III SA/Gd 312/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 12 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 16 czerwca 2011 r. nr [...] wydaną wobec "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie m.in. art. 165 § 1 i § 4 oraz art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) w zw. z art. 8, art. 129 ust 1 i ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540), cofnął rejestrację automatu D. C. nr fabryczny [...] o numerze poświadczenia rejestracji [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że przedmiotowy automat nie spełnia wymogów z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych - wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze jest wyższa od wartości określonej w tym przepisie – wobec czego należało cofnąć rejestrację automatu. W następstwie odwołania wniesionego przez Spółkę, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 12 marca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 223 § 1 pkt 3 ustawy – Ordynacja podatkowa, umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z dniem 13 lutego 2014 r. wygasło poświadczenie rejestracji ww. automatu wydane w dniu 13 lutego 2008r. na okres sześcioletni, zgodnie z §10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 ze zm.). Po wejściu w życie art. 11 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) określono, że poświadczenia rejestracji dokonane na podstawie przepisów dotychczasowych w celu dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier, o których mowa w art. 23a ust. 1 ustawy o grach hazardowych zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia albo cofnięcia zgodnie z art. 23a ust. 6 i 7 tej ustawy. W konsekwencji zastosowanie w sprawie znajduje art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Organ uznał, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, bowiem brak jest przedmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy, w której organ administracji jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Wobec wygaśnięcia rejestracji automatu o numerze fabrycznym [...] z dnia 13 lutego 2008 r. wraz z upływem sześcioletniego okresu, na jaki zostało wydane poświadczenie rejestracji, przestał istnieć przedmiot postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji. W związku z tym rozpatrywanie odwołania strony należało uznać za bezprzedmiotowe. W skardze na ww. decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A." Spółka z o.o. w K. wniosła o jej uchylenie, podnosząc zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych wskutek wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze w sytuacji, gdy w sprawie powinna być wydana decyzja uchylająca decyzję organu I instancji w całości i umarzająca postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na skutek wadliwego rozstrzygnięcia organu odwoławczego nadal w obrocie pozostaje decyzja organu I instancji. Postępowanie odwoławcze stałoby się bezprzedmiotowe, gdyby wygasła decyzja organu I instancji. W realiach sprawy bezprzedmiotowość postępowania nie odnosi się jedynie do postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie pełnomocnik organu podniósł ponadto, że w niniejszej sprawie można mówić o bezprzedmiotowości następczej w rozumieniu art. 258 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Za wadliwy należy uznać pogląd organu II instancji, zgodnie z którym stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie dawał podstawy wyłącznie do umorzenia postępowania odwoławczego. Umorzenie samego postępowania odwoławczego może mieć miejsce wówczas, gdy bezprzedmiotowe stało się jedynie postępowanie odwoławcze, np. wskutek cofnięcia odwołania przez stronę. Należy podzielić pogląd wyrażony w skardze, że w przedmiotowej sprawie bezprzedmiotowość samego postępowania odwoławczego nie wystąpiła. W sytuacji gdy brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia, jak w sprawie niniejszej, a więc gdy postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, organ odwoławczy powinien wyeliminować decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. Zauważyć należy, że stosownie do art.127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Oznacza to dopuszczalność weryfikacji decyzji nieostatecznych w administracyjnym toku instancji w drodze zastosowania przez uprawnione podmioty zwyczajnych środków prawnych (odwołanie, zażalenie na postanowienie), wobec czego składający odwołanie ma prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia sprawy załatwionej w formie decyzji nieostatecznej. Istota administracyjnego toku instancji nie polega na kontroli zasadności argumentów podniesionych wobec orzeczenia organu I instancji. Wynika z powyższego, że nietrafny jest pogląd organu odwoławczego o braku możliwości uchylenia decyzji organu I instancji z tego względu, że na dzień orzekania przez ten organ decyzja była zasadna, istniało poświadczenie rejestracji automatu, a decyzja cofała jego rejestrację. Choć w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji istniało poświadczenie rejestracji, do którego odnosiła się decyzja, to jednak stan faktyczny sprawy uległ zmianie w dacie orzekania przez organ odwoławczy. Zmianę tę organ drugiej instancji, rozstrzygając sprawę powtórnie, zobowiązany był uwzględnić w swoim rozstrzygnięciu. Organ odwoławczy zobowiązany jest bowiem rozpoznać sprawę w całości, a w przypadku uznania, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy - Ordynacja podatkowa. Nie czyniąc tego naruszył przepis art. 233 § 1 pkt 3 ww. ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w obrocie prawnym pozostałaby, jako ostateczna, decyzja organu pierwszej instancji, cofająca nieistniejącą (wskutek wygaśnięcia w dniu 13 lutego 2014 r. poświadczenia rejestracji wydanego na okres 6-letni) rejestrację. Sąd, stojąc na wyżej zaprezentowanym stanowisku, nie podziela poglądu organu o bezprzedmiotowości następczej ( art. 258 § 1 pkt 1 O.p.). Zastosowanie trybu określonego w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej w sposób prosty eliminuje z obrotu prawnego decyzję organu pierwszej instancji, co wiąże się z zasadą szybkości postępowania, wyrażoną w art. 125 § 1 tej ustawy. Nadmienić też należy, że organ odwoławczy w podstawie prawnej wydanej decyzji wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia nieistniejący przepis art. 223 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji będzie miał na uwadze powyższe wskazania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.