VII SA/Wa 1474/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-16
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym może zostać uwzględniona, jeśli decyzja stanowiąca podstawę egzekucji nie zawiera jednoznacznego obowiązku podlegającego egzekucji, a jedynie wzmiankę o czasowej lokalizacji obiektu budowlanego wynikającą z umowy dzierżawy?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym nie może zostać uwzględniona, jeśli decyzja stanowiąca podstawę egzekucji nie określa konkretnego obowiązku podlegającego egzekucji. Wzmianka o czasowej lokalizacji obiektu budowlanego, wynikająca z umowy dzierżawy, nie tworzy samoistnego obowiązku rozbiórki po upływie terminu dzierżawy, jeśli sama decyzja o pozwoleniu na budowę nie zawiera takiego warunku.Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył skargę na bezczynność Starosty w sprawie egzekucji rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany na podstawie decyzji z 1989 r. Organy administracji obu instancji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) oddaliły skargę, uznając, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie zawierała obowiązku rozbiórki po upływie 15 lat, a jedynie wzmiankę o czasowej lokalizacji związaną z umową dzierżawy. Skarżący kwestionował tę interpretację, twierdząc, że zapis o czasowej lokalizacji w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę stanowił podstawę do egzekucji obowiązku rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., znak [...] w przedmiocie skargi na bezczynność wierzyciela oddala skargę
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. Nr [...], na podstawie art. 6 § 1a i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., poz. 1015 z późn. zm.) w związku z art. 17 pkt 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpoznaniu skargi S. M. na bezczynność Starosty [...] w sprawie egzekucji rozbiórki obiektu budowlanego, stanowiącego własność J. S., położonego w B., przy ul. L. nr [...] (działka nr [...] obr. [...] m. B.), wybudowanego na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...] - oddalił skargę na bezczynność Starosty B.
W uzasadnieniu organ podał, że do Wojewody [...] wpłynęło przekazane przez Starostę [...] pismo S. M. z dnia 18 sierpnia 2014r. będące zażaleniem na bezczynność Starosty [...] w sprawie egzekucji rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...]
S. M. w piśmie z dnia 26 sierpnia 2014 r. sprecyzował, iż wcześniejsze jego pismo z dnia 18 sierpnia 2014 r. jest skargą na bezczynność wierzyciela i należy ją potraktować jako złożoną w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), w sprawie egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] grudnia 1989 r., o pozwoleniu na budowę obejmującą pawilonu handlowego w zespole 34-segmentowym, na działce położonej w B. przy ul. L.
Wobec treści skargi, Wojewoda [...] wystąpił w dniu 23 września 2014 r. do Starostwa Powiatowego w B. z prośbą o przesłanie projektu budowlanego dotyczącego ww. zamierzenia, wraz z informacją o podejmowanych czynnościach w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 9 października 2014 r. Starosta [...] poinformował, iż nie posiada żądanego projektu budowlanego i nie podejmował żadnych czynności w sprawie.
Następnie Wojewoda zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] z prośbą o przesłanie przedmiotowego projektu budowlanego. Ponadto zwrócił się do J. S. z prośbą o wypożyczenie akt dotyczących przedmiotowego pozwolenia na budowę.
Pismem z dnia 24 października 2014r. Prezydent Miasta [...] poinformował, iż w archiwalnych zasobach nie odnaleziono projektu budowlanego będącego załącznikiem do decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...], natomiast J. S. nie udzieliła odpowiedzi.
Analizując skargę na bezczynność wierzyciela złożoną w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wojewoda [...] stwierdził że w uzasadnieniu decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] grudnia 1989r., znak: [...], wskazano na decyzję lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] października 1989 r. z zapisem, że jest to lokalizacja czasowa na okres 15 lat tj. do 2004 r. Nadto w załączniku Nr 2 do decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] października 1989 r., w punkcie 8 zapisano wymóg zawarcia w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami umowy dzierżawy w zakresie dysponowania gruntem.
W treści decyzji lokalizacyjnej wskazano, iż straci ona ważność, jeśli inwestor nie uzyska prawa do gruntu lub je utraci, albo w terminie 3 lat nie wystąpi o pozwolenie na budowę.
Analizując zapisy zawarte w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę, w ocenie Wojewody nie można stwierdzić, iż ma ona charakter czasowy. W sentencji przedmiotowej decyzji nie ma bowiem stwierdzenia i wskazania na tymczasowy charakter pozwolenia na budowę, zatem zamierzenie inwestycyjne określone w sentencji decyzji ma charakter bezterminowy.
Organ Wojewódzki zauważył, iż nie bez znaczenia dla oceny przedmiotowej sprawy był fakt nabycia w dniu 13 listopada 1991 r. przez J. S. (adresata decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] października 1989 r.), a więc w czasie obowiązywania umowy dzierżawy, prawa własności działki nr [...].
W aktach sprawy znajduje się kserokopia sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży (Rep. A nr [...]) przez Gminę Miasto B. J. S. działki nr [...]. Nabycie przez inwestora prawa własności działki, na której zostało zrealizowane przedmiotowe zamierzenie spowodowało, iż prawo do nieruchomości nabrało cech trwałości.
Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm. zwanej dalej ustawą egzekucyjną), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Uchylanie się od wykonania obowiązku należy rozumieć jako niepodjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 maja 2013 r., I SA/G1 146/13).
Zasadniczą kwestią dla ustalenia, że istnieje obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jest uprzednie stwierdzenie, że ma miejsce "uchylanie się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku" tj. zamierzone niewykonanie obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 kwietnia 2014 r., II SA/Bk 1084/13).
Z kolei art. 6 § 1a ustawy egzekucyjnej stanowi, iż na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku.
Wierzycielem, na podstawie art. 1a pkt 13 ww. ustawy, jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Zdaniem organu, skarga S. M. nie mogła zostać uwzględniona, gdyż brak jest we wskazanej decyzji stwierdzenia określającego konkretny obowiązek, a w konsekwencji nie ma podmiotu zobowiązanego do jego wykonania. Nie można mówić o bezczynności organu w egzekwowaniu obowiązku, którego nie określono.
Wobec wyżej wskazanych okoliczności skarga na bezczynność wierzyciela złożona w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, została oddalona.
S. M. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014r. o numerze [...], oddalające skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie egzekucji rozbiórki obiektu budowlanego, położonego w B. ie, przy ulicy L. nr [...] (działka nr [...], obr. nr [...] m. B.), wybudowanego na podstawie decyzji Urzędu Miasta B. z dnia [...].12.1989r., znak: [...] z uwagi na upływ okresu, na jaki przewidziano lokalizację tego obiektu tj. do roku 2004.
Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wyznaczenia organowi powiatowemu terminu do wydania rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skarżący podał, że organ wojewódzki nie miał racji twierdząc, że o prawach i obowiązkach stron rozstrzyga wyłącznie sentencja decyzji. Nadto organ w sposób dowolny zinterpretował decyzję.
Wojewoda [...] nie miał wiedzy czym spowodowane zostało zamieszczenie w uzasadnieniu decyzji zapisu, że obiekt posiada lokalizację czasową do 2004r. Nie powinno być to przedmiotem dywagacji i rozważań organu egzekucyjnego. Nie miało znaczenia ustalenie, że właściciel nabył prawo do gruntu w innej formie, aniżeli posiadał w chwili wydania decyzji, bo nabycie własności do gruntu pierwotnie dzierżawionego nie zmieniało decyzji w zakresie tymczasowego charakteru pawilonu.
Nie miał racji organ wojewódzki twierdząc, że w decyzji o pozwoleniu na budowę nie określonego obowiązku, który należałoby egzekwować. Decyzję administracyjną stanowią rozstrzygnięcie i uzasadnienie. Te elementy decyzji łącznie kształtują prawa i obowiązki stron, do których decyzja jest skierowana. Określony w decyzji tymczasowy charakter obiektu i czas jego istnienia na okres 15 lat tj. do 2004r. ustalał dla inwestora lub jego następcy prawnego czas istnienia obiektu. Po tym terminie na właścicielu obiektu spoczywał obowiązek likwidacji obiektu tymczasowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia S. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], oddalające skargę na bezczynność Starosty B. w przedmiocie egzekucji rozbiórki obiektu budowlanego, wybudowanego na podstawie decyzji Architekta Miasta B. z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...]- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 6 § 1 ww. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W myśl art. 6 § 1 a, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.
Odnosząc się do wątpliwości skarżącego, czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest właściwy do rozpatrzenia ww. zażalenia, organ II instancji wyjaśnił że stosownie do art. 88 a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), GINB pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego oraz sprawuje nadzór nad ich działalnością. Natomiast zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że sporny pawilon handlowy usytuowany jest na działce o aktualnym nr ew. [...], obręb [...], B. Przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na podstawie decyzji Architekta Miasta B. z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...], wydanej w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48, ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji Architekta Miasta B. z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...], wskazana została decyzja Architekta Miasta B. z dnia [...] października 1989 r., nr [...], znak: [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji dotyczącej budowy [...] pawilonów handlowo-usługowych na terenie położonym w B. przy ul. L. Ponadto w uzasadnieniu ww. pozwolenia na budowę znajduje się zapis "Decyzja lokalizacyjna nr [...] z dn. [...].10.1989 r. Jest to lokalizacja czasowa na okres 15 lat tj. do 2004 roku."
W aktach sprawy znajduje się umowa dzierżawy z dnia 18 grudnia 1989 r., nr 27/89, zawarta na okres 15 lat, do 2004 r., z której wynikało prawo do dysponowania nieruchomością inwestycyjną przez inwestora.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego analizowana decyzja nie udzielała pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego, którego lokalizacja miała być czasowa (do 2004 r.). Sporne zamierzenie inwestycyjne miało bezterminowy charakter.
W uzasadnieniu pozwolenia na budowę powiązano wprawdzie czasową lokalizację obiektu z decyzją Architekta Miasta B. z dnia [...] października 1989 r., nr [...], znak: [...], jednak w treści decyzji lokalizacyjnej nie został zawarty warunek czasowej lokalizacji spornego pawilonu handlowego. W rzeczywistości czasowa lokalizacja obiektu budowlanego wiązała się z terminowym prawem do dysponowania nieruchomością inwestycyjną przez inwestora (umowa dzierżawy z dnia 18 grudnia 1989 r., nr 27/89).
Także w decyzji Architekta Miasta B. z dnia [...] października 1989 r., nr [...], znak: [...], o ustaleniu lokalizacji [...] pawilonów handlowo-usługowych, w tym spornego obiektu budowlanego, nie ma wskazania czasowości jego lokalizacji.
W art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazano, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością.
Natomiast stosownie do § 46 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należało dołączyć dowód własności, wieczystego użytkowania działki budowlanej, a na obszarach wsi również dowód samoistnego posiadania lub inny dowód dysponowania nieruchomością, określony w odrębnych przepisach.
Gdyby ocenić, że lokalizacja spornego pawilonu handlowego była czasowa z uwagi na terminową (do 2004 r.) umowę dzierżawy, to należałoby uznać, że każdy tytuł prawny inny niż prawo własności uprawniałby jedynie do uzyskania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego, którego lokalizacja byłaby czasowa.
Także przepisy obowiązującej aktualnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.) nie uzależniają czasowości istnienia obiektu budowlanego, na który udzielono pozwolenie na budowę, od czasowości prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora.
Przepisy budowlane obowiązujące na dzień wydania ww. pozwolenia na budowę, przewidywały natomiast, że w przypadku obiektów budowlanych realizowanych jako tymczasowe, pozwolenie na budowę ustala terminy, do których będą mogły istnieć takie obiekty budowlane § 43 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r.).
Z akt sprawy nie wynika, żeby sporny pawilon handlowy w zespole 34-segmentowym miał być realizowany jako tymczasowy. Czasowy był jedynie tytuł prawny do dysponowania nieruchomością inwestycyjną, którym wykazał się inwestor przy uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Ponadto, także w sentencji analizowanego pozwolenia na budowę brak jest wskazania na czasowy charakter obiektu budowlanego.
Pomimo, że w uzasadnieniu pozwolenia na budowę znajduje się zapis o "lokalizacji czasowej", to wiąże się on wyłącznie z czasowym charakterem tytułu prawnego inwestora (umowa dzierżawy z dnia 18 grudnia 1989 r., nr 27/89) i jest on ewidentnym nawiązaniem do treści decyzji lokalizacyjnej, która jednak nie przewidywała czasowego charakteru obiektu.
Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z decyzji Architekta Miasta Bełchatowa z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...], nie wynika obowiązek rozbiórki spornego pawilonu handlowego, po 2004 r.
Skoro zaś z ww. decyzji Architekta Miasta B., nie wynika obowiązek, który podlegałby realizacji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to nie można mówić o bezczynności Starosty [...] w egzekwowaniu obowiązku.
S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015r. Domagał się jego uchylenia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014r.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy obu instancji w sposób wadliwy ustaliły, że zapis w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę w przedmiocie tymczasowej lokalizacji obiektu wynika z okresowego zawarcia umowy dzierżawy gruntu. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana na podstawie § 43 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, który określał, że pozwolenie na budowę ustala terminy, do których będą mogły istnieć obiekty budowlane, realizowane jako tymczasowe. To zostało wskazane przez organ wydający pozwolenie, jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. Wskazanie w pozwoleniu na budowę takiego terminu oznacza, że organ wydający pozwolenie tym samym określił rodzaj obiektu.
W tym postępowaniu organ egzekucyjny nie powinien ustalać i dowolnie interpretować, czym kierował się organ wydający pozwolenie na budowę, że w decyzji określił termin użytkowania obiektu.
Decyzja wydana została na urzędowym druku i zapis zamieszczony pod słowem "uzasadnienie" nie jest jej uzasadnieniem. Z zapisem tym inwestor się zgadzał, nigdy go nie kwestionował, ani też nie ubiegał się o przedłużenie terminu wskazanego w decyzji. Z zapisu decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że organ wydający decyzję odstąpił od uzasadnienia, na co prawo dopuszczało, bo decyzja uwzględniała w całości żądanie strony.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób dowolny, tendencyjny i niezgodny z treścią decyzji o pozwoleniu na budowę dokonał jej interpretacji. Treść decyzji, która podlega egzekucji jest czytelna i zrozumiała, nie wymaga dodatkowych interpretacji i wyjaśnień, które miałby prowadzić organ egzekucyjny.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Uchylanie się od wykonania obowiązku należy rozumieć jako niepodjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania. Z kolei art 6 § 1a ww. ustawy egzekucyjnej stanowi, iż na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku.
Wierzycielem - na podstawie art.1a pkt 13 ustawy - jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
W niniejszym stanie faktycznym należy podzielić pogląd organów, iż brak jest w decyzji pozwalającej na budowę określenia obowiązku rozbiórki, a tym samym nie ma podmiotu zobowiązanego do jego wykonania. Obowiązku podlegającego wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej nie nakładała decyzja z dnia [...] grudnia 1989r., znak: [...].
Analizując skargę na bezczynność wierzyciela złożoną w trybie art. 6 § 1a ww. ustawy słusznie organ wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 1989r., znak: [...], wskazano na decyzję lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] października 1989 r. z zapisem, że jest to lokalizacja czasowa na okres 15 lat tj. do 2004 r. Nadto w załączniku Nr 2 do decyzji Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] października 1989 r., w punkcie 8 zawarto wymóg zawarcia w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami umowy dzierżawy odnośnie dysponowania gruntem.
W treści decyzji lokalizacyjnej wskazano, iż straci ona ważność, jeśli inwestor nie uzyska prawa do gruntu lub je utraci albo w terminie nie dłuższym niż 3 lata nie wystąpi o pozwolenie na budowę.
Nie można stwierdzić, aby decyzja miała charakter czasowy , skoro w sentencji decyzji nie ma takiego stwierdzenia i wskazania na tymczasowy charakter pozwolenia na budowę, wobec czego zamierzenie inwestycyjne ma charakter bezterminowy.
Zasadniczą kwestią dla ustalenia, że istnieje obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jest uprzednie stwierdzenie, że ma miejsce "uchylanie się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku" tj. świadome, zamierzone niewykonanie obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Skarga S. M. nie mogła zostać uwzględniona, gdyż brak jest w decyzji pozwalającej na budowę konkretnego wskazania obowiązku rozbiórki po upływie ściśle określonego czasu, w konsekwencji brak jest podmiotu zobowiązanego do jego wykonania.
Kwestionowany obiekt budowlany został wybudowany na podstawie ww. decyzji Architekta Miasta B. z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...], wydanej w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r., Nr 8, poz. 48, ze zm.).
W uzasadnieniu pozwolenia na budowę znajduje się zapis "Decyzja lokalizacyjna nr [...] z dn. [...].10.1989 r. Jest to lokalizacja czasowa na okres 15 lat tj. do 2004 roku."
W aktach sprawy znajdowała się umowa dzierżawy z dnia 18 grudnia 1989 r., nr 27/89, zawarta na okres 15 lat, do 2004 r., z której wynikało prawo do dysponowania nieruchomością inwestycyjną przez inwestora.
W decyzji o pozwoleniu na budowę powiązano wprawdzie czasową lokalizację obiektu budowlanego z ww. decyzją Architekta Miasta B. z dnia [...] października 1989 r., nr [...], znak: [...], jednak w treści powyższej decyzji lokalizacyjnej nie został zawarty warunek czasowej lokalizacji spornego pawilonu handlowego. Czasowa lokalizacja obiektu budowlanego wiązała się z terminowym prawem do dysponowania nieruchomością inwestycyjną przez inwestora (ww. umowa dzierżawy z dnia 18 grudnia 1989 r., nr 27/89).
W decyzji Architekta Miasta B. z dnia [...] października 1989 r., nr [...], znak: [...], o ustaleniu lokalizacji [...] pawilonów handlowo-usługowych, w tym spornego obiektu budowlanego, nie ma wskazania czasowości jego lokalizacji.
Przepisy Prawa budowlanego, obowiązującego na dzień wydania decyzji Architekta Miasta B. z dnia [...] grudnia 1989 r., znak: [...], nie uzależniały okresu dopuszczenia do użytkowania (istnienia) obiektu budowlanego, na który udzielono pozwolenie na budowę, od okresu, na który została zawarta umowa, z której wynikało prawo do dysponowania nieruchomością przez inwestora (umowa dzierżawy z dnia 2 listopada 1989 r.). W art. 29 ust. 5 ww. Prawa budowlanego z 1974 r. wskazano jedynie, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością.
Natomiast stosownie do § 46 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę należało dołączyć dowód własności, wieczystego użytkowania działki budowlanej, a na obszarach wsi również dowód samoistnego posiadania lub inny dowód dysponowania nieruchomością, określony w odrębnych przepisach.
Przepisy budowlane obowiązujące na dzień wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę, przewidywały, że w przypadku obiektów budowlanych realizowanych jako tymczasowe, pozwolenie na budowę ustala terminy, do których będą mogły istnieć takie obiekty budowlane § 43 ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r.).
Z akt sprawy, ani z analizy treści decyzji nie wynika, żeby sporny pawilon handlowy w zespole 34-segmentowym miał być realizowany jako tymczasowy. Czasowy był jedynie, tytuł prawny do dysponowania nieruchomością inwestycyjną, którym wykazał się inwestor przy uzyskaniu ww. pozwolenia na budowę.
Choć w uzasadnieniu ww. pozwolenia na budowę znajduje się zapis o "lokalizacji czasowej", to wiąże się on wyłącznie z czasowym charakterem tytułu prawnego inwestora (umowa dzierżawy z dnia 18 grudnia 1989 r., nr 27/89) i stanowi nawiązanie do treści decyzji lokalizacyjnej, która jednak nie przewidywała czasowego charakteru obiektu.
Wobec wyżej wskazanych okoliczności skarga na bezczynność wierzyciela złożona w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji słusznie została oddalona.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło