II OSK 147/18

Dnia 5 grudnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2360/16 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 9 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2360/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na postanowienie Ministra Zdrowia z [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] maja 2016 r. Wymienionym postanowieniem Wojewoda Zachodniopomorski uznał za niezasadne zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzonego przez Wojewodę Zachodniopomorskiego postępowania egzekucyjnego w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania przez Skarżącego obowiązku określonego w tytule wykonawczym z 4 lutego 2016 r. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej "u.p.e.a."). Zarzuty Skarżącego dotyczyły braku wymagalności obowiązku, niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Tytuł wykonawczy z 4 lutego 2016 r. dotyczył poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy [...], dziecka Skarżącego wobec niedokonania obowiązku szczepień pomimo wysłanego pisma informacyjnego, wezwania oraz upomnienia ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Podstawę prawną powyższego obowiązku stanowił art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 5 ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 i art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r., poz. 947 ze zm.) oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 182, poz. 1086 ze zm.). Postanowienie Wojewody zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Ministra, na które skargę oddalił WSA w Warszawie. Skargę kasacyjną od wymienionego wyroku WSA w Warszawie wniósł [...], zaskarżając go w całości i zarzucając: I. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: a. naruszenia prawa materialnego polegające na błędnej wykładni przepisów art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i art. 17 ust. 1 oraz ust. 2 tej ustawy oraz § 1 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż powołane przepisy są podstawą prawną umożliwiającą nałożenie przez organ obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym według Programu Szczepień Ochronnych (wywodzenie obowiązków prawnych "z poza" katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego), jak i poprzez przyjęcie iż w sytuacji braku wykonania badania kwalifikacyjnego obowiązek wykonania szczepienia jest wykonalny, b. art. 17 § 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń w zw. z § 3 pkt 1, 2, 3, 5, 9, 11, 12 rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że przepisy te dają podstawę do przyjęcia, iż w przypadku dziecka Skarżącego, które ukończyło trzeci rok życia, upłynął termin do wykonania obowiązku szczepienia, w sytuacji gdy zgodnie z tymi przepisami, termin wykonania tegoż obowiązku upływa wraz z ukończeniem przez dziecko 15 roku życia (gruźlica), c. art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, poprzez ich błędną wykładnię i wyrażenie niewłaściwego poglądu, jakoby obowiązek wykonania badania kwalifikacyjnego wchodził w zakres obowiązku poddania szczepieniu, w sytuacji, gdy brzmienie powołanych przepisów nie pozwala na taką ich interpretację, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego poglądu Sądu o dopuszczalności egzekucji i wykonalności obowiązku szczepiennego mimo niewykonania badania kwalifikacyjnego, d. naruszenie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP i art. 31 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na utrzymaniu w mocy decyzji przymuszającej skarżącą do poddanie dziecka zabiegowi nieokreślonemu przepisem prawa (przewidzianym w źródle prawa powszechnie obowiązującego); ewentualnie zaś, w razie nieuwzględnienia powyższego zarzutu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: II. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") w związku z art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia nakładającego grzywnę pomimo naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 29 ust. 1 u.p.e.a. polegające na zaniechaniu badania przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, jak i właściwości organów (wydanie postanowienia przymuszającego pomimo nieistnienia obowiązku w dniu jego wydania). W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych) i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wniesiono także o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11: ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz. U. Nr 234, poz. 1570 tj. z dnia 19 kwietnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 947) z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia określają Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. W związku z powyższym wnioskiem Skarżący wniósł także o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Minister Zdrowia, wnosząc o jej oddalenie. Na rozprawie kasacyjnej w dniu 5 grudnia 2019 r. pełnomocnik Ministra Zdrowia wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami. Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Kontrolowanym w niniejszym postępowaniu aktem administracyjnym jest postanowienie w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. O bezzasadności zgłoszonej skargi kasacyjnej w zakresie zarzutów oznaczonych w niej jako nr I przesądza w pierwszym rzędzie okoliczność, iż w kontrolowanej sprawie organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym był zgodnie z art. 20 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wojewoda, zaś zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie, co oznacza, iż Powiatowemu Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Myśliborzu przysługiwał status wierzyciela. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgłoszone przez skarżącego kasacyjnie zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku oraz niewykonalności obowiązku stanowiły zaś zarzuty o których mowa w art. 33 pkt 1, pkt 2 i pkt 5, co oznacza, że stanowisko wierzyciela było wiążące dla organu egzekucyjnego. Stanowisko to wierzyciel zajął w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak [...], w którym uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne. Postanowienie to nie zostało przez [...] zaskarżone, co spowodowało, że stało się ono ostateczne. W takiej sytuacji procesowej organ egzekucyjny rozpoznający zarzuty związany był stanowiskiem wierzyciela co do zarzutów braku wymagalności obowiązku oraz niewykonalności obowiązku i co za tym idzie nie mógł rozstrzygnąć co do nich niezgodnie ze stanowiskiem wierzyciela. Powyższe przesądza o tym, iż organowi egzekucyjnemu nie sposób przypisać naruszenia przepisów, z których zdaniem skarżącego kasacyjnie wynika brak wymagalności obowiązku oraz niewykonalność obowiązku, albowiem regulacji tych organ prowadzące egzekucję administracyjną przy rozpoznawaniu zarzutów bezpośrednio nie stosowały, będąc w tym zakresie związane ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, którego skarżący kasacyjnie we właściwym trybie skutecznie nie zakwestionował. Co za tym idzie przepisów wskazanych w pkt I skargi kasacyjnej jako wzorce kontroli nie mógł naruszyć także orzekający w sprawie Sąd I instancji jedynie kontrolujący zaskarżone postanowienie Ministra Zdrowia z 9 sierpnia 2016 r. pod kątem jego zgodności z prawem. Przypomnieć bowiem trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, co oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, a nie jakiegokolwiek innego aktu, w tym jak w niniejszej sprawie nie zaskarżonego przecież postanowienia wierzyciela zawierającego stanowisko w zakresie zgłoszonych zarzutów. Stąd też w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności z Konstytucją wskazanych w skardze kasacyjnej regulacji, albowiem okoliczności te nie są istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. (w skardze kasacyjnej błędnie określonego jako art. 29 ust. 1 u.p.e.a., która to jednostka redakcyjna w tej ustawie nie istnieje), poprzez brak zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej spornego obowiązku poddania małoletniego szczepieniu, zauważyć należy, iż ten zarzut kasacyjny uznany musi być za bezzasadny z tych samych opisanych wyżej powodów, co zarzuty oznaczone w skardze kasacyjnej nr I. Niezależnie od powyższego i gwoli wszechstronnego odniesienia się do zasadniczych zagadnień podniesionych w skardze kasacyjnej zauważyć na dto należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej wynikające bezpośrednio z przepisów prawa. Do takich zaś obowiązków należy zaliczyć obowiązek szczepienia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Powyższy obowiązek skonkretyzowany został w art. 17 ust. 1 wymienionej ustawy, który stanowi, że osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Ponadto w art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych została udzielona delegacja ustawowa ministrowi właściwemu do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osób lub grupy osób obowiązanych do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby. Wydane na podstawie powyższej delegacji ustawowej rozporządzenie Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że urodzony w 2014 r. syn Skarżącego kasacyjnie podlega obowiązkowi szczepienia przeciwko gruźlicy, co zostało prawidłowo stwierdzone w tytule wykonawczym z dnia 4 lutego 2016 r. Przywołane powyżej regulacje przewidują zaś obowiązek szczepienia z mocy prawa. Bezzasadne są wobec tego twierdzenia skargi kasacyjnej, że obowiązek szczepienia nie ma podstawy prawnej ze względu na to, że wynika on z Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego pt. Program Szczepień Ochronnych. To, że obowiązkowe szczepienia ochronne prowadzone są zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie oznacza, że ich zakres oderwany jest od powszechnie obowiązującej materii normatywnej. Podstawą wydania tego komunikatu jest bowiem art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. To ustawodawca zadecydował o sposobie uregulowania materii dotyczącej obowiązkowych szczepień ochronnych. Przyjęcie określonego kalendarza szczepień wynika z konieczności uwzględnienia uwarunkowań medycznych, w tym czasu oraz rodzaju podawanych dzieciom szczepionek. Trudno byłoby oczekiwać, by materią tą miał zajmować się sam ustawodawca, który w przywołanym akcie prawnym wyraźnie stanowi o obowiązku szczepień ochronnych, kwestie szczegółowe pozostawiając rozstrzygnięciu na niższych poziomach decyzyjnych (por. wyroki NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. II OSK 2547/18 i II OSK 2546/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 i 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń, poprzez ich błędną wykładnię i wyrażenie niewłaściwego poglądu, jakoby obowiązek wykonania badania kwalifikacyjnego wchodził w zakres obowiązku poddania szczepieniu wskazać trzeba, iż odmowa poddania dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnego do szczepienia nie stanowi przesłanki wskazującej na niewykonalność wyżej opisanego obowiązku szczepienia przeciwko gruźlicy. Zgodnie z art. 17 ust. 2. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 tej ustawy). Z powyższych regulacji wprost wynika, iż mimo niezbyt fortunnego sformułowania przepisu ustawy sugerującego, iż wykonanie szczepienia obowiązkowego sprowadza się tylko do samego aktu podania szczepionki, lekarskie badanie kwalifikacyjne o jakim mowa w 17 ust. 2. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jest integralnym elementem procedury przeprowadzania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Badanie to jest bowiem niezbędnym elementem szczepienia ochronnego, bez którego nie może ono zostać przeprowadzone. Ma ono na celu ustalenie czy stan zdrowia osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badanie to jest nierozerwalnie związane z czynnością techniczną polegającą na wprowadzeniu szczepionki do organizmu człowieka. Powyższe oznacza, iż egzekwowanie obowiązku szczepień obejmuje także egzekwowanie nierozerwalnie związanego ze szczepieniem obowiązku poddania się przez dziecko lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu. Inaczej rzecz ujmując odmowa poddania dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest tożsama z odmową wykonanie szczepienia obowiązkowego. Podsumowując stwierdzić należy, iż bezzasadne są podnoszone przez Skarżącego kasacyjnie zarzuty naruszenia art. 5 oraz art. 17 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz przywołane przepisy aktów wykonawczych. Z wymienionych wyżej przyczyn niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 8 ust. 2 i art. 31 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Nie mógł także okazać się skuteczny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 119 § 1 u.p.e.a. Przypomnieć bowiem trzeba, iż zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Sądu I instancji zapadł w następstwie rozpoznania skargi od postanowienia Ministra Zdrowia z [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Co za tym idzie w sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 119 § 1 u.p.e.a. przez WSA w Warszawie, albowiem przepis ten nie znajdował w niej zastosowania, skoro przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była wyłącznie prawidłowość rozpoznania zgłoszonych faktycznie zarzutów, a nie generalna kontrola całości prowadzonego postępowania administracyjnego. Zauważyć w tym miejscu należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się do tej części argumentacji podniesionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, która nie miała charakteru prawnego, lecz stanowiła jedynie generalną polemikę z zasadnością wprowadzenia instytucji szczepień obowiązkowych popartą wywodami dotyczącymi ewentualnych niepożądanych skutków ubocznych stosowania środków medycznych wykorzystywanych przy realizacji tegoż obowiązku. Podkreślić bowiem należy, iż tak organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, jak i kontrolujące ich działalność sądy administracyjne, obowiązane są jedynie do egzekwowania obowiązującego prawa, a nie do dokonywania jego oceny pod kątem słuszności, czy też zgodności z zasadami wiedzy fachowej. Zauważyć w tym miejscu jedynie trzeba, że art. 68 Konstytucji RP poza przepisami przywoływanymi przez Skarżącego kasacyjnie zawiera także ust. 4 wprost stanowiący, że władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych. Z istoty obowiązkowych szczepień ochronnych wynika zaś, iż służą one zapewnieniu ochrony zdrowia zarówno osób im poddawanych, jak i pozostałych członków społeczeństwa, co oznacza, iż ich wprowadzenie nie tylko nie jest sprzeczne z zapewnieniem prawnej ochrony życia i prawa do ochrony zdrowia, lecz wręcz służy realizacji tych praw przez członków społeczności. Wprowadzenie obowiązkowych szczepień ochronnych nie narusza także obowiązku władz publicznych do zapewniania szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, a winno być oceniane jako element systemu prawnego służący wykonaniu przez państwo normy zawartej w art. 68 ust. 3 Konstytucji RP. W kontekście art. 68 ust. 4 Konstytucji RP postawić wręcz można tezę, iż niekonstytucyjnym byłoby takie działanie prawodawcy, który posiadając możliwości zwalczania chorób epidemicznych poprzez wprowadzenie powszechnych i obowiązkowych szczepień ochronnych, z narzędzia tego by nie skorzystał, dopuszczając do ryzyka rozpowszechniania się epidemii. Z tej też przyczyny prawodawca mimo obiektywnie istniejącego ryzyka wystąpienia powikłań poszczepiennych (które to ryzyko zauważa także prawodawca, wprowadzając do ustawy z dnia 2 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi pojęcie niepożądanego odczynu poszczepiennego rozumianego jako niepożądany objaw chorobowy pozostający w związku czasowym z wykonanym szczepieniem ochronnym - art. 2 pkt 16, art. 21 ust. 3 pkt 2, ust. 6 ust. 7 ustawy oraz uzależniając podanie szczepionki od wyników uprzedniego kontrolnego badania lekarskiego), wprowadził jednak obowiązek szczepień i nie pozostawił tego zagadnienia samodzielnej decyzji obywateli. Tego aspektu instytucji szczepień obowiązkowych zdaje się jednakże nie zauważać Skarżący kasacyjnie koncentrując się w wyłącznie na potencjalnych zagrożeniach powikłaniami poszczepiennymi. Podsumowując stwierdzić należy, iż konieczność przymusowego egzekwowania obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest szczególnie wyraźnie widoczna właśnie na gruncie niniejszej sprawy, gdzie opiekun prawny dziecka odmawia zgody na - co należy podkreślić - poprzedzone kontrolnym badaniem lekarskim podanie szczepionki przeciwko określonej chorobie zakaźnej objętej obowiązkiem szczepień, a więc podejmuje działania na szkodę nie tylko podlegającego władzy rodzicielskiej małoletniego dziecka, lecz także na szkodę ogólnego interesu społeczeństwa oraz godzące w prawa innych osób, które obiektywnie nie mogą zostać poddane szczepieniom ochronnym i jako takie są szczególnie narażone na niebezpieczeństwo zachorowania bądź zgonu w przypadku nawrotu epidemii danej choroby zakaźnej wynikłego z niewykonywania odpowiednich szczepień przez osoby mogące je wykonać. Mając na uwadze wymienione wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.