II SA/Wa 1633/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-14

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Danuta Kania, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym w zakresie doręczania dokumentów, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., czy też stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w tym w zakresie doręczania dokumentów, stanowi wadę postępowania, która może być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie wznowieniowe i postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji są dwoma odrębnymi trybami nadzwyczajnymi, które nie mogą być stosowane równolegle do tych samych wad.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji cofającej pozwolenie na broń palną sportową. Skarżący zarzucił organom liczne naruszenia przepisów K.p.a., w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i nieprawidłowe doręczanie dokumentów, co jego zdaniem stanowiło rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Góraj (sprawozdawca) Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z [...] listopada 2013 r. cofającej W. K. pozwolenie na broń palną sportową. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ omówił i przeanalizował wszystkie przesłanki stwierdzenia nieważności, o jakich mowa w art. 156 § 1 K.p.a. i nie dopatrzył się ich występowania w realiach faktycznych sprawy. Odnosząc się do twierdzeń strony, iż od momentu złożenia przez nią oświadczenia o doręczaniu jej pism drogą mailową wskazał, że przepis art. 46 § 4 K.p.a. uniemożliwiał przesyłanie dokumentów stronie na zwykły adres mailowy, a taki właśnie adres podała strona. Podniósł też, że podczas bogatej korespondencji ze stroną wyjaśnił jej materię, o jakiej mowa w art. 46 § 4 K.p.a. Zwrócił też uwagę na fakt, że realizując wniosek pełnomocnika strony o wgląd do akt postępowania, wypożyczył te akta z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], sporządził ich kserokopie i powiadomił pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się z nimi w siedzibie organu. Nadto przesłał całość materiału dowodowego na wskazany przez pełnomocnika adres skrytki utworzonej na portalu e-PUAP. Dodatkowo organ, powołując się na wyrok NSA z 28 maja 2014 r. wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 237/13, podkreślił, że uchybienia skonkretyzowane przez ustawodawcę jako stanowiące podstawę wznowienia postępowania, nie mogą być traktowane jako usprawiedliwiające wniosek o stwierdzenie nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa. Skargę od powyższej decyzji wywiódł do tutejszego Sądu W. K., wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 156 § 2 oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 14 § 1, art. 39 z indeksem 1, art. 40 § 4 i 5, art. 46 § 4 i art. 109 K.p.a. W uzasadnieniu strona podkreśliła, że liczne naruszenia prawa, jakich dopuścił się organ w postępowaniu, a także ich doniosłość przemawiają za uznaniem ich za rażące. W szczególności zwróciła uwagę na to, że wniosek o doręczanie dokumentów na adres mailowy strony uniemożliwiał organowi pozostawienie decyzji z [...] listopada 2013 r. w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Podkreśliła też, że była pozbawiona możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy decyzja cofająca stronie pozwolenie na osiadanie broni palnej sportowej, obarczona była jakąkolwiek wadą wyszczególnioną w przepisie art. 156 § 1 K.p.a. W pierwszej kolejności podkreślenia wymagała okoliczność, że uchybienia uwypuklone przez stronę, zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności, we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz w skardze do tutejszego Sądu, związane były ściśle z materią opisaną w art. 10 K.p.a., tj. z obowiązkiem organu, zapewnienia stronie postępowania czynnego w nim udziału. Tej problematyki dotyczyły bowiem zarówno zarzuty dotyczące kwestii doręczania stronie dokumentów i decyzji, jak też dotyczące kwestii umożliwienia stronie zajęcia stanowiska w sprawie. Materia braku zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie została zaś przewidziana przez ustawodawcę w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jako przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania. W sytuacji więc, gdy ww. uchybienie organu, strona uczyniła podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, doszło w niniejszej sprawie do swoistego konfliktu pomiędzy dwoma trybami nadzwyczajnymi, mającymi prowadzić do wyeliminowania z obrotu błędnego rozstrzygnięcia. Clou problemu w niniejszej sprawie sprowadzało się więc do rozważenia tego, który z nadzwyczajnych środków odwoławczych powinien znaleźć pierwszeństwo. Oczywistym bowiem jest, iż nie mogły być równolegle stosowane przepisy regulujące zarówno materię wznowienia postępowania, jak i stwierdzenia nieważności. Powyższa kwestia była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sadu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z 28 maja 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 237/13 przesądził, iż: "niezapewnienie przez organ udziału w postępowaniu osobie, która powinna być jego stroną, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wskazał na to wyraźnie sam ustawodawca, kreując podobne uchybienie jako podstawę wznowienia postępowania, nie zaś stwierdzenia nieważności wydanej w niej decyzji. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wznawia się postępowanie jeżeli strona, bez własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu. Skoro zatem z woli ustawodawcy, brak udziału strony w postępowaniu zaistniały nie z jej winy, jest przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, to nie może być uznany za przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Podstawy wznowienia postępowania odnoszą się bowiem do wad tego postępowania, zaś podstawy stwierdzenia nieważności, do wad decyzji. Brak udziału strony w postępowaniu stanowi wadę postępowania, a zatem to ono wymaga wznowienia. Podkreślić należy, że postępowanie wznowieniowe i postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji to dwa odrębne postępowania nadzwyczajne". Z wyżej powołanym poglądem Naczelnego Sadu Administracyjnego tutejszy Sąd w pełni się zgadza i traktuje go jak własny. Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy, jako uzasadniona jawiła się konkluzja, iż przy tak sformułowanych zarzutach wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie, błędem jest domaganie się stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozstrzygnięcia. Zarzuty podnoszone przez stronę, dotyczą bowiem wad postępowania, w wyniku którego wydano decyzję z [...] listopada 2013 r. a nie samej decyzji. Skoro ewentualne wady dotyczą zaś postępowania, to strona winna uruchomić nadzwyczajny tryb odwoławczy opisany w Rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, za poprawne należało uznać skarżone rozstrzygnięcie organu. Prawidłowo bowiem organ wywiódł, że strona starała się wszcząć niewłaściwe postępowanie, nieodpowiadające podnoszonym zarzutom. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło