II GSK 5185/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-25
Skład orzekający: Maria Jagielska, Andrzej Kuba, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli przedsiębiorcy, dokonane z naruszeniem wymogów określonych w art. 44 § 2 KPA (brak informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia), jest skuteczne i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej za niepoddanie się kontroli?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli jest skuteczne tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymogi określone w art. 44 KPA, w tym obowiązek poinformowania adresata o miejscu pozostawienia zawiadomienia. Brak takiej informacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru lub kopercie uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne, co z kolei czyni nałożenie kary pieniężnej za niepoddanie się kontroli bezpodstawnym. Ponadto, jeśli okres 2 lat od ujawnienia naruszenia upłynął przed wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary, postępowanie to powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił M. W. o zamiarze wszczęcia kontroli, wskazując jedynie termin ramowy. Pomimo prób kontaktu, nie zastano przedsiębiorcy. Następnie nałożono karę pieniężną za niepoddanie się kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając wadliwość doręczenia zawiadomienia o zamiarze kontroli oraz umorzył postępowanie ze względu na upływ terminu. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1113/15 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2016 r. o sygn. akt II SA/Gl 1113/15, wydanym w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], umorzono postępowanie administracyjne i zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz skarżącej kwotę 400 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
Pismem z dnia 23 września 2013 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Katowicach zawiadomił M. W. [...] o zamiarze wszczęcia w siedzibie przedsiębiorcy (miejscu wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej) kontroli przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego, dokładnie określając jej zakres. W zawiadomieniu wskazano, że "kontrola odbędzie się nie wcześniej niż po upływie 7 dniu i nie później niż przed upływem 30 dniu od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia (zgodnie z art. 79 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 20004 r. o swobodzie działalności gospodarczej). W celu ustalenia dogodnego terminu w powyższym okresie prosimy o kontakt pod numerem telefonicznym (...)". Organ uznał, że pismo to doręczone zostało stronie. W dniu 7 października 2013 r. sporządzony został protokół z czynności, w którego wynika, że w dniu tym kontrolerzy Inspektoratu Transportu Drogowego podjęli próbę wszczęcia kontroli wobec przedsiębiorcy M. W. jednak pod adresem prowadzonej działalności nie zastano przedsiębiorcy, ani innych osób. Nie zastano przedsiębiorcy także w drugim dodatkowym miejscu wykonywania działalności gospodarczej. Podobny protokół spisany został przez kontrolerów Inspektoratu Transportu Drogowego w dniu 9 października 2013 r. Potwierdzono w nim próbę skontaktowania się z przedsiębiorcą M. W., m.in. poprzez matkę przedsiębiorcy. Ostatni taki protokół sporządzony został w dniu 11 października 2013 r. Także tym razem nie skontaktowano się z przedsiębiorcą. Stąd też organ pismem z dnia 15 października 2013 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w stosunku do przedsiębiorcy M. W. w zakresie naruszenia ujętego w Lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Katowicach nałożył na przedsiębiorcę M. W. karę pieniężną wysokości 10.000 zł z uwagi na niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.
M. W. wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, iż trudno poddać się kontroli, o której się nie wie i przebywa w tym czasie z dzieckiem w szpitalu. Podniosła też, że dopiero w styczniu otrzymała decyzję, która wydana została w listopadzie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prowadząc ponownie postępowanie Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Katowicach wyjaśnił podniesione wątpliwości i decyzją z dnia [...] maja 2015 r., działając na podstawie art. 92a ust. 1, art. 93 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nałożył na M. W. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł z tytułu naruszenia lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy tj. z tytułu niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż po uprzednim zawiadomieniu o zamiarze przeprowadzenia kontroli, inspektorzy transportu drogowego podjęli próbę przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy M. W. Nie zastając nikogo w miejscu wykonywania działalności gospodarczej, podjęto próby telefonicznego skontaktowania się z przedsiębiorcą w dniach 7, 9 i 11 października 2013 r., ale pomimo zapewnienia przekazania wiadomości stronie przez dorosłego domownika, nie doszło do bezpośredniego spotkania czy kontaktu z przedsiębiorcą – M. W.
Rozpoznając złożone odwołanie, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości. Na podstawie zgromadzonego materiału organ odwoławczy stwierdził, że naruszenie ustalono podczas próby kontroli przedsiębiorstwa, przeprowadzonej w dniu 7 października 2013 r, po uprzednim wystosowaniu zawiadomienia o zamiarze kontroli, a zostało ono stwierdzone w protokole z czynności z dnia 7 października 2013 r. Kontrolujący udając się pod adres wskazany w ewidencji CEIDG nie zastali przedsiębiorcy, podobnie jak i w miejscu dodatkowego wykonywania działalności. Także próba telefonicznego kontaktu nie powiodła się, podobnie jak ponowna wizyta u przedsiębiorcy w dniu 9 i 11 października 2013 r.
Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję, stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w tym m.in. art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz przepisów prawa materialnego - m.in. art. 79 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.). Sąd wskazał, że w myśl przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 50, art. 55) inspektorzy inspekcji drogowej mają możliwość przeprowadzania kontroli przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy w zakresie przestrzegania przepisów wymienionych w akt 4 ust. 22 ustawy zarówno w drodze kontroli drogowej jak również w drodze kontroli w przedsiębiorstwie - w siedzibie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. O tej zamiarze przeprowadzenia tej ostatniej kontroli, zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca powinien być powiadomiony. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd wskazał, że wymogi opisane w ostatnim z wymienionych przepisów nie w pełni zostały zachowane w niniejszym postępowaniu. Śląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Katowicach pismem z dnia 23 września 2013 r. zawiadomił przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. W piśmie tym nie została ustalona konkretna data planowanej kontroli, zawarto w nim formułę, którą zawiera cytowany przepis w ust. 4, tzn. stwierdzono, iż "kontrola odbędzie się nie wcześniej niż po upływie 7 dniu i nie później niż przed upływem 30 dniu od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia". Sąd pierwszej instancji podkreślił, że jak wynika z dokładnej analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów niniejsze pismo nie zostało doręczone przedsiębiorcy - tj. obecnie stronie skarżącej. Organ wprawdzie uznał, iż nastąpiło doręczenie w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale w ocenie sądu pierwszej instancji niniejsze pismo nie zostało stronie w prawidłowy sposób odręczone. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie umieszczono bowiem informacji, gdzie pozostawiono awizo o możliwości jego odbioru dla adresata. Jak wynika z art. 44 § 2 Kodeksu zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dniu w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w innym widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w niniejszej sprawie, takiej informacji brak. Nadto, skoro pierwszego awizo, co wynika ze stempli umieszczonych na kopercie, dokonano w dniu 25 września 2013r, a następnego w dniu 3 października 2013 r., to przy założeniu, że prawidłowo pozostawiono awizo o przesyłce, dopiero z dniem 10 października 2013 r. można byłoby uznać przesyłkę za doręczoną. Zatem zgodnie z niedookreślonym terminem niniejszej kontroli, która zgodnie z zapisem zawartym w tym zawiadomieniu "...odbędzie się nie wcześniej niż po upływie 7 dniu (...) od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia...", termin tej kontroli najwcześniej mógł zostać uznany i ustalony na dzień 17 października 2013 r. a nie jak w tym przypadku uczynili to inspektorzy organu na dzień 7 października 2013 r. Mając zatem powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd administracyjny stwierdzić, że wobec wadliwego wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, pismo to nie zostało prawidłowo doręczone, a stąd zasadne jest stwierdzenie skarżącej wyrażone w pierwszym, złożonym w niniejszej sprawie odwołaniu, iż "... trudno się poddać kontroli o której się nie wie....". dodatkowo Sąd pierwszej instancji podkreślił, że kolejne pismo kierowane w tym postępowaniu do strony skarżącej, a mianowicie zawiadomienie o wszczęciu niniejszego postępowania w zakresie stwierdzonego naruszenia ujętego w lp. 1.5. załącznika nr 3 ustawy, które także nie zostało podjęte przez stronę postępowania i organ uznał, że doręczone zostało stronie w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, zostało już doręczone w sposób prawidłowy. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tego pisma podkreślono, iż "zawiadomienie o tym umieściłem na drzwiach mieszkania adresata". Biorąc pod uwagę powyższe Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie dopełnił obowiązku prawidłowego powiadomienia przedsiębiorcy o planowanej kontroli w jego siedzibie, a wobec tego nałożenie na przedsiębiorcę kary określonej w lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jest bezpodstawne.
O umorzeniu postępowania administracyjnego Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 145 § 3 tej ustawy mając na względzie, iż zgodnie z treścią art. 92c ustawy o transporcie drogowym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza jeżeli do dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres 2 lat (ust. 3). W niniejszej sprawie planowana kontrola przewidziana była na dzień 7 października 2013 r., a stąd w dniu 7 października 2015 r. minął wymieniony w ust. 3 art. 92c okres 2 lat..
Główny Inspektor Transportu Drogowego wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarga kasacyjna zarzuca:
- naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 3, art. 133 § 1, p.p.s.a w związku z art. 44 § 2 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przejawiające się w bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że pismo Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach z dnia 23 września 2013 r, nie zostało stronie w prawidłowy sposób doręczone, a dopiero kolejne pismo kierowane w tym postępowaniu do strony skarżącej (tj. zawiadomienie o wszczęciu postępowania), które także nie zostało podjęte przez stronę postępowania i doręczone zostało stronie w trybie art. 44 kpa zostało już doręczone w sposób prawidłowy, gdyż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tego pisma podkreślono, iż "zawiadomienie o tym umieściłem na drzwiach mieszkania adresata", podczas gdy w sprawie zaistniały wszelkie przesłanki dla nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, wobec doręczenia stronie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, po dwukrotnej awizacji pisma w dniu 25.09.2013 r. oraz 03.10.2013 r. zostało zwrócone do nadawcy z adnotacją: "Zwrot nie podjęto w terminie", natomiast uważna analiza dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma z dnia 23.09.2013 r. pozwala stwierdzić, iż dokument ten jest w swej treści analogiczny z dokumentem zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonym do pisma z dnia 15.10.2013 r., które to jedynie pismo Sąd I instancji arbitralnie uznał za prawidłowo doręczone tylko z tego powodu, iż w aktach sprawy znajduje się kopia także i rewersu tego dokumentu, a niewątpliwie analogiczny rewers posiada także i dokument potwierdzenia odbioru pisma z dnia 23.09.2013 r. o czym dodatkowo świadczy adnotacja na awersie dokumentu wskazująca na art. 44 § 1-3 kpa jako potwierdzenie spełnienia wymogów dla "doręczenia zastępczego" podług ww. przepisu i już z uwagi na powyższe kompletnie nieuzasadnione jawi się twierdzenie strony, iż "trudno się poddać kontroli o której się nie wie...", w okoliczności wielokrotnie podejmowanych przez organ kontroli prób wszczęcia czynności kontrolnych, a niemożliwych do realizacji skutkiem uporczywej i wielokrotnej absencji skarżącej w miejscach, gdzie skarżąca ma siedzibę/wykonuje działalność oraz brakiem kontaktu ze skarżącą w jakiejkolwiek formie, przy czym wymowna pozostaje okoliczność, iż brak zainteresowania odbiorem korespondencji, jako sprawami życiowo istotnymi wyraziła zarówno W. M. jak i W. J. i tym samym całkowicie nieuprawnione było twierdzenie Sądu I instancji, jakoby w niniejszej sprawie minął wymieniony w ust. 3 art. 92c ustawy o transporcie drogowym okres uzasadniający umorzenie postępowania w sprawie;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 3 i ust. 6 w zw. z art. 72 ustawy o transporcie drogowym, a także 1.p 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, polegające na ich błędnej wykładni, wyrażającej się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, ze przepisy te nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, oraz niewłaściwej wykładni przepisu art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez niewłaściwe uznanie, że pismo Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach z dnia 23 września 2013 r, nie zostało stronie w prawidłowy sposób doręczone, podczas gdy ww. pismo skierowane zarówno do M. W. jak i W. J., po dwukrotnej awizacji w dniu 25.09.2013 r. oraz 03.10.2013 r. zostało zwrócone do nadawcy z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie’, identycznie jak pismo z dnia 15.10.2013 r. jedynie uznane rzez Sąd I instancji za prawidłowo doręczone, pomimo analogicznych dokumentów zwrotnego potwierdzenia odbioru, obu spełniających wymogi dla "doręczenia zastępczego’, o jakich mowa w art. 44 kpa, natomiast działania strony majce za cel udaremnienie podjęcia i przeprowadzenia czynności kontrolnych polegające na uporczywym niweczeniu prób doręczenia jej korespondencji i przeprowadzenia czynności kontrolnych wyczerpały dyspozycję z 1p.1.5 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, i już od dnia doręczenia stronie zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli ta winna umożliwić funkcjonariuszom podjęcie stosownych czynności, natomiast w sytuacji swej absencji winna wyznaczyć osobę upoważnioną do jej reprezentowania, a jakiego to obowiązku nie dopełniła, przy czym uchylenie decyzji organu spowoduje konieczność umorzenia postępowania przez organ i przeświadczenie po stronie skarżącej, iż unikanie odbioru korespondencji oraz unikanie kontaktu z funkcjonariuszami ITD. Doprowadziło do uniknięcia przez nią odpowiedzialności za naruszenia jakich się dopuściła i bezkarnego zniweczenia całej kontroli w siedzibie przedsiębiorcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne zawarte w skardze kasacyjnej przyczyny zaskarżenia determinują całkowicie zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone. W rozpoznawanej sprawie wnoszący skargę kasacyjną oparł zarzuty na obu podstawach wymienionych w przepisie art. 174 p.p.s.a., a mianowicie: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (at. 174 pkt 1 p.p.s.a. oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ; art. 145 § 3 i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 44 § 2 k.p.a. Skarżący upatruje naruszenia tych przepisów w przeprowadzeniu niewłaściwej kontroli działalności organów przez Sąd I instancji, który błędnie przyjął, że pismo Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Katowicach z dnia 23 września 2013 r.(zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli), nie zostało stronie w prawidłowy sposób doręczone, w sytuacji gdy organ uznał za skuteczne doręczenie skarżącej pisma z dnia 23 września 2013 r. o zamiarze wszczęcia kontroli, w trybie doręczenia zastępczego określonego w art. 44 k.p.a.
Należy wskazać, że przepis art. 44 k.p.a. określa, kiedy możliwe jest przyjęcie fikcji doręczenia. Przesłanką zastosowania komentowanego przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., zgodnie z którym pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Przepis art. 44 k.p.a., formułuje precyzyjnie przesłanki, pozwalające na zastosowanie fikcji doręczenia przez awizo. W razie zatem niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 tejże ustawy, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę lub też pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Organ prowadzący postępowanie musi zatem dysponować niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o przesyłce, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, musi również posiadać informację, gdzie to zawiadomienie zostało umieszczone. Samo tylko dwukrotne awizowanie przesyłki nie jest wystarczające dla uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma. Skutek prawny doręczenia mogą mieć bowiem tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w § 1-3 art. 44 k.p.a.
W niniejszej sprawie jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji z adnotacji i pieczęci zamieszczonych na kopercie pisma z dnia 23 września 2013 r. wynika, że przesyłka ta została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 23 września 2013 r. oraz, że po raz pierwszy awizowano ją w dniu 25 września 2013 r., po raz drugi w dniu 3 października 2013 r., a następnie w dniu 14 października 2013 r. zwrócono do nadawcy jako niepodjętą w terminie. Na przesyłce tej brak natomiast jakichkolwiek informacji doręczyciela o tym, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o miejscu odbioru przesyłki. Doręczyciel ani na dokumencie "potwierdzenie odbioru", ani na kopercie zawierającej doręczaną decyzję nie zawarł adnotacji, gdzie w tym konkretnym przypadku umieścił zawiadomienie o przesyłce. Wobec takiego braku, wbrew stanowisku organu, nie można uznać skuteczności doręczenia zastępczego. Odnotowanie (w niniejszym przypadku tylko na kopercie zawierającej przesyłkę) wyłącznie informacji o awizowaniu, bez podania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia bowiem wymogu określonego w art. 44 § 2 k.p.a., to zaś nie pozwala uznać skuteczności takiego doręczenia. Niewątpliwie to w dokumencie "potwierdzenie odbioru" powinny znaleźć się wszystkie informacje warunkujące zaistnienie domniemania doręczenie przesyłki: stwierdzenie, że doręczyciel nie zastał adresata w mieszkaniu, informacja, że zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki zostało umieszczone w skrzynce pocztowej, w drzwiach mieszkania lub przy wejściu na posesję, oraz że przesyłki tej nie podjęto w terminie.
Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Nie budzi żadnych wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji orzekał na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a wynikającego z akt sprawy.
W tych okolicznościach zasługuje na aprobatę stanowisko Sądu pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w szczególności art. 44 k.p.a.
Należy również, podkreślić na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, skoro pierwsze awizo dokonano w dniu 25 września 2013 r. a następne w dniu 3 października 2013 r., to przy założeniu, że prawidłowo dokonano pozostawienia awizo o przesyłce, to dopiero w dniu 10 października 2013 r. organ mógł uznać przesyłkę za doręczoną. Zatem zgodnie z niedookreślonym terminem niniejszej kontroli, która zgodnie z zapisem zawartym w tym zawiadomieniu "...odbędzie się nie wcześniej niż po upływie 7 dniu (...) od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia...", termin tej kontroli najwcześniej mógł zostać uznany i ustalony na dzień 17 października 2013 r. a nie jak w tym przypadku uczynili to inspektorzy organu na dzień 7, 9 i 11 października 2013 r.
Wszystkie te okoliczności wskazują, że zarzuty sformułowane przez kasatora w skardze kasacyjnej dotyczące oceny prawidłowości doręczenia zastępczego są wadliwe i nie zasługują na aprobatę, a tym samym należy podkreślić, że skoro organ nie dopełnił obowiązku prawidłowego powiadomienia przedsiębiorcy o planowanej kontroli w jego siedzibie, to nałożenie na przedsiębiorcę kary określonej w 1p 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym było bezpodstawne i prawidłowo wyeliminowane przez Sąd pierwszej instancji.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło