I OZ 389/16

Dnia 28 kwietnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2016 roku, sygn. akt I SA/Wa 2265/15 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego Marty Kołtun-Kulik w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2015 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Marty Kołtun-Kulik od rozpoznania skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w dniu 17 lutego 2016 r., na rozprawie, wystąpił o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marty Kołtun-Kulik stwierdzając, że sędzia ta jest do niego uprzedzona i zawsze wydaje niekorzystne dla skarżącego orzeczenia. W oświadczeniu z dnia 18 lutego 2016 r. sędzia wyjaśniła, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w sprawie, jak również nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), a tym samym nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a. Ponadto Sąd uznał, że okoliczności takich nie wskazał również skarżący w swoim wniosku. Brak zatem było podstaw do wyłączenia sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.S. stwierdzając, że wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności stanowiących przyczynę wyłączenia sędziego od orzekania. Żalący wskazał, że już sama obawa, że dany sędzia będzie zmierzał do wydania niekorzystnego orzeczenia dla strony jest wystarczająca do jego wyłączenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa zawartymi w art. 18 § 1 p.p.s.a. wyłączenie sędziego następuje na wniosek strony, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi więc być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, której wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marty Kołtun-Kulik. W sprawie nie występują bowiem żadne okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy. Brak jest także przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Bowiem samo podjęcie przez wymienionego we wniosku sędziego niekorzystnych, w odczuciu skarżącego, rozstrzygnięć w innych sprawach toczących się z jego udziałem nie stanowi podstawy do wyłączenia tego sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Przesłanką taką nie jest również subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą mieć charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. W niniejszej sprawie zaś taka sytuacja nie wystąpiła. Dodatkowo sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożyła wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenie. W świetle zaś utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego oraz w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczenia złożonego przez sędziego Martę Kołtun-Kulik w niniejszej sprawie. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.