II SAB/Bd 6/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi R.P. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] R. P. (skarżąca) zwróciła się do Starosty A. o udostępnienie informacji publicznej, polegające na przesłaniu na adres poczty elektronicznej skarżącej umów zawartych przez powiat aleksandrowski z adwokatem lub radcą prawnym, albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów lub radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w dacie od dnia obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, do dnia złożenia wniosku. Wniosek skarżący wysłany został w formie elektronicznej na adres e-mailowy Starosty A. Pismem z dnia [...] R. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Starosty A. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...]. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w terminie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie dokonał żadnej czynności, tj. ani nie udostępnił żądanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. W odpowiedzi na skargę Starosta A. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że po wnikliwej analizie poczty elektronicznej dokonanej przez informatyka ustalono, że żadny wniosek skarżącej nie wpłynął na skrzynkę mailową organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Natomiast o bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mówimy wtedy, gdy organ zobligowany był udostępnić informację publiczną na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 782, dalej: u.d.i.p.) , a tego nie uczynił i jednocześnie nie wydał stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. Zatem w pierwszej kolejności należy ustalić, czy żądana informacja jest informacją publiczną, a jeżeli tak, to czy podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie należy jednoznacznie przesądzić, czy podmiot, do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej taką informacją dysponuje i czy ciąży na nim ustawowy obowiązek jej udostępnienia. Przedmiotem niniejszej kontroli sądowej była bezczynność Starosty A. w udostępnieniu skarżącej informacji określonych we wniosku wysłanym pocztą elektroniczną na adres [email protected] w zakresie dotyczącym umów zawartych przez powiat z adwokatem lub radcą prawnym, kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów lub radców prawnych w sprawie stałej obsługi prawnej powiatu w dacie od dnia obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, do dnia złożenia wniosku. Zauważyć należy, iż między stronami nie zaistniał spór co do waloru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej. W związku powyższym potwierdzić należy jedynie, iż wnioskowana informacja dotycząca umów zawieranych przez organ administracji publicznej o obsługę prawną tego organu przez profesjonalnych pełnomocników stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach zawartych w tej ustawie. W sprawie nie budzi wątpliwości również, iż starosta - jako organ samorządu terytorialnego - jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zobowiązanym do udostępniania posiadanych danych mających charakter informacji publicznej. Sporną w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przez skarżącą skutecznie złożony. Stosownie do treści art. 10 u.d.i.p. co do udostępnienia informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium przewidziano tryb wnioskowy. Forma wniosku jest dowolna. Może być zarówno pisemna jak i ustna, a także elektroniczna. Na organie władzy publicznej lub innym podmiocie spoczywa wówczas obowiązek rozpatrzenia takiego wniosku na podstawie ustawowych przesłanek regulujących dostęp do informacji publicznej i w terminie wskazanym w ustawie. Pisemny wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosku nie trzeba uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 tej ustawy zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Niemniej minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Wola podmiotu korzystającego z prawa dostępu do informacji publicznej w tym przedmiocie musi być jednoznacznie wyrażona. Tylko bowiem wówczas organ, do którego skierowano wniosek ma obowiązek jego rozpatrzenia w trybie i na warunkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wniosek musi dotrzeć do adresata. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie przedmiotowej informacji za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...], który pozostawiony został bez rozpoznania; jak podnosi, okoliczność ta uzasadnia stwierdzenie, iż organ był w sprawie bezczynny. Z kolei organ - odpowiadając na wniesioną skargę - wskazał, że przedmiotowego wniosku w ogóle nie otrzymał, albowiem analiza zawartości skrzynki poczty elektronicznej organu nie wykazała, by wniosek na tę skrzynkę kiedykolwiek wpłynął. Rację w przedmiotowym sporze przyznać przyjdzie organowi. Przypomnieć należy, iż bezczynność organu zachodzi tylko wówczas, gdy organ nie wydał decyzji lub nie podjął czynności w sytuacji, gdy miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Obowiązek ten powstaje z chwilą otrzymania przez organ administracji publicznej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wyraźnie nieracjonalne byłoby stanowisko, iż brak świadomości organu o skierowanym do niego wniosku nie uwalnia go od obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Zatem skoro organ twierdzi, że wniosku nie otrzymał, to w takiej sytuacji ciężar wykazania, że wniosek złożony został skutecznie obciąża wnioskodawcę. Trudno bowiem wymagać, by to organ wykazywał, że nie otrzymał wniosku. Skarżąca, decydując się na złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej, winna zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być uznane jedynie jego wysłanie/nadanie. Skuteczne złożenie wniosku wiąże się z jego skutecznym doręczeniem, dostarczeniem do właściwego organu. W ocenie Sądu, twierdzeniu organu, że przedmiotowy wniosek nie dotarł do niego należy dać wiarę, gdyż nie ma żadnych przesłanek je podważających. Skarżąca nie wykazała, by dochowała należytej staranności w dostarczeniu przedmiotowego wniosku do organu. W szczególności skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego nie zastosowała dostępnej w skrzynkach poczty elektronicznej opcji potwierdzenia odbioru korespondencji przez adresata, dlaczego w sytuacji, gdy nie otrzymała odpowiedzi na wniosek, nie ponawiała korespondencji z organem, a w szczególności, dlaczego nie zastosowała innej formy doręczenia, jak np. udostępnianej przez Starostwo elektronicznej skrzynki podawczej e-PUAP lub drogi pocztowej ze szczególnym uwzględnieniem zastosowania zwrotnego poświadczenia odbioru. W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, to w interesie skarżącej leżało skuteczne doręczenie wniosku organowi. Wybór sposobu doręczenia wniosku organowi należy do wnioskodawcy, który ponosi konsekwencje tego wyboru. Wobec powyższego, zdaniem Sądu uznać należy, że do dnia złożenia skargi na bezczynność, Burmistrz Miasta i Gminy W. nie dysponował faktycznie wnioskiem skarżącego, a zatem nie mógł ustosunkować się do treści żądania i podjąć stosownych czynności przewidzianych ustawowo dla trybu udostępnienia informacji publicznej, a co a tym idzie organ nie mógł pozostawać w bezczynności. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.