawet podobnych sprawach, ponieważ każda sprawa – co do zasady – ma charakter indywidualny i jest rozstrzygana odrębnie. Dlatego też twierdzenie zażalenia, że w sprawie o sygn. III SA/Lu 427/14 WSA w L. wydał w dniu 18 września 2014 r. wyrok korzystny dla skarżącego nie ma żadnego znaczenia dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie. Wprawdzie wskazany wyżej wyrok WSA w L. jest korzystny dla skarżącego, jednak decyzja nie została wstrzymana, co skarżący, dochodząc wstrzymania wykonania decyzji w niniejszej sprawie, nieprzypadkowo przecież przemilczał (v.: postanowienie WSA w L. z dnia 28 maja 2014 r. o sygn. akt III SA/Lu 427/14, publik. w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a co NSA wiadome jest z urzędu. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.