II SA/Wa 1439/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Izabela Kaliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi A.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia – oddala skargę – [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 42 ust. 4, art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), odmówił A. G. przyznania prawa do uposażenia za okres od dnia 9 grudnia 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu podał, że [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zwolnił A. G. ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2008 r.. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania strony od w/w rozkazu personalnego, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2008 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił tę datę na dzień [...] października 2008 r., w pozostałej zaś części utrzymał go w mocy. Z kolei wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] września 2009 r., sygn.. akt [...], prawomocnym od dnia [...] grudnia 2009 r., A. G. na podstawie art. 414 § 1 Kpk w zw. z art. 17 § 1 Kpk, został uniewinniony od zarzucanych mu czynów. Z uwagi na powyższe, wymieniony został na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, przywrócony do służby w Policji. Organ wskazał, iż Pełnomocnik d.s. [...] KWP w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., cofnął A. G. poświadczenie bezpieczeństwa nr [...] z dnia [...] września 2001 r., upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne", która następnie została utrzymana w mocy decyzją nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Pełnomocnika ds. [...] KWP w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., odmawiającą A. G. poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji oznaczonych klauzulą "tajne". W konsekwencji rozkazem personalnym nr [...][...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r., z policjantem został na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 42 ust. 3 i art. 45 ustawy o Policji, rozwiązany stosunek służbowy z dniem [...] sierpnia 2011 r., a rozstrzygnięciu nadano na podstawie art. 108 § 1 Kpa rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania strony, rozkazem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymał powyższy rozkaz personalny w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2227/12, oddalił skargę A. G. na w/w ostateczny rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1117/13, oddalił skargę kasacyjną wymienionego od wyroku WSA w Warszawie. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] podniósł, że zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba, że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Zatem otrzymywanie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez policjanta jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem przez niego służby. Ponadto w przedmiotowej sprawie funkcjonariusz nie został mianowany na stanowisko służbowe i pozostawał bez przydziału służbowego, natomiast w myśl art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. W odwołaniu od powyższej decyzji A. G. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie art. 42 ust. 4 ustawy o Policji polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje jedynie z dniem faktycznego podjęcia służby oraz, że samo przywrócenie funkcjonariusza do służby nie powoduje, iż reaktywuje się prawo funkcjonariusza do uposażenia, podczas gdy w ocenie skarżącego, prawo to przysługuje również, gdy po podjęciu służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, powołując się na orzecznictwo, iż roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji mogą być dochodzone przez policjantów na drodze administracyjno-prawnej i sądowoadministracyjnej. Wskazał, że zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, natomiast w myśl art. 99 ust. 1 tej ustawy, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Jednocześnie stosownie do art. 106 ust. 3 omawianej ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że otrzymywanie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez policjanta jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby. Organ stwierdził, że w związku z tym, iż Sąd Rejonowy dla [...] wyrokiem z dnia [...] września 2009 r., sygn.. akt [...], prawomocnym od [...] grudnia 2009 r., uniewinnił A. G. od zarzucanych mu w postępowaniu karnym czynów, na podstawie art. 42 ust. 7 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji nastąpiło reaktywowanie stosunku służbowego z wymienionym. Podkreślił też, że przywrócenie do służby nie reaktywuje stosunku służbowego ex tunc, lecz dopiero od momentu tego przywrócenia – w niniejszej sprawie od uprawomocnienia się wyroku karnego. Instytucja przywrócenia do służby oznacza ponowne zatrudnienie na warunkach sprzed zwolnienia, nie zaś na uznaniu zwolnionego funkcjonariusza jako cały czas pełniącego służbę. Organ podniósł, że A. G. po przywróceniu do służby w Policji w dniu [...] grudnia 2009 r., nie został dopuszczony do jej pełnienia, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia i stosunek służbowy został z wymienionym rozwiązany z dniem [...] sierpnia 2011 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ wskazał, że w myśl art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Powyższe oznacza więc, że pobieranie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez funkcjonariusza związane jest ściśle z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można jednak mówić jedynie w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i zadania takie wykonuje. Zgłoszenie się natomiast do komisji lekarskiej i wykonanie zleconych badań, a także oczekiwanie na wynik postępowania toczącego się w celu uzyskania wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych, do takich czynności nie należą, mają one bowiem na celu jedynie ustalenie, czy w okresie po zwolnieniu ze służby w Policji nie zaistniały okoliczności powodujące niemożność dalszego jej pełnienia przez funkcjonariusza. Zdaniem organu A. G., który pozostawał w stosunku służbowym w wyniku jego reaktywacji, lecz nie został mianowany na stanowisko służbowe i dopuszczony do służby, nie przysługuje prawo do uposażenia. Jednocześnie organ dodał, iż wymieniony otrzymał świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą, tj. od 1 listopada 2008 r. do 8 grudnia 2009 r. na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. W skardze na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) art. 42 ust. 4 w zw. z art. 421 ust. 1 ustawy o Policji polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje jedynie z dniem faktycznego podjęcia służby oraz, że samo przywrócenie funkcjonariusza do służby na stanowisko równorzędne nie powoduje, iż reaktywuje się prawo funkcjonariusza do uposażenia, podczas gdy w ocenie skarżącego, prawo do uposażenia przysługuje również wtedy, gdy po podjęciu służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby, 2) art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji polegające na jego błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje wyłącznie z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, a nie z dniem reaktywacji stosunku służbowego w wyniku zapadnięcia prawomocnego wyroku uniewinniającego funkcjonariusza od zarzucanego mu czynu, 3) art. 7, art. 77 i art. 10 Kpa poprzez niedokonanie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie. W uzasadnieniu podniósł, że cofnięcie mu poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne" oraz odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "tajne", to okoliczność od niego niezależna, usprawiedliwiająca niemożność faktycznego wykonywania służby. Ma to znaczenie o tyle, że prawo do uposażenia aktualizuje się nie tylko w chwili podjęcia służby, lecz również w razie, gdy po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające jej niepodjęcie. Na poparcie swojego stanowiska powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoją dotychczasową argumentację faktyczną oraz prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, wbrew zarzutom naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "Kpa", nie budzi wątpliwości. A. G. rozkazem personalnym [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., został na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 pustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2008 r. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania funkcjonariusza, uchylił zaskarżony rozkaz personalny nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia, ustalił datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] października 2008 r., w pozostałej zaś części utrzymał go w mocy. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Podstawą zawieszenia A. G. w czynnościach służbowych było natomiast toczące się postępowanie karne, w którym był oskarżony o popełnienie przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Rejonowy dla [...] w [...] Wydział [...] wyrokiem z dnia [...] września 2009 r., sygn. akt [...], prawomocnym od dnia [...] grudnia 2009 r., uniewinnił A. G. od zarzutów popełnienia zarzucanych mu czynów. Skarżący w dniu 15 grudnia 2009 r. zgłosił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] gotowość niezwłocznego podjęcia służby. Stosownie do treści art. 42 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne (ust. 1). Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 (ust. 2). Jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zostały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia (ust.3). Prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby (ust. 4) (...). Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego (ust. 7). Zaistnienie przesłanek określonych w art. 42 ust. 1 lub ust. 7 ustawy o Policji powoduje z mocy prawa reaktywację stosunku służbowego, rozwiązanego bądź usuniętą z obrotu prawnego decyzją, bądź też w wyniku wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego lub umarzającego postepowanie karne w przypadku zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy o Policji. Taki pogląd jest prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym: " W wyniku prawomocnego wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby odżywa na nowo stosunek służbowy rozwiązany decyzją usuniętą już z obrotu prawnego. Przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywistym również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie żadnych działań. Nie ma więc także podstaw do wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej o przywróceniu do służby (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1968/12, Lex nr 1360833). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2005 r., sygn.. akt I OSK 1550/04 (Lex nr 166890) stwierdzając, że: "Przepis art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji stanowi podstawę przywrócenia funkcjonariusza na stanowisko równorzędne i w tym zakresie wymagany jest stosowny rozkaz personalny, ale odnoszący się jedynie do mianowania na dane stanowisko". Podkreślając powyższe stanowisko wskazania wymaga, iż w przypadku wyroku sądu powszechnego uniewinniającego lub umarzającego postępowanie, przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się takiego wyroku. W świetle powyższego uprawniony jest pogląd, iż aby dopuścić do wykonywania czynności służbowych funkcjonariusza, który został przywrócony do służby, niezbędne jest wydanie rozkazu personalnego o mianowaniu go na równorzędne, ale określone i konkretne stanowisko służbowe. Ponadto zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1669/11 stwierdził, że (...) uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji powoduje konieczność ponownego nawiązania stosunku służbowego, bowiem pomimo wadliwości, decyzja o zwolnieniu ze służby doprowadziła do rozwiązania stosunku służbowego czyli rozwiązania stosunku prawnego łączącego strony. Uchylenie tej decyzji nie powoduje jednak automatycznego nawiązania stosunku prawnego (...). Również organ po zgłoszeniu się policjanta do służby musi stwierdzić, czy nie zachodzą powody, dla których pomimo zgłoszenia gotowości do służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony. Działania organu polegają też na określeniu stanowiska, na jakim przywrócony do służby policjant ma pełnić służbę oraz ustaleniu składników jego uposażenia, jeśli w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego, tj. pomiędzy zwolnieniem ze służby, a przywróceniem do służby uległy one zmianie. Dlatego okres pomiędzy uprawomocnieniem się wyroku powodującego uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby, a podjęciem służby przez policjanta jest okresem pozostawania poza służbą, chyba że po zgłoszeniu do służby istniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby (...)". Zgodnie zaś z ogólną zasadą wyrażoną w art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Koresponduje z tym przepis art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, uzależniający powstanie prawa do uposażenia od podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. W takiej sytuacji pogląd skarżącego, iż prawo do uposażenia powstaje z dniem przywrócenia do służby, jest chybiony. Nie jest również uprawniona argumentacja skarżącego, że w jego sprawie zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby. Nie jest w ocenie Sądu taką okolicznością brak u skarżącego poświadczeń bezpieczeństwa upoważniających go do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulami "poufne" i "tajne". Jest to bowiem okoliczność, która uniemożliwia, a nie usprawiedliwia niepodjęcie służby. W tym kontekście również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie są trafne. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.