I SA/Gd 1443/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-03-09
Skład orzekający: Irena Wesołowska, Elżbieta Rischka, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności ujawnione po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, takie jak publikacja dróg w atlasach samochodowych czy późniejsze przejęcie dróg przez gminę, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą, takie jak publikacja dróg w atlasach samochodowych czy późniejsze przejęcie dróg przez gminę, nie spełniają przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wskazano, że nowe okoliczności lub dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji, być istotne dla sprawy i nieznane organowi, a przedstawione przez stronę dokumenty nie stanowiły nowych elementów obiektywnie istniejącej rzeczywistości, które mogłyby wpłynąć na zmianę ustaleń. Postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy z 2007 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 rok. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, argumentując, że drogi wewnętrzne, za które naliczono podatek, mają charakter publiczny, co potwierdzają atlasy samochodowe i późniejsze przejęcie dróg przez gminę. SKO odmówiło uchylenia decyzji, uznając, że nie spełniono przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. WSA w Gdańsku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 maja 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie przepisów art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 13 § 1 pkt 3, art. 221 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o. o. od decyzji tego organu, działającego jako organ I instancji, z dnia 8 października 2014 r. odmawiającej uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia 31 maja 2007 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:
Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 roku po rozpatrzeniu wniosku strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 2007 - 2010.
Decyzją z dnia 8 października 2014 roku organ ten odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia 31 maja 2007 roku w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2007 rok wskazując, że nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy wyjaśnił, że podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków i kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o te dane. Strona natomiast uzasadniała wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej okolicznością - którą podnosiła już w toku postępowania podatkowego - iż posiadane przez nią drogi wewnętrzne stanowiące własność Skarbu Państwa mają charakter publiczny, gdyż korzystają z nich okoliczni mieszkańcy. Organ podatkowy wskazał także, że dane wynikające z atlasu samochodowego nie stanowią źródła prawa podatkowego a także, że podjęte między Agencją Nieruchomości Rolnych a Gminą rokowania w sprawie przejęcia opodatkowanych dróg przez gminę potwierdza, że drogi te nie były drogami publicznymi. Decyzja ta została na wniosek strony sprostowana decyzją SKO z dnia 25 marca 2015 roku w zakresie zamieszczonego w niej pouczenia o prawie odwołania.
Jednocześnie w związku z omyłkowym przesłaniem decyzji na adres strony z pominięciem pełnomocnika, na skutek złożonego przez niego wniosku z dnia 4 marca 2015 roku, SKO doręczyło pełnomocnikowi strony tę decyzję wraz z decyzją prostującą jej zapisy zawarte w pouczeniu o prawie odwołania oraz wyjaśniło, w jakim organie podatkowym strona może zapoznać się z aktami. Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, ze ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do działania stron i ich pełnomocników w toku postępowania podatkowego.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie wnosząc o jej zmianę i uchylenie w całości decyzji w sprawie określenia stronie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów postępowania - w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 art. 145 § 2, art. 178 § 1, art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 2 i art. 245 § 1 pkt 1 i 20 O.p., oraz naruszenie art. 2 ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a także przepisów kodeksu cywilnego i art. 2, art. 7, art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Odwołująca Spółka wskazała, że nowymi okolicznościami i dowodami w sprawie, które były nieznane wcześniej organowi podatkowemu drugiej instancji, było ujawnienie już w lutym 2014 roku, iż