II GZ 186/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1398/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 29 października 2015 r., działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił D. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. I Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] sierpnia 2015 r. D. G. (dalej: skarżący) podał, że w przypadku wykonania decyzji w drodze egzekucji zostanie obciążony dodatkowo kosztami komorniczymi. Co więcej, strata będzie znaczna, ponieważ skarżący prowadzi działalność gospodarczą i w czasie od wykonania decyzji do ewentualnego zwrotu równowartości kary nie będzie mógł korzystać z tych środków, co mogłoby negatywnie wpłynąć na jego przedsiębiorstwo. Odmawiając uwzględnienia wniosku Sąd pierwszej instancji uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. WSA podkreślił, że zobowiązanie do uiszczenia należności pieniężnej nie rodzi nieodwracalnych skutków, ponieważ w przypadku uchylenia decyzji nakładającej to zobowiązanie, uiszczona kwota podlega zwrotowi. II W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się zmiany postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 29 października 2015 r. poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 1 p.p.s.a. i przyjęcie, że przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie obejmują okoliczności takich jak w przedmiotowej sprawie, tj. związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, mogącego skutkować znaczną stratą i nieodwracalnymi skutkami prawnymi. Składający zażalenie wskazał, że organ nie poprzestał na egzekucji należności z wierzytelności czy na samym zajęciu ruchomości, tylko zdecydował się na licytację zajętych automatów do gier, umożliwiających skarżącemu wykonywanie działalności. Taka licytacja prowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem jej konsekwencją jest trwała utrata prawa własności do zlicytowanych automatów. Ponadto organ zaniża wartość zajętych urządzeń, co może skutkować – z uwagi na liczbę postępowań wobec skarżącego prowadzonych – wyrządzeniem mu znacznej szkody. Na potwierdzenie opisanych okoliczności do zażalenia załączono: przykładowe obwieszczenie o licytacji zajętych ruchomości, przykładowy protokół oszacowania wartości rzeczy ruchomych i przykładową fakturę zakupu urządzeń. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że Sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie jak błędnie podano w zażaleniu art. 61 § 1 p.p.s.a., który nie miał zastosowania w sprawie. WSA trafnie uznał, że wnioskodawca, powołując się na przewidywane straty finansowe spowodowane egzekucją należności nałożonej zaskarżoną decyzją, mogące negatywnie wpłynąć na jego przedsiębiorstwo, nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnej i prawidłowej oceny wniosku skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym dokonanej przez Sąd, nie podważa argumentacja zażalenia oraz załączone do niego dokumenty. Zarzuty podniesione w zażaleniu sprowadzają się do kwestionowania czynności podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym (czynności podejmowanych przez komornika), na okoliczność czego skarżący załącza przykładową fakturę zakupu automatów z dnia [...] marca 2015 r., obwieszczenie o licytacji publicznej oraz protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Kwestionowanie prawidłowości postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika może być podnoszone, ale w innym postępowaniu. Oceniając zaś przedłożoną przez Spółkę fakturę z dnia [...] marca 2015 r., stwierdzić należy, że po pierwsze potwierdza ona zakup 100 sztuk urządzeń do gier za kwotę 400 tys. złotych. Nie wynika z niej, jakie automaty Spółka nabyła. Co jednak ważniejsze i co Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, to fakt, że skarżąca z jednej strony podnosi, że wykonanie decyzji o nałożeniu kary w wysokości 60 000 zł może sprowadzić na nią niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a z drugiej przedkłada opiewającą na 400 000 zł fakturę zakupu 100 sztuk nieokreślonych bliżej urządzeń, opłaconą już po tym, jak w dniu [...] grudnia 2014 r. zostało podjęte z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry (k. 113 akt administracyjnych), zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. Tym samym nie można się zgodzić z twierdzeniem Spółki, iż wykonanie zaskarżonej decyzji sprowadzi nieodwracalne skutki prawne, wręcz uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła, że w jej sytuacji finansowej i majątkowej wykonanie zaskarżonej decyzji takie zagrożenie może wywołać. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.