II OSK 1263/16

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SAB/Wa 2/16 odrzucającego skargę C. T. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Pismem z dnia 29 sierpnia 2015 r. C. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego. W ocenie skarżącej organ był bezczynny w stosunku do osób, które samowolnie pobudowały budynek mieszkalny na działce skarżącej i działa przewlekle, bowiem nie nakazał rozbiórki ani nie wstrzymał budowy budynku. Zarządzeniem z dnia 25 stycznia 2016 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dowodu wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skierowanego do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 k.p.a. Na wykonanie powyższego wezwania zakreślono termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 1 lutego 2016 r., zatem termin do usunięcia stwierdzonych braków upływał z dniem 8 lutego 2016 r. W piśmie z dnia 4 lutego 2016 r. skarżąca przedstawiła argumenty, które w jej ocenie świadczą, że organ był bezczynny. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie złożyła żadnego przysługującego jej środka zaskarżenia, tj. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu nadzoru budowlanego wyższego stopnia. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżąca nie wyczerpała trybu określonego w art. 37 k.p.a., który stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to skarga jest niedopuszczalna. Pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną od w/w postanowienia z dnia 5 kwietnia 2016 r. zarzucając naruszenie art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 9 k.p.a. poprzez przyjęcie, że przed złożeniem skargi do WSA skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia podczas gdy w swoich pismach wielokrotnie zwracała uwagę na przewlekłość prowadzonych postępowań, a organy nie poinformowały skarżącej o procedurze dochodzenia swoich praw w postępowaniu zażaleniowym, pomimo tego iż z godnie z art. 9 k.p.a. miały obowiązek czuwać aby strony i inne osoby nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości praw i w tym celu powinny udzielać im niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasadzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność z wyczerpaniem środków zaskarżenia równoznaczne jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia bądź wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli brak jest organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.) Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest uprzednie złożenie zażalenia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zasadnie Sąd I instancji podniósł, że z akt sprawy nie wynika, iż skarżąca wyczerpała przysługujący jej środek zaskarżenia, tj. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu nadzoru budowlanego wyższego stopnia, co oznacza, iż skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Podniesiony w skardze kasacyjnej brak pouczenia stron o treści art. 37 k.p.a. nie może prowadzić do uznania, że skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów wynikających z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Tym samym, z uwagi na niezachowanie odpowiedniej procedury skarga podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.