I SA/Bd 451/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. R., E. K.-P. na czynność Burmistrza M. w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji oddala skargę I SA/Bd 451/14 UZASADNIENIE W dniu [...] r. skarżące złożyły wniosek o udzielenie dotacji na rok 2014 dla Przedszkola Niepublicznego "[...]". Pismem z dnia [...] r. Burmistrz M. poinformował, że uzyskanie dotacji w terminie wskazanym we wniosku nie jest możliwe. Stwierdził, że podstawą do przyznania dotacji jest art. 90 ust.2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej jako u.s.o.), który stanowi, że warunkiem przyznania dotacji jest: podanie organowi właściwemu do jej udzielania planowanej liczby uczniów, którzy będą korzystać z placówki przedszkolnej, podanie ww. informacji przez osobę prowadzącą niepubliczne przedszkole, w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji planowanej liczby uczniów, przy czym wszystkie powyżej wymienione okoliczności muszą być spełnione łącznie. Podał, że przywołany przepis dotyczy osoby prowadzącej przedszkole, chodzi więc o taką placówkę, która jest już wpisana do ewidencji placówek niepublicznych, prowadzonej przez (w rozpatrywanej sprawie) Gminę M. Zgodnie z art. 82 ust. 1 u.s.o. osoby prawnej i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Dopiero wówczas osoba ta staje się osobą prowadzącą przedszkole. Gmina wydaje zaświadczenie w ciągu 30 dni od daty złożenia wniosku o wpis do ewidencji. Burmistrz wskazał, że na dzień złożenia wniosku o udzielenie dotacji placówka przedszkolna, której dotyczył wniosek, nie została wpisana do ww. ewidencji. Wniosek o wpis do ewidencji został złożony w tym samym dniu, co wniosek o przyznanie dotacji. Ponieważ na dzień składania wniosku o przyznanie dotacji, wnioskodawcy nie można było przypisać statusu "osoby prowadzącej przedszkole", ze względu na brak wpisu w ewidencji placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę M., organ nie przyznał dotacji. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżące złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosły o uchylenie zaskarżonej czynności. Podały, że istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zgodnie z literalnym brzmieniem art. 90 ust 2b u.s.o. osoba składająca organowi dotującemu wniosek o udzielenie dotacji od dnia 1 stycznia następnego roku, musi być już podmiotem wpisanym do ewidencji placówek oświatowych prowadzonych przez gminę. W ocenie skarżących, takie stricte literalne, odczytywanie tego przepisu jest nie tylko sprzeczne z założeniami ustawy o systemie oświaty, ale również sprzeczne z ratio legis samego przepisu. W ocenie skarżących, zasadniczym celem unormowania art. 90 ust 2b u.s.o. było jednoznaczne zasygnalizowanie jednostce samorządu terytorialnego o tym, że przyszły beneficjent dotacji zamierza wypełnić warunki ustawy (prowadzić placówkę niepubliczną), wobec czego należeć mu się będzie dotacja wynikająca z ustawy . W tym celu, na etapie planowania budżetu jednostki samorządu terytorialnego (jst), konieczna jest informacja o zabezpieczeniu niezbędnych środków na ten cel w budżecie jednostki. Przepis ten jest ściśle skorelowany z innymi przepisami prawa finansów publicznych, które zobowiązują organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego do przygotowania budżetu i przesłania go organowi uchwałodawczemu i RIO do dnia 15 listopada roku, poprzedzającego rok budżetowy. Informacja o planowanej liczbie uczniów jest niezbędna do właściwego zaplanowania budżetu jednostki. Zdaniem skarżących, wpis do ewidencji jednostek edukacyjnych nie jest potrzebny jednostce niepublicznej na trzy miesiące przed rozpoczęciem działalności. Uważają, że uzyskanie wcześniejszego wpisu do ewidencji jednostek, ma na celu "sprawdzenie determinacji" wnioskodawcy co do dalszych starań o dotację. Wskazały przy tym, że wpis do ewidencji nie jest tylko formalnym aktem złożenia dokumentów. Placówka przed uzyskaniem wpisu musi wykazać spełnianie szeregu wymogów przewidzianych w art. 82 ust 2 u.s.o. W szczególności zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać: wskazanie miejsca prowadzenia szkoły lub placówki oraz informację o warunkach lokalowych zapewniających: możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, realizację innych zadań statutowych, bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, zgodnie z odrębnymi przepisami. Te ostatnie przesłanki wymuszają uzyskanie stosownych i niezbędnych warunków lokalowych, spełniających rygorystyczne wymogi np. sanitarne i przeciwpożarowe. Oznacza to, że w celu uzyskania dotacji na prowadzenie niepublicznego przedszkola wnioskodawcy muszą co najmniej kilka miesięcy przed uzyskaniem dotacji pozyskać lokal, pozyskać wymagane prawem uzgodnienia dla lokalu (co wiąże się częstokroć z kosztownymi przeróbkami pomieszczeń) tylko po to, aby na dzień 30 września roku poprzedzającego rok dotacyjny móc wystąpić z wnioskiem o zabezpieczenie środków na dotację. W ocenie skarżących, tego rodzaju interpretacja spornego przepisu jest nie tylko nieracjonalna, ale również sprzeczna z jednoznaczną intencją ustawodawcy, która w ocenie skarżących brzmi: zgłoście wniosek, zabezpieczymy środki, natomiast w odpowiednim czasie sprawdzimy, czy dotacja się należy. Sprawdzić będzie wtedy trzeba nie tylko to, czy zabezpieczyliście kadrę, ale czy np. ją zatrudniacie itp. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona czynność nie narusza prawa. Badając przedmiotową sprawę według art. 146 p.p.s.a. Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Rację ma Burmistrz M., że uzyskanie dotacji w terminie wskazanym we wniosku nie jest możliwe, gdyż wnioskodawca nie był podmiotem prowadzącym przedszkole. Stosownie do art. 90 ust.2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej jako u.s.o.), warunkiem przyznania dotacji jest: podanie organowi właściwemu do jej udzielania określonych informacji przez osobę prowadzącą niepubliczne przedszkole. Zgodnie z art. 82 ust. 1 u.s.o. osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. W ocenie WSA z tych zapisów wynika, że istotnym i przesądzającym jest wpis do ewidencji placówek niepublicznych. Wpis ten, czego zdają się nie zauważać skarżący, ma znaczenie przede wszystkim dlatego, że jest zakończeniem pozytywnej weryfikacji podmiotu pod względem właśnie prowadzenia placówki. Jest okolicznością faktyczną istotną z punktu widzenia ustawodawcy. Oczywiście zgodzić należy się ze stroną, że placówka przed uzyskaniem wpisu musi wykazać spełnianie szeregu wymogów przewidzianych w art. 82 ust 2 u.s.o. W szczególności zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać: wskazanie miejsca prowadzenia szkoły lub placówki oraz informację o warunkach lokalowych zapewniających: możliwość prowadzenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, realizację innych zadań statutowych, bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, zgodnie z odrębnymi przepisami. Te przesłanki wymuszają uzyskanie stosownych i niezbędnych warunków lokalowych, spełniających rygorystyczne wymogi np. sanitarne i przeciwpożarowe. Oznacza to, że wnioskodawcy muszą co najmniej kilka miesięcy przed uzyskaniem dotacji pozyskać środki po to, aby na dzień 30 września roku poprzedzającego rok dotacyjny móc wystąpić z wnioskiem o dotację, bo tego żąda ustawodawca. W sprawie przedmiotową ewidencję prowadzi Gmina M. i bezspornym jest, że wnioskodawca nie był wpisany do tego rejestru. Wniosek o wpis do ewidencji został złożony w tym samym dniu, co wniosek o przyznanie dotacji. Ponieważ na dzień składania wniosku o przyznanie dotacji, wnioskodawcy nie można było przypisać statusu "osoby prowadzącej przedszkole", ze względu na brak wpisu w ewidencji placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę M., organ prawidłowo nie przyznał dotacji. Istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zgodnie z literalnym brzmieniem art. 90 ust 2b u.s.o. osoba składająca organowi dotującemu wniosek o udzielenie dotacji od dnia 1 stycznia następnego roku, musi być już podmiotem wpisanym do ewidencji placówek oświatowych prowadzonych przez gminę. W ocenie skarżących, takie stricte literalne, odczytywanie tego przepisu jest nie tylko sprzeczne z założeniami ustawy o systemie oświaty, ale również sprzeczne z ratio legis samego przepisu. Przede wszystkim nie można zgodzić się z tym, że zasadniczym celem unormowania art. 90 ust 2b u.s.o. było zasygnalizowanie jednostce samorządu terytorialnego o tym, że przyszły beneficjent dotacji zamierza wypełnić warunki ustawy (prowadzić placówkę niepubliczną), wobec czego należeć mu się będzie dotacja wynikająca z ustawy. Przepis ten należy odczytywać z art. 90 ust. 1 ustawy, gdzie czytamy, że niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Zatem istotą wniosku jest "otrzymanie" dotacji a nie ewentualna informacja, że takie środki być może należałoby wypłacić. Takich treści nie niesie za sobą prawo na które powołuje się strona. Takich treści nie niesie też ze sobą wniosek, który był podstawą odmowy. Wniosek złożony przez skarżące, z którego jasno wynika, że wnoszą o udzielenie dotacji, a nie zabezpieczenie środków czy informację, że zamierzają podjąć przedsięwzięcie. Zarzuty skarżących oparte o brak potrzeby wpisu do ewidencji jednostek edukacyjnych na trzy miesiące przed rozpoczęciem działalności jest postulatem zmiany prawa, czego Sąd nie jest władny dokonać. Za bezpodstawne należy uznać oceny skarżących, że tego rodzaju interpretacja spornego przepisu jest nie tylko nieracjonalna, ale również sprzeczna z jednoznaczną intencją ustawodawcy. Sugestie, że przepis ten należy odczytywać: zgłoście wniosek, zabezpieczymy środki, natomiast w odpowiednim czasie sprawdzimy, czy dotacja się należy, a sprawdzić będzie wtedy trzeba nie tylko to, czy zabezpieczyliście kadrę, ale czy np. ją zatrudniacie itp. – jest sprzeczny z zapisem prawa. Oceny tej nie zmienia wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2008 r., IV CSK 204/08, gdzie stwierdzono, że użytym w art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty określeniem "osoba prowadząca niepubliczne przedszkole" objęta jest także osoba, która do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji nie tylko poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów, ale także, a nawet przede wszystkim, dokona "zgłoszenia do ewidencji", o jakim mowa w art. 82 ust. 2 u.s.o. W ocenie WSA "dokonanie zgłoszenia" to czynność determinowana przez skutek. Przy odczytaniu wyroku Sądu Najwyższego, nie można pomijać tego, że w rozpoznawanej sprawie - jak wynika z dokonanych ustaleń - wprawdzie powódka dokonała zgłoszenia do ewidencji dopiero w dniu [...] r., jednak już w sierpniu 2006 r. uruchomiona została w następstwie działań powódki procedura zmierzająca do zapewnienia dotacji dla przedszkola, które powódka miała prowadzić od początku 2007 r., co więcej powódka po dniu [...] r. uzyskała od strony pozwanej "zapewnienie o tym, że zabezpieczone zostały środki pieniężne dla mającego powstać przedszkola". Z ustaleń dokonanych w sprawie wynika też, że "procedury zmierzające do rozpoczęcia działalności przedszkola przedłużały się". SN zaznaczył, że w konkretnych okolicznościach tej sprawy rozważenia wymaga zatem kwestia, czy, a jeśli tak, to dlaczego powódka została potraktowana przez stronę pozwaną tak jak osoba, która dokonała "zgłoszenia do ewidencji". Przedłużające się procedury, na które powódka nie miała wpływu, przy jednoczesnym zapewnieniu, jakiego udzieliła strona pozwana, że środki na dotacje zostały dla powódki zabezpieczone, mogą uzasadniać tezę, że powódka potraktowana została jak osoba, która dokonała zgłoszenia do ewidencji przedszkoli. W takiej sytuacji odmowa zrealizowania dotacji przysługującej z mocy prawa, może być uznana jako sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jak widać skarżące nie tylko nie znalazły się w takiej sytuacji faktycznej, to dodatkowo należy z całą mocą podkreślić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, a kontrola, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. poz. 1269 ze zm.)). Zatem wbrew przepisom byłoby powoływanie się przez WSA na zasady współżycia społecznego. Mając to na względzie oraz stosownie do art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.