I FZ 161/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 9 grudnia 2013 r., nr [...] z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 301/16 w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 listopada 2015 r., Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 301/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie ze skargi B.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 10 listopada 2015 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. WSA stwierdził, że przedmiotem wstrzymania mogą być tylko akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. W tej sprawie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania nieostatecznej decyzji, wydanej przez organ pierwszej instancji określającej skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [....] Urzędu Skarbowego [...] z dnia 30 grudnia 2013r., o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. Skarżąca żąda zatem wstrzymania wykonania aktu, który nie będzie przedmiotem badania jego zgodność z prawem przez WSA w sprawie ze skargi na wskazane postanowienie. Skoro zaskarżone postanowienie dotyczy kwestii proceduralnych – nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej, zaś decyzja organu pierwszej instancji odnosi się do kwestii materialnoprawnych, to są to dwie odrębne sprawy administracyjne. Z tego względu Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął o wstrzymaniu wykonania decyzji wymiarowej wydanej przez organ pierwszej instancji. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.), bowiem w jej ocenie w sprawie tej zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej wykonanie decyzji skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia jej płynności finansowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Rację ma bowiem Sąd pierwszej instancji, że w sytuacji gdy sprawa sądowoadministracyjna dotyczy postanowienia organu odwoławczego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej, nie można w ramach tej sprawy orzekać o wstrzymaniu wykonania decyzji odnoszącej się do kwestii materialnoprawnych organu pierwszej instancji. Akt ten znajduje się bowiem poza zakresem przedmiotowym tej sprawy. W świetle art. 61 § 3 p.p.s.a.: "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy". Jak trafnie stwierdzono w postanowieniu NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 403/11 (orzeczenia.nsa.gov.pl), na które powołał się Sąd pierwszej instancji, zwrot: "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym zakresem art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, Nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że nie ma racji skarżąca twierdząc, iż w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 9 grudnia 2013 r. Wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji skarżąca próbowała objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. W analizowanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 9 grudnia 2013 r. Sprawa administracyjna i będąca jej następstwem sprawa sądowoadministracyjna – rozumiane proceduralnie - są następstwem sprawy, w której Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. Jednakże sprawa ta nie jest tożsama ze sprawą, w której skarżący wnosi o wstrzymanie wykonania. Wskazane sprawy pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże z uwagi na występującą między nimi odmienność pod względem przedmiotowym nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Prawidłowo zauważył zatem zauważył Sąd pierwszej instancji i ocenił, że decyzja organu podatkowego, o której wstrzymanie wniosła skarżąca, nie mieściła się w zbiorze aktów prawnych, które mogłyby być objęte w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie wstrzymaniem wykonania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 postanowił jak w sentencji.