II GZ 488/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 318/16 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia: oddalić zażalenie Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2015 r. zawartym w skardze na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej "[...] (dalej: spółka lub strona) zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że jej nieobecność na rynku farmaceutycznym przez kilka miesięcy w wyniku cofnięcia zezwolenia uniemożliwi spółce powrót do branży. Długotrwałe "zniknięcie" hurtowni z rynku nie pozwoli spółce na odbudowanie kontaktów biznesowych oraz odzyskanie zaufania kontrahentów. W związku z wykonaniem decyzji organu poniesie ona znaczną szkodę, polegającą na naruszeniu dobrego imienia oraz utracie tzw. marki. W ocenie spółki, w przypadku braku wstrzymania wykonania decyzji strona zmuszona będzie zakończyć działalność oraz zwolnić pozostałych pracowników. Zwolnienia pracowników, powstałe zagrożenie konieczności wyrejestrowania spółki, a nawet zgłoszenia wniosku o upadłość, każde z osobna stanowią wystarczające przesłanki, aby wstrzymać wykonanie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 8 marca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 318/16 wstrzymał wykonanie decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2015 r.. Sąd pierwszej instancji, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że spółka uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek określonych w ww. przepisie. Charakter sprawy przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem jej wykonanie spowoduje skutek prawno-materialny w postaci wstrzymania działalności hurtowni farmaceutycznej (cofnięcie zezwolenia na jej prowadzenie). To z kolei oznacza dla strony faktyczną niemożność prowadzenia działalności gospodarczej, a więc zwolnienie zatrudnionych pracowników, utratę korzyści majątkowych związanych ze sprzedażą leków i w efekcie zachwianie płynności finansowej. Ponadto, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niewątpliwie odpływ przedsiębiorców prowadzących apteki do innych hurtowni, co może spowodować trudne do odwrócenia skutki. W zażaleniu na powyższe postanowienie Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem bezpodstawnie wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji, pomimo niewystąpienia przesłanek, o których mowa w cyt. wyżej przepisie. Ponadto, organ na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia WSA do czasu rozpatrzenia zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia organ podkreślił, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, iż spółka nie zaopatrywała aptek ogólnodostępnych w produkty lecznicze, gdyż wszystkie sprzedawała do podmiotu zagranicznego. [...] w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem II instancji. Przedłożyła zestawienie sprzedaży krajowej za okres od stycznia 2014 r., do czerwca 2015 r., na okoliczność zasadności wstrzymania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgłoszony przez organ wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 196 p.p.s.a. wykonania zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego - nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 196 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w obecnej chwili nie może odnieść zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny niniejszym postanowieniem wydanym w postępowaniu zażaleniowym, rozstrzygnął zażalenie (tak też NSA w postanowieniu z dnia 3 września 2015 r., I FZ 290/15). Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 335 i n.). Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanki określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Analizując pod tym kątem złożony wniosek, uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zażalenie, należy stwierdzić, że argumentacja zaprezentowana w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, iż charakter spawy przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem wykonanie tej decyzji spowoduje skutek prawno-materialny w postaci wstrzymania działalności hurtowni farmaceutycznej (cofnięcie pozwolenia na jej prowadzenie). To z kolei dla spółki oznacza faktyczną niemożność prowadzenia działalności gospodarczej, a więc zwolnienie zatrudnionych pracowników, utratę korzyści majątkowych związanych ze sprzedażą leków, co w efekcie mogłoby doprowadzić do zachwiania płynności finansowej spółki. Ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niewątpliwie odpływ konsumentów do innych hurtowni, co może spowodować trudne do odwrócenia skutki (tak też NSA w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2015 r., II GSK 1164/15). Nadto przedłożona do odpowiedzi na zażalenie dokumentacja księgowa spółki (k. 90-110 akt sądowych) usprawiedliwia wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. Na uwzględnienie nie zasługuje zawarte w odpowiedzi na zażalenie żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527