większość powierzchni gruntów, za które naliczono stronie w latach 2007-2010 podatek od nieruchomości i ok. 60% tego podatku, wynikało z opodatkowania zaznaczonych w atlasach samochodowych 4 dróg dojazdowych prowadzących do miejscowości G. z miejscowości G., S., P. i Z. (obejmujące działki nr [...],[...],[...] i [...] w obr. G. o powierzchni 7,4 ha) i łączące miejscowość G. i nieruchomości mieszkalne tej miejscowości z drogami publicznymi i siecią dróg publicznych. Inną taką okolicznością było ujawnienie, iż powyższe drogi oraz inne drogi objęte decyzjami w sprawach określenia stronie zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2007-2010, są i były przedmiotem użytku publicznego i służą celowi publicznemu (co doprowadziło w 2014 roku do ich przejęcia do gminnego zasobu nieruchomości przez Gminę), a także okoliczność, że strona nigdy nie została wykazana w ewidencji gruntów jako posiadacz gruntów, o którym mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Dalszymi nowymi okolicznościami w sprawie, które były nieznane wcześniej organowi podatkowemu drugiej instancji, była w ocenie odwołującej Spółki okoliczność, że część gruntów była użytkowana rolniczo, jednak organ prowadzący ewidencję odmówił dokonania w niej zmiany oznaczenia rodzaju użytku z uwagi na niefigurowanie w ewidencji strony jako posiadacza tych gruntów, a także że w istocie bezsporna była okoliczność, że z przedmiotowych dróg korzystali wszyscy oraz część działek była użytkowana rolniczo. Odwołująca spółka podkreśliła, że okoliczności te są nowe dla organu podatkowego drugiej instancji. Ujawnienie czterech dróg prowadzących do miejscowości G. w atlasach dowodzi w jej ocenie, że drogi te służą użytkowi publicznemu a strona w istocie nie posiadała tych dróg. Błędne założenie w tym zakresie doprowadziło do błędnego opodatkowania strony i naruszenia licznych przepisów prawa. Ponadto dane wynikające z atlasu samochodowego mają dowodzić charakteru i przeznaczenia dróg - służących mieszkańcom Gminy a nie będących w posiadaniu odwołującej spółki. Z kolei różnice w nazwach miejscowości, tj. zamienne używanie nazw miejscowości G. i Ś., uzasadniają jedynie dokonanie oględzin i przejazd nimi z użyciem nawigacji, czego jednakże - pomimo wniosków w tym zakresie - zaniechano.
Decyzją z dnia 6 maja 2015 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu SKO podzieliło w całości wywody organu pierwszej instancji dotyczące trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania podatkowego. Tryb ten służy wyłącznie do weryfikacji ostatecznego rozstrzygnięcia w zakresie zaistnienia jednej z przesłanek wyczerpująco wymienionych w art. 240 § 1 O.p. W rozpatrywanej sprawie strona oparła swój wniosek o wznowienie postępowania o przesłankę zawartą w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności o jakich stanowi art. 240 § 1 pkt 5 O.p., to nowe fakty rozumiane, jako istniejące w dniu wydania decyzji elementy stanu faktycznego czyli obiektywnie istniejącej rzeczywistości, nowe dowody zaś to środki dowodowe, które mogą prowadzić do zmiany ustaleń. Ustawowe pojęcie "okoliczności faktyczne" winno być rozumiane jako zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym. Nowe okoliczności dotyczą zatem określonego stanu faktycznego, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, ale nie był znany organowi z przyczyn niezależnych od tego organu. W tej podstawie nie zawiera się jednak nowa ocena znanych wcześniej faktów i dowodów oraz zmiana poglądów, czy orzecznictwa (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2014 roku, sygn. akt I SA/Sz 130/14).
W niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji określił wobec odwołującej spółki zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2007 rok w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz umów dzierżawy zawartych przez nią z Agencją Nieruchomości Rolnych. Decyzja ta została utrzymana przez organ podatkowy drugiej instancji w mocy. W jej uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło stronie podnoszone w niniejszym postępowaniu kwestie dotyczące definicji dróg publicznych oraz posiadania nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę do wymiaru podatków i świadczeń /.../ stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. A zatem dane wynikające z tej ewidencji mają rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów a organ podatkowy jest nimi związany.
Przenosząc wyżej przytoczoną wykładnię przesłanki wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. na grunt niniejszej sprawy Kolegium wskazało, że argumentacja
odwołującej Spółki, zmierzająca do wykazania z pomocą danych wynikających z atlasów samochodowych, że opodatkowane w oparciu o ewidencję gruntów i budynków drogi, stanowiły drogi publiczne, a Spółka ich nie posiadała, nie stanowi nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu cyt. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Strona przedstawiła bowiem jedynie nowe dokumenty stwierdzające okoliczności, które były już znane organowi, nie przedstawiła natomiast nowych elementów obiektywnie istniejącej rzeczywistości czy środków dowodowych, które mogłyby zmienić dokonane w tym postępowaniu ustalenia. Tymczasem jak wskazał organ pierwszej instancji cytując wyrok WSA w Opolu z dnia 6 grudnia 2013 roku, sygn. akt I SA/Op 707/13 - odwołująca Spółka musiałaby wykazać, że brak wiedzy organu podatkowego o okoliczności potwierdzanej nowo przedkładanym mu dowodem miał wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. Niewątpliwie przedstawienie przez stronę w toku postępowania podatkowego atlasów samochodowych nie wpłynęłoby na treść decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2007 rok. W postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją, której wzruszenia we wznowionym postępowaniu domaga się odwołująca Spółka, analizowana była kwestia, czy przedmiotowe drogi stanowią drogi publiczne a także kwestia ich użytkowania przez okolicznych mieszkańców. Oceny tej nie zmienia także wskazana przez odwołującą Spółkę okoliczność, iż w 2014 roku przedmiotowe drogi zostały przejęte do gminnego zasobu nieruchomości. Z wyżej wskazanych względów nie stanowi także nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, okoliczność, że Spółka nie została wykazana w ewidencji gruntów jako posiadacz zależny przedmiotowych gruntów ani też okoliczność, że z tego względu organ prowadzący ewidencję odmówił dokonania zmiany oznaczenia rodzaju użytku gruntowego w ewidencji gruntów. W rozpatrywanej sprawie nie została zatem spełniona przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania a w szczególności art. 121 § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przez niezastosowanie, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza przez:
a) zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie nowych wcześniej organowi nieznanych lecz istniejących w latach 2007-2010 istotnych okoliczności sprawy i zebranie oraz rozważenia w tym zakresie całości materiału dowodowego w postaci:
- ujęcia czterech dróg o łącznej powierzchni 7,41 ha (i wyczerpującej w ten sposób przeważającą część powierzchni gruntów, za które spornym podatkiem obciążono skarżącą) w atlasach samochodowych, jako jedynych dróg łączących miejscowość G. – Ś. i nieruchomości mieszkańców tej miejscowości z siecią dróg publicznych, tj. z sąsiednimi miejscowościami, skutkiem czego Gmina już dawno obowiązana była przejąć te drogi, w wykonaniu swoich zadań publicznych, a skarżąca nawet nie mogła sprawować władztwa nad tymi drogami, czego ujawnienie w 2014 r., po blisko 8 letnich staraniach strony i Agencji Nieruchomości Rolnych, doprowadziło do przejęcia przedmiotowych dróg przez Gminę;
- niewpisania niebędącej posiadaczem i niesprawującej faktycznego władztwa nad gruntami stanowiącymi drogi skarżącej do ewidencji gruntów, jako posiadacza zależnego gruntów objętych decyzjami będących przedmiotem wznowienia postępowania, co zarazem uniemożliwiło skarżącej, pomimo jej wniosków, spowodowanie dokonania w ewidencji gruntów zmiany oznaczenia rodzaju użytku gruntowego w zakresie tych stanowiących w przeszłości drogi gruntów, które przez 2007 r. zostały zaorane;
b) prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organu administracji i uniemożliwiający stronie zapoznanie się z aktami spraw będących przedmiotem wznowienia postępowania oraz wypowiedzenie się przez stronę co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, jak również akceptacja przez SKO takiego podważającego zaufanie do organów władzy publicznej w RP postępowania, w szczególności Wójta Gminy, który przez wiele lat, nie realizując zadań i obowiązków Gminy w tym zakresie, w celu przysporzenia Gminie nieuzasadnionych korzyści majątkowych kosztem skarżącej odmawiał przejęcia spornych dróg do zasobu nieruchomości gminnych;
2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym niezastosowanie, w szczególności:
a) art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 5 i art. 336 w zw. z art. 353¹ K.c., poprzez błędną wykładnię i pominięcie, że warunkiem posiadania jest sprawowanie faktycznego władztwa nad rzeczą, w danym przypadku użytkowanymi publicznie drogami, jak również wola posiadania, czego nie miała i nie mogła mieć w świetle nowo ujawnionego znaczenia spornych co do posiadania dróg skarżąca;
b) art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez niewłaściwe wybiórcze zastosowanie, tj. z jednej strony uznanie za nieistotne lub nierozstrzygające w sprawie nowo ujawnionego niewpisania skarżącej do ewidencji gruntów jako ich posiadacza i danych ewidencji gruntów w tym zakresie, z drugiej natomiast uznanie za rozstrzygające nieaktualnych danych o rodzaju użytku gruntowego zaoranych i użytkowanych rolniczo gruntów, które w przeszłości stanowiły drogi, w zakresie aktualizacji których, wnioski skarżącej nie zostały przez Starostę rozpatrzone, właśnie ze względu na niewpisanie skarżącej jako ich posiadacza do ewidencji gruntów;
c) art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 i ust. 2 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, przez niezastosowanie i uznanie za nieistotne nowo ujawnionych wcześniej nieznanych lecz istniejących faktów, w postaci niesprawowania faktycznego władztwa i niemożności sprawowania władztwa przez skarżącą oraz tym samym nieposiadania i niemożności posiadania oznaczonych w atlasach przedmiotowych dróg, jak też niewpisania skarżącej do ewidencji gruntów jako posiadacza objętych będącymi przedmiotem postępowania decyzjami nieruchomości drogowych (co w przypadku zaorania niektórych nieruchomości drogowych uniemożliwiło skarżącej dokonanie zmiany rodzaju użytku gruntowego w ewidencji gruntów), ze skutkiem niesprawiedliwego obciążenia skarżącej wysokim podatkiem od dróg będących przedmiotem użytku publicznego, w zakresie których obowiązkiem Gminy, w tym jej organu podatkowego, było zapewnienie mieszkańcom tych dróg, a także również niesprawiedliwego obciążenia podatkiem od nieruchomości od niektórych dawno zaoranych i użytkowanych rolniczo gruntów, na których zmianę oznaczenia rodzaju użytku gruntowego w ewidencji gruntów skarżąca, ze względu na niewpisanie jej jako posiadacza gruntów, jak okazało się i również nowo ujawniło się, nie mogła mieć wpływu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko/
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Dokonując kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Oznacza to, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W tak określonym zakresie kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew zarzutom skargi odpowiada prawu.
W ocenie Sądu, organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo stwierdziły brak podstaw do uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym albowiem, wbrew stanowisku strony skarżącej, w sprawie nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania określona w przepisie art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ani też żadna inna z pozostałych przesłanek wymienionych w tym przepisie.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy jako przesłankę wznowienia postępowania w przedmiocie decyzji ostatecznych, wydanych wobec skarżącej w przedmiocie podatku od nieruchomości, strona wskazała art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest - określona w art. 128 O.p. - zasada trwałości decyzji podatkowej. Zgodnie z tą zasadą, decyzje, od których nie przysługuje odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Przywołana zasada służy stabilizacji i pewności obrotu prawnego, zapewniając podmiotom stosunku prawnopodatkowego ochronę praw nabytych. Uchylenie lub zmiana decyzji posiadających atrybut ostateczności może nastąpić tylko w następstwie zainicjowania jednego z trzech postępowań, określanych mianem postępowań nadzwyczajnych i obejmujących: wznowienie postępowania (art. 240 - 246 O.p.), stwierdzenie nieważności decyzji (247 - 252 O.p.) oraz uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej (art. 253 - 256 O.p.).
Instytucja wznowienia postępowania, jest instytucją stwarzającą prawnie określoną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych taksatywnie w art. 240 § 1 pkt 1-11 O.p. Wznawiając postępowanie (art. 243 § 1 O.p.) właściwy organ podatkowy, tj. organ, który wydał w sprawie "zwykłej" decyzję w ostatniej instancji, bada pierwotnie, czy zaistniały przesłanki wznowienia postępowania, określone w art. 240 § 1 O.p. (samo wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania o tym bowiem jeszcze nie przesądza). Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją "zwykłego" postępowania podatkowego, tj. kolejną jego instancją. W następstwie tego postępowania nie następuje merytoryczna kontrola ostatecznej decyzji podatkowej we wszelkich jej aspektach. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być tym samym powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji podatkowej. Z tego względu niedopuszczalne jest interpretowanie przesłanek wznowienia postępowania w sposób rozszerzający.
W rozpatrywanej sprawie, organ słusznie skoncentrował się na ustaleniu, czy - i w jakim zakresie - przedstawione przez stronę okoliczności tj. iż posiadane przez nią drogi wewnętrzne stanowiące własność Skarbu Państwa mają charakter publiczny, gdyż korzystają z nich okoliczni mieszkańcy, mogły wypełnić przesłankę wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi w przedmiocie podatku od nieruchomości.
W ocenie Sądu wskazane przez skarżącą okoliczności nie spełniają przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Zgodnie z treścią przywołanego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Zauważyć należy, że z przepisu tego wynika, iż przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:
- ujawnią się w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody,
- okoliczności te lub dowody istniały w dniu wydania decyzji,
- okoliczności lub dowody są istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części,
- nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Należy przy tym podkreślić, że wszystkie te elementy muszą zostać spełnione łącznie.
Przez nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne to takie, które z badanego przez organ wydający decyzję materiału dowodowego nie wynikały. Istotne jest aby okoliczności te i dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że argumentacja Spółki, zmierzająca do wykazania z pomocą danych wynikających z atlasów samochodowych, że opodatkowane w oparciu o ewidencję gruntów i budynków drogi, stanowiły drogi publiczne, a Spółka ich nie posiadała, nie stanowi nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu cyt. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Strona przedstawiła bowiem jedynie nowe dokumenty stwierdzające okoliczności, które były już znane organowi, nie przedstawiła natomiast nowych elementów obiektywnie istniejącej rzeczywistości czy środków dowodowych, które mogłyby zmienić dokonane w tym postępowaniu ustalenia. Tymczasem skarżąca musiałaby wykazać, że brak wiedzy organu podatkowego o okoliczności potwierdzanej nowo przedkładanym mu dowodem miał wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. Niewątpliwie przedstawienie przez stronę w toku postępowania podatkowego atlasów samochodowych nie wpłynęłoby na treść decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2007 rok. W postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją, której wzruszenia we wznowionym postępowaniu domaga się odwołująca Spółka, analizowana była kwestia, czy przedmiotowe drogi stanowią drogi publiczne a także kwestia ich użytkowania przez okolicznych mieszkańców. Oceny tej nie zmienia także wskazana przez skarżącą okoliczność, iż w 2014 roku przedmiotowe drogi zostały przejęte do gminnego zasobu nieruchomości. Z wyżej wskazanych względów nie stanowi także nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, okoliczność, że Spółka nie została wykazana w ewidencji gruntów jako posiadacz zależny przedmiotowych gruntów ani też okoliczność, że z tego względu organ prowadzący ewidencję odmówił dokonania zmiany oznaczenia rodzaju użytku gruntowego w ewidencji gruntów. W rozpatrywanej sprawie nie została zatem spełniona przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia powtórzone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 121 § 2, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 240 § 1 pkt 5 O.p. czy też przepisów Konstytucji RP. W tym zakresie zauważyć należy, że organy przeprowadziły postępowanie podatkowe zgodnie z przedmiotem zakreślonym w art. 243 § 2 ww. ustawy. W toku wznowionego postępowania w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zebrano materiał dowodowy, który następnie bez przekroczenia ustawowych granic poddany został rzetelnej analizie i ocenie, a wyciągnięte na jego podstawie wnioski są logicznie i poprawne merytorycznie. Umożliwiono też stronie wypowiedzenie się co do zebranego w toku postępowania wznowieniowego materiału dowodowego w trybie art. 200 O.p. (z tego uprawnienia strona nie skorzystała).
Natomiast jak już wspomniano na wstępie w toku postępowania wznowieniowego nie następuje merytoryczna kontrola ostatecznej decyzji podatkowej we wszelkich jej aspektach. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być tym samym powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji podatkowej. Z tego względu niedopuszczalne jest interpretowanie przesłanek wznowienia postępowania w sposób rozszerzający, co czyni zarzuty dotyczące prawa materialnego bezzasadnymi.
Podkreślenia jedynie wymaga, że podnoszone przez stronę zarzuty były już przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 28/08 oddalił skargę strony na decyzję wymiarową w przedmiocie podatku od nieruchomości.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło