VI SA/Wa 89/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-16
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Jakub Linkowski, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Środowiska prawidłowo odmówił udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego, biorąc pod uwagę, że na ten sam obszar udzielono już koncesji na rozpoznawanie złoża innemu podmiotowi?Ratio decidendi
Minister Środowiska prawidłowo odmówił udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego, ponieważ interes publiczny, rozumiany jako racjonalna gospodarka złożami i dokładność rozpoznania geologicznego, przemawiał za ochroną praw podmiotu posiadającego koncesję na rozpoznawanie złoża. Udzielenie koncesji na wydobywanie w sytuacji, gdy istnieje już koncesja na rozpoznawanie tego samego złoża, mogłoby naruszyć prawa tego podmiotu i sprzeciwić się zasadom racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi.Stan faktyczny
L. S.A. złożyła wniosek o koncesję na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]", które pokrywało się z obszarem, na który P. sp. z o.o. posiadała koncesję na rozpoznawanie złoża. Minister Środowiska odmówił udzielenia koncesji, argumentując to naruszeniem interesu publicznego i zasad racjonalnej gospodarki złożami. L. S.A. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących prawa pierwszeństwa i przestrzeni koncesyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego oddala skargę w całości
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm. – dalej kpa), po rozpoznaniu wniosku L. S.A. (dalej zwana skarżącą, stroną) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], odmawiającej udzielenia koncesji na rzecz L. SA. na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]", położonego na terenie gminy C., w województwie [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2014 r.
Powyższą decyzję wydano na podstawie następującego stanu aktycznego:
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r., L. S.A. wystąpiła do Ministra Środowiska z wnioskiem o udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]", położonego na terenie gminy C. w województwie [...].
Wnioskowany obszar pokrywał się z obszarem, na który udzielono:
1) na rzecz P. sp. z o.o. koncesji nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., na rozpoznawanie złoża węgla kamiennego w obszarze "C.", położonym na terenie gmin: C., W. w województwie [...], zmienioną decyzjami Ministra Środowiska z dnia: [...] lutego 2013 r., znak: [...], [...] lipca 2013 r., znak: [...], [...] listopada 2013 r., znak: [...], [...] stycznia 2014 r., znak [...];
2) na rzecz O. Sp. z o.o. koncesji nr [...] z dnia [...] października 2007 r., na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie W., zmienionej decyzjami Ministra Środowiska z dnia: [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], [...] października 2012 r., znak: [...], [...] lutego 2013 r., znak: [...].
Organ koncesyjny przeprowadził w dniu [...] czerwca 2014 r. rozprawę administracyjną, której celem była próba pogodzenia interesów L. S.A. oraz P. sp. z o.o. W wyniku przedmiotowej rozprawy, organ koncesyjny wyznaczył spółkom termin do dnia [...] czerwca 2014 r. na uszczegółowienie stanowisk przedstawionych w toku rozprawy oraz ewentualnie na modyfikacje wniosku o udzielenie koncesji. Obie spółki pozostały przy swoich stanowiskach.
Minister Środowiska, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, działając na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 47, art. 56 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm. – dalej udg), w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 1 pkt 2, oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2014 r. poz. 613, 597 i 850 – dalej pgg), a także art. 104 kpa odmówił udzielenia koncesji na rzecz skarżącej we wnioskowanym przez nią zakresie.
Skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez udzielenie na jej rzecz koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]".
Spółka zarzuciła Ministrowi Środowiska naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 29 ust. 1 pgg poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że istnienie jednostkowego interesu podmiotu mającego dokonać rozpoznania złoża jest równoznaczne z istnieniem interesu publicznego wykluczającym udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża;
b) art. 15 ust. 1 pgg poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że podmiotowi, który uzyskał koncesję na rozpoznawanie złóż kopaliny przysługuje ekspektatywa uzyskania koncesji na wydobywanie tej kopaliny o treści identycznej z ustawowym prawem pierwszeństwa do uzyskania koncesji wydobywczej przy równoczesnym pominięciu okoliczności, że skarżąca także rozpoznała złoże i udokumentowała je w stopniu, który umożliwił sporządzenie projektu zagospodarowania złoża;
c) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 5 pgg poprzez błędną wykładnię określenia "przestrzeń" sprowadzającą się do przyjęcia wyłączności podmiotu, który uzyskał koncesję na rozpoznawanie złoża kopaliny i użytkowanie górnicze, w korzystaniu z całej powierzchni ziemi i przestrzeni podziemnej na danym obszarze koncesyjnym niezależnie od tego, jakie czynności i w jakich celach użytkownik górniczy ma podejmować zgodnie z udzieloną mu na podstawie przepisów Prawa geologicznego i górniczego koncesją;
d) art. 38 ust. 1 pkt 2 pgg poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że koncesja na rozpoznawanie złóż węgla kamiennego nr [...] udzielona P. sp. z o.o. pozostaje w mocy pomimo rozpoznania złoża "[...]" w stopniu umożliwiającym sporządzenie projektu zagospodarowania złoża i podjęcie wydobycia;
2) przepisów prawa procesowego tj.:
a) art. 23 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 pgg w zw. z art. 9 ust.1 pgg poprzez zaniechanie uzgodnienia wniosku z Ministrem Gospodarki i Wójtem Gminy C. wynikające z błędnego przyjęcia, że zamiar wydania decyzji odmownej zwalnia organ koncesyjny z przeprowadzenia uzgodnień, czego skutkiem było pozbawienie możliwości wypowiedzenia się przez powyższe organy w kwestii interesu publicznego w udzieleniu koncesji oraz pozbawienie się przez organ koncesyjny możliwości kompleksowej oceny istnienia takiego interesu;
b) art. 7, 77 § 1 oraz 84 § 1 kpa sprowadzające się do zaniechania zbadania okoliczności faktycznych, które pozwalają na ocenę, czy interes skarżącej w uzyskaniu koncesji pozostaje w zbieżności z interesem publicznym jak również na ocenę, czy wykonywanie przez skarżącą uprawnień i obowiązków wynikających z koncesji wydobywczej naruszałoby uprawnienia P. sp. z o.o. przy równoczesnym bezpodstawnym przyjęciu istnienia bliżej nieokreślonych interesów ogółu sprzeciwiających się udzieleniu koncesji wydobywczej na rzecz skarżącej;
c) art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii prawnych, pierwszeństwa do uzyskania koncesji wydobywczej, które poglądy wymieniane w uzasadnieniu stanowią pogląd organu koncesyjnego;
d) art. 8 i art. 16 § 1 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pgg poprzez stwierdzenie, że udzielenie koncesji wydobywczej, gdy udzielono koncesji rozpoznawczej na to samo złoże pozostaje w sprzeczności z zasadami racjonalnego zagospodarowania złoża w sytuacji, gdy ostateczną decyzją administracyjną organ koncesyjny zatwierdził na wniosek skarżącej dokumentację geologiczną złoża uprawniającą do i umożliwiającą prowadzenie wydobycia.
W toku postępowania skarżąca w piśmie z dnia [...] października 2014 r. oraz w piśmie z dnia [...] października 2014 r. przesłanego przez Ministra Skarbu Państwa, przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, w szczególności odnosząc się do kwestii związanych z międzynarodową ochroną inwestycji.
Do zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odniosła się także P. Sp. z o.o. pismem z dnia [...] października 2014 r. wskazując, że - w jej ocenie – zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W piśmie z dnia [...] października 2014 r. wniosła o wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] września 2014 r. oraz odniosła się do stanowiska skarżącej przedstawionego w toku postępowania.
Po przeanalizowaniu okoliczności przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2014 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister Środowiska odniósł się do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 29 pgg organ wskazał, że wbrew twierdzeniu skarżącej organ koncesyjny nie przyjął, iż podstawą do odmowy udzielenia koncesji było jedynie istnienie jednostkowego interesu społecznego podmiotu mającego dokonać rozpoznania złoża. Organ koncesyjny zbadał nie tylko formalnoprawne przesłanki udzielenia koncesji, ale także okoliczność spełniania materialnoprawnych warunków jej udzielenia, w tym okoliczności spełniania przez wnioskodawcę warunków określonych przepisami art. 24-26 pgg Zbadał też, czy nie zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia koncesji określone w art. 56 udg oraz art. 29 pgg. Skarżone rozstrzygnięcie zostało zatem podjęte na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a ocena wniosku dokonana w oparciu o przewidziane w art. 29 pgg przesłanki do odmowy udzielenia koncesji.
Minister wskazał ponadto, iż wyrazem ochrony interesu publicznego w niniejszej sprawie jest nie tylko ochrona praw podmiotowych przyznanych innemu podmiotowi, ale także działanie w zgodzie z art. 7 i art. 8 kpa (zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) oraz z art. 2 Konstytucji RP, z którego wywodzi się zasada ochrony interesów w toku. Organ wskazał również, iż miarą interesu społecznego jest w tym przypadku dokładność rozpoznania geologicznego, co w konsekwencji stanowi także racjonalną gospodarkę złożami.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pgg Minister Środowiska podniósł, iż – w jego ocenie – interpretacja ww. przepisu dokonana przez skarżącą stoi w sprzeczności z ratio legis tego przepisu. Prawo pierwszeństwa do zawarcia umowy użytkowania górniczego stanowi bowiem preferencję dla tych inwestorów, którzy ponieśli koszty związane z rozpoznaniem złoża rozumianym (zgodnie z art. 6 pkt 13 pgg) jako wykonywanie prac geologicznych na obszarze wstępnie udokumentowanego złoża kopaliny. W tym kontekście prawdziwym jest twierdzenie organu koncesyjnego, iż na dzień orzekania jedynym podmiotem, który mógłby, przy spełnieniu warunków określonych w ustawie, ubiegać się o prawo pierwszeństwa w ustanowieniu użytkowania górniczego na podstawie art. 15 pgg jest P. sp. z o.o. Ponadto organ wskazał, iż z uwagi na cywilnoprawny charakter roszczenia, o jego zasadności władny jest rozstrzygnąć jedynie sąd powszechny. Odniósł się jednak do kwestii niespornych na dzień orzekania tj. do okoliczności, że wraz z udzieloną koncesją na rzecz P. sp. z o.o., Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Środowiska w dniu [...] lipca 2012 r. zawarł z P. sp. z o.o. umowę o ustanowieniu użytkowania górniczego w celu rozpoznawania złoża węgla kamiennego w obszarze "C." (złoże [...]). Umowa ta nadała P. sp. z o.o. wyłączne prawo do korzystania z przestrzeni nią określonej w celu rozpoznawania złoża węgla kamiennego. Zawarcie umowy o ustanowieniu użytkowania górniczego i udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny na rzecz skarżącej ze złoża objętego koncesją na rozpoznawanie tej samej kopaliny, spowoduje naruszenie tego prawa, w związku z faktem, że zarówno rozpoznawanie prowadzone przez P. sp. z o.o. jak i wydobywanie prowadzone przez skarżącą, dotyczyłoby tej samej przestrzeni i tej samej kopaliny - węgla kamiennego. Samo udzielenie koncesji na wydobywanie, bez względu na termin rozpoczęcia jego wydobywania, przekreślałoby sens geologiczny dalszego prowadzenia prac na podstawie udzielonej przez Ministra Środowiska koncesji na rozpoznawanie na rzecz P. sp. z o.o. i zawartej przez nią umowy o ustanowieniu użytkowania górniczego.
Polemizując z zarzutem naruszenia art. 16 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 5 pgg, organ wskazał, że umowa o ustanowienie użytkowania górniczego zawarta z P. sp. z o.o. obejmuje nie tylko złoże, ale także pozostałą część górotworu (wnętrze skorupy ziemskiej), a użytkownik górniczy zgodnie z § 3 jest uprawniony w tak określonej przestrzeni do wyłącznego jej wykorzystywania w celu rozpoznawania złoża, a także do wykonywania w jej obrębie wszystkich niezbędnych w tym celu robót i czynności w sposób określony obowiązującymi przepisami. Przestrzeń ta jest tożsama z przestrzenią obszaru koncesyjnego określonego w koncesji. Nie ulega wątpliwości, iż zawarcie umowy o ustanowienie użytkowania górniczego ze skarżącą nie pozostanie bez wpływu na prawo do dysponowania przestrzenią określoną w umowie o ustanowieniu użytkowania górniczego, jak również na prawa i obowiązki wynikające z udzielonej koncesji na rzecz P. sp. z o.o., obejmującej tę samą przestrzeń, ponieważ obie umowy o ustanowieniu użytkowania górniczego jak i koncesje będą dotyczyły tego samego złoża usytuowanego w tożsamej przestrzeni górotworu.
Za chybiony uznał organ zarzut nieuwzględnienia przez organ koncesyjny zaistnienia przesłanek wygaśnięcia koncesji rozpoznawczej P. Sp. z o.o. na podstawie art. 38 pkt 2 pgg. Wskazał, iż przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] września 2014 r. był wniosek skarżącej o udzielenie koncesji na wydobywanie, w którym to postępowaniu organ nie mógł zastosować art. 38 pgg określającego przesłanki wygaśnięcia wobec innej decyzji. Koncesja, której wygaśnięcie żąda skarżąca została udzielona innemu podmiotowi w odrębnym postępowaniu, a wniosek skarżącej nie obejmował zakresem przedmiotowym kwestii ewentualnego jej wygaśnięcia.
Minister Środowiska nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu zaniechania uzgodnienia wniosku z Ministrem Gospodarki i Wójtem Gminy C., organ wyjaśnił, że wymóg uzyskania uzgodnień dotyczy wyłącznie "udzielenia" koncesji. Z literalnego brzmienia art. 23 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego tj. "udzielenie koncesji na" wynika, iż interpretacja obowiązku przeprowadzenia uzgodnień, dokonana przez organ koncesyjny, a ograniczona jedynie do faktu udzielenia koncesji, była prawidłowa. Ponadto organ wskazał, iż zaniechanie przeprowadzenia uzgodnień, w przypadku uznania przez organ koncesyjny, że zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia koncesji w oparciu o naruszenie interesu publicznego, w tym racjonalnej gospodarki złożami, realizuje zasadę szybkości postępowania określonej w art. 12 kpa.
Minister Środowiska nie znalazł również podstaw do uznania zarzutu dotyczącego wadliwości prowadzenia postępowania dowodowego. Podniósł, iż wszystkie strony postepowania miały możliwość wyczerpującego przedstawienia swoich stanowisk oraz dowodów. W toku całego postępowania miały możliwość czynnego w nim udziału. Ponadto w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy organ koncesyjny przeprowadził zgodnie z art. 89 kpa rozprawę administracyjną. Nie znajduje poparcia w aktach postępowania zarzut pominięcia przeprowadzenia dowodów z dokumentów, w tym z projektu zagospodarowania złoża. W uzasadnieniu decyzji organ koncesyjny wskazał bowiem, iż projekt zagospodarowania złoża stanowiący załącznik do wniosku koncesyjnego, spełnia wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów zagospodarowania złóż (Dz. U. z 2012 r. poz. 511).
Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 kpa, Minister Środowiska wskazał, iż uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienia rozstrzygnięcia. Motywy decyzji winny wyjaśnić tok rozumowania organu prowadzącego do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. W tym kontekście organ koncesyjny w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2014 r., w sposób precyzyjny wyjaśnił, co legło u podstaw odmowy udzielenia koncesji. Organ koncesyjny wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, iż przy podejmowaniu decyzji kierował się dbałością o interes społeczny i słuszny interes stron, w tym potrzebami racjonalnej gospodarki zasobami złóż kopalin stanowiących nieodnawialny element środowiska objęty ochroną. Wskazał, działając w oparciu o art. 29 pgg, iż udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z przedmiotowego złoża w sytuacji, gdy udzielono na to samo złoże koncesji na rozpoznawanie innemu przedsiębiorcy byłoby sprzeczne z zasadami racjonalnej gospodarki złożami kopalin, której wyrazem powinny być działania sprzyjające prawidłowemu określeniu obszarów występowania złóż kopalin oraz ich udokumentowania zgodnie z zasadami wiedzy geologicznej, optymalizacji rozpoznania, najlepszego wykorzystania złóż oraz bezpieczeństwa prowadzenia eksploatacji. Wyraźnie wskazał, iż w ocenie organu koncesyjnego wyrazem racjonalnej gospodarki złożem jest w tym przypadku pozyskanie nowej, aktualnej informacji geologicznej i danych geologicznych o budowie złoża, co w przyszłości może się przełożyć na lepsze zaprojektowanie eksploatacji tego złoża i zapewnienie większego bezpieczeństwa prowadzenia prac. Dokładne rozpoznanie geologiczne złoża kopaliny pozwala na jego racjonalne wykorzystanie w przyszłości, co niewątpliwie leży w interesie publicznym.
Minister Środowiska nie podzielił również stanowiska skarżącej, że twierdzenia P. Sp. z o.o. zawarte na stronie [...] decyzji są również twierdzeniami organu koncesyjnego. Organ koncesyjny wyraźnie wskazał, iż w kwestii posiadania ekspektatywy prawa pierwszeństwa oraz naruszania międzynarodowych umów w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji właściwy jest odpowiednio sąd powszechny albo trybunał arbitrażowy. Okoliczności te organ potraktował jedynie dodatkowo jako czynnik negatywnie wpływający na ochronę interesu publicznego, z uwagi na możliwość obstrukcji w doprowadzeniu do pełnego rozpoznania oraz optymalnego wydobywania złoża kopaliny. Stąd też – zdaniem organu - nie jest uzasadnione szczegółowe odnoszenie się do twierdzeń skarżącej zawartych w piśmie z dnia [...] października 2014 r. dotyczących zasadności zarzutów o naruszeniu umów o popieraniu i ochronie wspólnych inwestycji z A. oraz W. Twierdzenia te odnoszą się do zarzutów P. sp. z o.o. przedstawianych w toku postępowania o udzielenie koncesji, a L. S.A. w toku postępowania z wniosku o udzielenie koncesji nie odniosła się do nich. Minister Środowiska podzielił jednak pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji, iż okoliczności podnoszenia przez strony możliwości korzystania z omawianych powyżej środków prawnych wpływają negatywnie na ocenę możliwości wykonywania koncesji, a tym samym wpływają na ochronę interesu publicznego realizującego się w tym przypadku poprzez doprowadzenie do pełnego rozpoznania oraz optymalnego wydobywania złoża "[...]".
Organ nie zgodził się również z zarzutem naruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] o zatwierdzeniu dodatku nr [...] do dokumentacji geologicznej złoża węgla kamiennego "[...]". Podniósł, iż organ koncesyjny w toku postępowania nie kwestionował poprawności sporządzonej dokumentacji geologicznej oraz sporządzonego dodatku nr [...] do tej do tej dokumentacji. Wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że badał także zarzuty podnoszone przez P. sp. z o.o. w pismach złożonych w toku postępowania, w których spółka zarzuciła m.in., że dołączone do wniosku o udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]": decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach i projekt zagospodarowania złoża sporządzony na podstawie starej dokumentacji geologicznej, nie spełniają wymogów obowiązującego prawa. Organ koncesyjny ustalił, ze dokumentacja geologiczna złoża węgla kamiennego "[...]", jak i sporządzony dodatek nr [...] do tej dokumentacji, na podstawie którego skarżąca sporządziła projekt zagospodarowania złoża, zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami i zostały zatwierdzone w drodze decyzji przez Ministra Środowiska. Skarżaca błędnie przyjęła jednak, że zatwierdzenie dodatku do dokumentacji geologicznej złoża przesądza o zasadności udzielenia koncesji na wydobywanie kopaliny. Ocena wniosku o udzielenie koncesji jest przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu, a kopia decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną stanowi jedynie jeden z dokumentów dołączanych do wniosku.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. L. S.A. z siedzibą w B., działając przez pełnomocnika profesjonalnego, wniosła skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2014 r. wnosząc o jej uchylnie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 6 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez branie pod uwagę przy wydaniu decyzji okoliczności nieprzewidzianych w ustawie, określonych jako okoliczności "wpływające negatywnie na ocenę możliwości wykonywania koncesji", w postaci oświadczeń składanych przez P. sp. z o.o. z siedzibą w W. o gotowości do skorzystania ze środków prawnych przewidzianych w przepisach o międzynarodowej ochronie inwestycji na wypadek udzielenia koncesji Spółce, co jest równocześnie wykroczeniem poza zakres przyznanych prawem kompetencji organu koncesyjnego, które nie uprawniają organu koncesyjnego do dokonywania ocen potencjalnych roszczeń z zakresu międzynarodowej ochrony inwestycji, jak również potencjalnych roszczeń cywilnoprawnych związanych z prawem użytkowania górniczego;
2. art. 7 kpa poprzez uznanie, że miarą interesu publicznego (społecznego) w sprawach z zakresu eksploatacji danego złoża kopaliny jest "dokładność rozpoznania geologicznego" i bliżej nieokreślone, przyszłe i potencjalne "lepsze zaprojektowanie eksploatacji tego złoża";
3. art. 8 kpa poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów, które pozostają ze sobą w sprzeczności logicznej - wskazaniu na spełnianie przez wniosek Spółki wszelkich wymogów wniosku o udzielenie koncesji wydobywczej, co zakłada spełnianie warunku racjonalnego zagospodarowania złoża przy równoczesnym stwierdzeniu, że dalsze rozpoznawanie geologiczne złoża jest niezbędne do jego racjonalnego zagospodarowania, jak również poprzez zaniechanie realnego ustosunkowania się do zarzutów strony podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
4. art. 16 kpa poprzez uznanie, że skarżąca nie dokonała rozpoznania złoża [...] w sytuacji, gdy ostateczną decyzją administracyjną organ koncesyjny zatwierdził na jej wniosek dokumentację geologiczną złoża uprawniającą do i umożliwiającą prowadzenie wydobycia;
5. art. 75 § 1 i 77 § 4 zd. 2 kpa poprzez niewydanie w toku rozpoznania sprawy postanowień określających przeprowadzane dowody oraz okoliczności, na które są prowadzone, co faktycznie uniemożliwia ustalenie, na jakich dowodach zgromadzonych w aktach sprawy organ koncesyjny oparł ustalenia faktyczne lub jakie fakty znane z urzędu przyjął za podstawę rozstrzygnięcia;
6. art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 127 § 3 i 140 kpa poprzez dokonywanie ocen w zakresie istnienia interesu publicznego, sposobu wykonywania prac geologicznych przez P. Sp. z o.o., racjonalności rozpoznawania złoża [...] bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, oraz uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał sprowadzający się do załączników do wniosku skarżącej oraz dokumentów załączanych do pism innych stron postępowania jest wystarczający do dokonywania ocen w zakresie aktualnego i przyszłego znaczenia prac geologicznych prowadzonych przez P. Sp. z o.o.; jak również poprzez nieodniesienie się przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału do oświadczeń składanych w toku postępowania, w których wymieniony podmiot uzależnia podjęcie prób eksploatacji złoża [...] od pozytywnych w swej ocenie wyników rozpoznania w innych obszarach ([...]) i uzyskania koncesji wydobywczej obejmującej, oprócz [...], wszystkie wymienione obszary;
7. art. 84 w zw. z art. 127 § 3 i 140 kpa poprzez dokonywanie oceny okoliczności wymagających wiadomości specjalnych w zakresie oceny racjonalności dalszego rozpoznawania złoża [...] z pominięciem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego;
8. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 127 § 3 i 140 kpa poprzez zdawkowe uzasadnienie stanowiska organu w odniesieniu do zarzutów skarżącej sprowadzające się w istocie do stwierdzenia, że wszystkie zarzuty skarżącej są bezpodstawne, albowiem pozostaje w mocy umowa użytkowania górniczego zawarta z P. Sp. z o.o.;
9. art. 23 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 pgg w zw. z art. 9 ust. 1 pgg poprzez zaniechanie uzgodnień z Ministrem Gospodarki i Wójtem Gminy C. wynikające z błędnego przyjęcia, że zamiar wydania decyzji odmownej zwalnia organ koncesyjny z przeprowadzenia uzgodnień, czego skutkiem było pozbawienie możliwości wypowiedzenia się przez powyższe organy w kwestii interesu publicznego w udzieleniu koncesji skarżącej oraz pozbawienie się przez organ koncesyjny możliwości kompleksowej oceny istnienia takiego interesu;
II. Zarzuty naruszenia prawa materialnego:
1. art. 15 ust. 1 pgg poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że podmiotowi, który uzyskał koncesję na rozpoznawanie złóż kopaliny przysługuje ekspektatywa uzyskania koncesji na wydobywanie tej kopaliny o treści identycznej z ustawowym prawem pierwszeństwa do uzyskania koncesji wydobywczej przy równoczesnym pominięciu okoliczności, że skarżąca także rozpoznała złoże i udokumentowała je w stopniu, który umożliwił sporządzenie projektu zagospodarowania złoża;
2. art. 16 ust. 1 pgg w zw. z art. 17 pgg poprzez niewłaściwe zastosowanie sprowadzające się do przyjęcia, że z faktu zawarcia umowy użytkowania górniczego dla użytkownika górniczego płyną uprawnienia do wyłącznego korzystania ze złoża z pominięciem innych osób bez uwzględnienia wskazanych w powołanych przepisach (i regulacjach, do których odsyła art. 17 pgg) ustawowych granic uprawnień użytkownika górniczego oraz bez uwzględnienia jego granic określonych umową o ustanowienie użytkowania górniczego;
3. art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pgg poprzez przyjęcie, że pgg dopuszcza sytuację kolizji pomiędzy prowadzeniem rozpoznania i wydobyciem kopaliny ze złoża, a w przypadku jej wystąpienia organ koncesyjny dokonuje wyważenia interesów podmiotów zainteresowanych rozpoznaniem i wydobyciem poprzez odwołanie się do uznania administracyjnego opartego na klauzuli "interesu publicznego";
4. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 5 pgg poprzez błędną wykładnię określenia "przestrzeń" sprowadzającą się do przyjęcia wyłączności podmiotu, który uzyskał koncesję i użytkowanie górnicze, w korzystaniu z całej powierzchni ziemi i przestrzeni podziemnej na danym obszarze koncesyjnym niezależnie od tego, jakie czynności i w jakich celach użytkownik górniczy ma podejmować zgodnie z udzieloną mu na podstawie przepisów pgg koncesją;
5. art. 29 ust. 1 p.g.g. w zw. z art. 3 ustawy z 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że istnienie jednostkowego interesu podmiotu mającego dokonać rozpoznania złoża jest równoznaczne z istnieniem interesu publicznego wykluczającym udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża;
6. art. 38 ust. 1 pkt 2 pgg poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do przyjęcia, że zastosowanie tej regulacji w postępowaniu prowadzonym z wniosku skarżącej miałoby polegać na wydaniu decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia koncesji rozpoznawczej P. Sp. z o.o., i w konsekwencji jego niezastosowanie oraz uznanie, że koncesja na rozpoznawanie złóż węgla kamiennego nr [...] udzielona P. Sp. z o.o. pozostaje w mocy pomimo rozpoznania złoża [...] w stopniu umożliwiającym sporządzenie projektu zagospodarowania złoża i podjęcie wydobycia.
W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła ww. zarzuty postawione zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2014 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie naruszenia art. 29 pgg Sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniu skarżącej organ koncesyjny nie przyjął, iż podstawą do odmowy udzielenia koncesji było jedynie istnienie jednostkowego interesu społecznego podmiotu mającego dokonać rozpoznania złoża. Organ koncesyjny zbadał nie tylko formalnoprawne przesłanki udzielenia koncesji, ale także okoliczność spełniania materialnoprawnych warunków jej udzielenia, w tym okoliczności spełniania przez wnioskodawcę warunków określonych przepisami art. 24-26 pgg. Sąd zauważa, że organ zbadał, czy nie zachodziły przesłanki do odmowy udzielenia koncesji określone w art. 56 udg oraz art. 29 pgg. Skarżone rozstrzygnięcie zostało zatem podjęte na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a ocena wniosku dokonana została w oparciu o przewidziane w art. 29 pgg przesłanki do odmowy udzielenia koncesji.
Organ naczelny prawidłowo ustalił, iż wyrazem ochrony interesu publicznego w niniejszej sprawie jest nie tylko ochrona praw podmiotowych przyznanych innemu podmiotowi, który uzyskał koncesję poszukiwawczą, ale także działanie w zgodzie z art. 7 i art. 8 kpa (zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) oraz z art. 2 Konstytucji RP, z którego wywodzi się zasada ochrony interesów w toku. Sąd uznaje za słuszne stanowisko organu, iż miarą interesu społecznego jest w tym przypadku dokładność rozpoznania geologicznego, co w konsekwencji stanowi także racjonalną gospodarkę złożami, co jest warunkiem przyznania koncesji.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 6 kpa (w związku z art. 7 Konstytucji) należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący i nie budzi wątpliwości.
Sąd stwierdza jednocześnie, że w zaskarżonej decyzji nie ma ocen przypisywanych Ministrowi Środowiska przez skarżącą, która zarzuca iż odmowa udzielenia jej koncesji znajduje swe uzasadnienie w groźbie roszczeń odszkodowawczych opartych na umowach o wzajemnym popieraniu i ochronie inwestycji. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że podejmując zaskarżoną decyzję Minister Środowiska rozważył argumenty wynikające z umów międzynarodowych, jednakże nie podzielił związanych z nimi argumentów P. sp. z o.o. Organ wyraźnie wskazał, że w kwestii posiadania ekspektatywy prawa pierwszeństwa oraz naruszania międzynarodowych umów w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji właściwy jest odpowiednio sąd powszechny albo trybunał arbitrażowy.
Sąd stwierdza, że pojęcie interesu społecznego w odniesieniu do działalności w zakresie wydobywania kopalin znajduje swój wyraz w ustawowych nakazach racjonalnego wykorzystania zasobów złoża, czego przesłanką jest dokładne rozpoznanie geologiczne. Pozwala ono zmniejszyć ryzyko gospodarcze i środowiskowe związane z wykorzystywaniem jego zasobów (stanowiących nieodnawialne elementy środowiska) i znajduje swe podstawy chociażby w wymaganiach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2013, poz. 1232 ze zm.) dotyczących tzw. zasady prewencji (art. 6) czy też wprost odnoszących się do gospodarowania złożami kopalin.
Trafnie wprawdzie skarżąca podnosi, że przepisy wykonawcze do pgg określają wymagania, jakim winna odpowiadać dokumentacja geologiczna stanowiąca podstawę do ubiegania się o koncesję na wydobywanie kopaliny ze złoża, tyle że są to wymagania o charakterze minimalnym. W sytuacji, w której istnieje możliwość zwiększenia dokładności rozpoznania złoża kopaliny (do czego zmierza działalność prowadzona przez P. sp. z o.o. na podstawie koncesji [...]), właśnie interes społeczny (publiczny) przemawia za odmową przyznania koncesji wydobywczej temu, kto dysponuje prawem do informacji geologicznej obejmującej niższy stopień dokładności rozpoznania.
Sąd stwierdza także, że zarzut skarżącej odnośnie naruszenia art. 8 kpa nie jest uzasadniony, bowiem w toku postępowania organ administracji podkreślał, że podejmując decyzję w przedmiotowej sprawie kierował się będzie m.in. interesem społecznym (publicznym), którego wyrazem jest dokładność rozpoznania geologicznego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 § 1 kpa Sąd zauważa, iż wbrew stanowisku skarżącej organ administracji nigdy nie kwestionował poprawności decyzji zatwierdzającej dodatek do dokumentacji geologicznej złoża "[...]". Decyzja ta jest ostateczna i powoduje wynikające z niej skutki prawne. Funkcją decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną (czy też dodatek do takiej dokumentacji) jest wyłącznie utwierdzenie jej formalnej poprawności. Jeżeli jednak prowadzone są działania zmierzające do uzyskania wyższego stopnia dokładności rozpoznania geologicznego takiego złoża, wówczas w interesie publicznym, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz potrzebami ochrony środowiska (a wspomniana ochrona polega przede wszystkim na racjonalnym wykorzystywaniu zasobów środowiska, w szczególności nieodnawialnych jakimi są złoża kopalin) jest dążenie do uzyskania wyników bardziej dokładnych.
Za chybiony, Sąd uznaje zarzut naruszenia art. 75 § 1 kpa, który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dopuszczenia jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych w jego zdaniu drugim, lecz "wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem". Przede wszystkim ani art. 75 § 1 kpa, ani art. 127 § 3 kpa nie przewiduje wydania postanowień dotyczących przeprowadzenia poszczególnych dowodów. Nawet gdyby zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej w tej kwestii, brak postanowień w przedmiocie dopuszczenia dowodów w jakikolwiek sposób nie mógł wpłynąć na wynik postępowania. Organ w żaden sposób nie ograniczał inicjatywy dowodowej stron (w tym strony skarżącej), czego dowodem są akta sprawy, w tym przebieg rozprawy administracyjnej. W sprawie jest poza sporem, że wniosek skarżącej spełnia wymagania przewidziane prawem. O tym zaś, że w sprawie zachodzi przesłanka do odmowy udzielenia jej wnioskowanej koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża, świadczy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Zarzut naruszenia art. 7 i art. 84 kpa nie jest – w ocenie Sądu - uzasadniony i zmierza on do podważenia koncesji nr [...] uzyskanej przez P. sp. z o.o. ostateczną decyzją, co nie było i być nie mogło przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. W istocie skarżąca kwestionuje tu zasadność i celowość uzyskania wspomnianej koncesji wywodząc, że złoża w tej części [...] cechują się małą zmiennością co jej zdaniem przekreśla celowość rozpoznania prowadzonego na podstawie koncesji nr [...].
Sąd stwierdza, że nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa. Odnosi się on do umowy użytkowania górniczego wiążącej Skarb Państwa oraz P. sp. z o.o. jako adresata koncesji nr [...]. Prawdą jest, że w tego rodzaju umowach Skarb Państwa zastrzega sobie możliwość ustanowienia użytkowania górniczego na rzecz innego podmiotu, tyle że wyłącznie wówczas, gdy nie spowoduje to braku możliwości wykonywania uprawnień przysługujących pierwszemu użytkownikowi górniczemu. Takie rozwiązanie jest natomiast wykluczone w odniesieniu do działalności odnoszącej się do tej samej kopaliny (w tym tego samego złoża). Sądowi nie są znane przypadki, kiedy to w tej samej przestrzeni funkcjonują dwa prawa użytkowania górniczego odnoszące się do tego samego złoża kopaliny.
Sąd zauważa również, że zarzut naruszenia art. 23 ust. 1 pkt 2 (w zw. z art. 9) pgg jest błędny. Przede wszystkim wspomniany art. 23 ust. 1 pkt 2 dotyczy koncesji na wydobywanie kopalin z gruntów pod wodami śródlądowymi oraz z obszarów, o których mowa w art. 88d ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, co nie ma jakiegokolwiek związku ze sprawą rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją. Za takim rozumieniem cyt. przepisów przemawia też brzmienie art. 106 kpa, jak i funkcja powołanych wyżej art. 23 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 pkt 2 pgg, co można dostrzec na przykładzie uzgodnienia dokonywanego z organem wykonawczym gminy. To ostatnie rozwiązanie zmierza do zbadania relacji zamierzonej koncesji do wymagań kształtujących zagospodarowanie przestrzenne gminy. Badanie takiej zgodności w razie odmowy udzielenia koncesji jest bezcelowe, a w dodatku prowadziłoby do zbędnego przedłużenia postępowania. Należy nadto wspomnieć, że zakres obowiązku tzw. współdziałania w postępowaniu koncesyjnym kształtowany jest ustawą (prawem geologicznym i górniczym). Współdziałanie to poprzedza udzielenie koncesji, a nie decyzję w przedmiocie jej odmowy, co potwierdza konstrukcja art. 23 ust. 1 pgg. Przeciwne rozwiązanie (jak tego chce skarżąca) rażąco naruszałoby zasadę wypowiedzianą w art. 7 Konstytucji oraz w art. 6 kpa.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje odwołanie się skarżącej do art. 9 ust. 1 pgg. Przepis ten określa wyłącznie niektóre wymagania dotyczące trybu postępowania w sprawach dotyczących tzw. współdziałania w postępowaniu koncesyjnym i brak jakichkolwiek podstaw, by traktować go jako rozwiązanie nakazujące takie współdziałanie zarówno w postępowaniu zmierzającym do wydania koncesji, jak i podjęcia decyzji w przedmiocie jej odmowy.
Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 w zw. z art. 38 pkt 2 pgg. Sąd zauważa, że nie istnieje przepis "art. 38 pkt 2" pgg. O ile zaś skarżącej chodziło o art. 38 ust. 1 pkt 2 pgg to przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że nie zachodzi przewidziana tam przesłanka bezprzedmiotowości koncesji nr [...]. Brak jakichkolwiek podstaw by zakładać, że cel działalności prowadzonej przez P. sp. z o.o., jakim jest udokumentowanie złoża co najmniej w kategorii C1 nie może zostać osiągnięty, a w konsekwencji koncesja ta stała się bezprzedmiotowa bowiem złoże "[...]" zostało już rozpoznane.
Nie ma wątpliwości (czego wyrazem jest orzecznictwo sądowoadministracyjne i literatura przedmiotu) co do tego, że wcześniejsze rozpoznanie złoża kopaliny nie stanowi przeszkody do jego ponownego rozpoznania, bez względu na to, czy wyniki takiego ponownego rozpoznania miałyby ograniczyć się wyłącznie do potwierdzenia, zanegowania, czy też podniesienia dotychczasowej kategorii rozpoznania złoża. Aprobata stanowiska skarżącej oznaczałaby bowiem, że nie istnieje możliwość uzyskania koncesji na rozpoznanie złoża kopaliny, które zostało wprawdzie odnalezione i udokumentowane, tyle że w stopniu niewystarczającym do podjęcia jego rzeczywistej eksploatacji.
Ryzyko poszukiwania jak i rozpoznawania złoża kopaliny zawsze obciąża wyłącznie inwestora. Bezspornie zaś rozpoznanie złoża "[...]" prowadzone w oparciu o koncesję nr [...] podjęte zostało pod kątem widzenia jego przyszłej eksploatacji. Nie można wykluczyć, że dodatkowe (w stosunku do wynikającego z dokumentacji geologicznej złoża [...]) rozpoznanie geologiczne i zatwierdzenie dokumentacji geologicznej sporządzonej z dokładnością pozwalającą na sporządzenie projektu zagospodarowania złoża spowoduje, że P. sp. z o.o. uzyska roszczenie o nabycie prawa użytkowania górniczego w rozumieniu art. 15 ust. 1 pgg.
Kwestia ta jednak ten nie była przedmiotem analizy w niniejszej sprawie.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w oczywistym interesie publicznym jest uzyskanie bardziej dokładnego rozpoznania geologicznego. Zarówno utrata mocy koncesji, jak i utrata mocy użytkowania górniczego przysługującego P. sp. z o.o. nie wykluczają możliwości uzyskania przez tę spółkę roszczenia przewidzianego w art. 15 ust. 1 pgg. Co prawda roszczenie to ma charakter przyszły i niepewny, to jednak nie można go wykluczać.
Sąd podkreśla, że w zaistniałym stanie faktycznym skarżącej takie roszczenie nie przysługuje i przysługiwać nie może. Nie wykonała ona bowiem "rozpoznania" złoża w rozumieniu przyjętym przez prawo geologiczne i górnicze. Inaczej mówiąc nie może ona skutecznie żądać z pierwszeństwem przed innymi ustanowienia na jej rzecz użytkowania górniczego wspomnianego złoża. Ocena skarżącej, jakoby w przedmiotowej sprawie zachodziła niemożność sporządzenia przez P. Sp. z o.o. (nowej) dokumentacji geologicznej złoża "[...]" nie znajduje dostatecznych podstaw prawnych, a związane z nią okoliczności nie mogły być badane w postępowaniu dotyczącym odmowy uzyskania przez skarżącą koncesji na wydobywanie kopaliny z omawianego złoża.
Również argumentacja skargi odnosząca się do naruszenia art. 16 ust. 1 pgg nie znajduje uzasadnienia. Istota sporu sprowadza się bowiem do odpowiedzi na pytanie, czy koncesja [...] oraz związane z nią użytkowanie górnicze na rzecz P. sp. z o.o. pozostają w mocy, ale czy w zaistniałym stanie faktycznym interes publiczny przemawia za czy przeciwko uzyskaniu przez skarżącą koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]". W szczególności zaś wykazywanie utraty mocy koncesji nr [...] oraz związanego z nią użytkowania górniczego nie może następować w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Zaskarżona decyzja nie opiera się na art. 29 ust. 1a pgg w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2015 r., a przepis ten nie ma charakteru retroaktywnego i nie obowiązywał w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji argumentacja skargi zmierzająca do wykazania naruszenia art. 16 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1a pgg nie jest uzasadniona.
Skarżąca nie dostrzega też, że przepisy te odnoszą się do dwóch różnych zagadnień. O ile bowiem art. 16 ust. 1 dotyczy użytkowania górniczego (które nie było i być nie mogło przedmiotem zaskarżonej decyzji), o tyle art. 29 ust. 1a (który nie obowiązywał w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji) odnosi się wprawdzie do koncesji, tyle że innego rodzaju niż ta, o którą ubiegała się skarżąca.
Nie znajduje również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 5 pgg przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "przestrzeń" jest rozumiana jako synonim obszaru górniczego, a "wyłączność" użytkownika górniczego jako wyłączność działalności górniczej na tak zdefiniowanym obszarze. Skarżąca nie dostrzega, że użytkowanie górnicze jest prawem podmiotowym pochodnym od własności górniczej. Przedmiotem tej ostatniej nie może natomiast być nieruchomość gruntowa. Nie ma zaś wątpliwości co do tego, że zarówno działalność w zakresie rozpoznania złoża, jak i jego wydobywania, może być wykonywana w granicach "przestrzeni", a więc konstrukcji trójwymiarowej, bez względu na to jak została ona określona w dotyczących jej dokumentach. Zarówno przedmiot własności górniczej (w tym złoże kopaliny), jak i nieruchomość gruntowa bezspornie są konstrukcjami trójwymiarowymi. Nie ma zaś wątpliwości co do tego, że zarówno koncesja nr [...], jak i wniosek skarżącej odnoszą się do tej samej przestrzeni.
Nieuzasadnione są także argumenty skargi zarzucające, że organ koncesyjny nie badał oświadczeń P. sp. z o.o. dotyczących jej deklaracji związanych z budową kopalni obejmującej złoża od [...] do [...], a zwłaszcza czy pozostaje ona zgodna z zasadą zrównoważonego rozwoju. Przede wszystkim postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczy koncesji na wydobywanie przez skarżącą kopaliny ze złoża "[...]". Nie toczy się żadne postępowanie w przedmiocie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego z pozostałych złóż, a w szczególności żadnych wniosków w tym zakresie nie składała P. sp. z o.o. W konsekwencji wspomniany zarzut skargi jest przedwczesny, a nadto nie może odnosić się do zaskarżonej decyzji.
Argument o bezprzedmiotowości koncesji [...] nie znajduje uzasadnienia, a w szczególności nigdy nie przedstawiał go organ koncesyjny. Skarżąca wychodzi z bezpodstawnego założenia, że niedopuszczalne jest dodatkowe rozpoznanie złoża, którego dokumentacja geologiczna została wcześniej sporządzona.
Uzasadnieniem takiego dokładniejszego rozpoznania może być chociażby potwierdzenie wyników dotychczasowego rozpoznania, czy też rozpoznanie go w celu sporządzenia dokumentacji geologicznej w wyższej kategorii. Teza skargi, jakoby w takiej sytuacji zwiększenie kategorii rozpoznania było możliwe wyłącznie w toku wydobywania kopaliny, nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Decyzja w sprawie koncesji [...] jest ostateczna, korzysta z domniemaniu zgodności z prawem i nie toczy się postępowanie zmierzające do wyeliminowania jej z obrotu prawnego ani też stwierdzenia jej wygaśnięcia.
Jeżeli strona skarżąca uważa, że decyzja ta utraciła moc, ma możliwość wystąpienia ze stosownym żądaniem w tym zakresie. Z przytoczonych wyżej powodów całkowicie nieuzasadniony jest argument, jakoby stan "bezprzedmiotowości" koncesji [...] "powstał już po jej wydaniu", zwłaszcza że skarżąca nawet nie podejmuje próby wykazania, kiedy miało to nastąpić.
Nieuzasadniona jest również zdaniem Sądu, argumentacja skarżącej przedstawiona w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r., dotycząca braku bezstronności ze strony pracownika organu administracji prowadzącego sprawę zakończonej zaskarżoną decyzją. Fakt prowadzenia sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji przez r. pr A. P. nie budzi wątpliwości. Wspomniane pismo procesowe z dnia [...] grudnia 2014 r. jednoznacznie sugeruje natomiast powiązania zachodzące pomiędzy r. pr. P. S. oraz wspomnianym pracownikiem organu (r. pr. A. P.) rzutujące na bezstronność tego ostatniego. Zdaniem skarżącej w stosunku do r. pr. A. P. zachodzi prawdopodobieństwo zaistnienia - w toku podejmowania zaskarżonej decyzji - okoliczności innych, niż wymienione w art. 24 § 1 pkt 1-7 kpa związanych z faktem zatrudnienia r. pr. A. P. od listopada 2014 r. w kancelarii [...] S.K.A., której prawnik - r. pr. P. S. reprezentował w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją uczestnika postępowania P. z o.o. Ustosunkowując się do powyższego zarzutu przede wszystkim należy podkreślić, że r. pr. P. S. od dnia [...] maja 2014 r. nie jest pełnomocnikiem uczestnika postępowania P. sp. z o.o., czego dowodem są akta administracyjne sprawy zawierające cofnięcie wspomnianego pełnomocnictwa. R. pr. A. P. prowadziła tę sprawę od chwili złożenia przez skarżącą w dniu [...] września 2014 r. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2014 r., a więc w okresie gdy r. pr. P. S. nie był powiązany z tą sprawą w żaden sposób, jako że jego pełnomocnictwo do reprezentowania P. sp. z o.o. wygasło w dniu [...] maja 2014 r. Zaskarżona zaś decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2014 r. zostały podjęte w kilka miesięcy po cofnięciu przez P. sp. z o.o. pełnomocnictwa wspomnianemu pełnomocnikowi.
Ze wszystkich wskazanych powyżej względów nie można uznać, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja z [...] września 2014 r. wydane zostały z naruszeniem prawa.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ naczelny przepisów prawa materialnego jak też przepisów procedury administracyjnej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło