IV SA/Wa 3537/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi syndyka masy upadłości J. T. na czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji p o s t a n a w i a odrzucić skargę W piśmie z dnia 16 czerwca 2015r. syndyk masy upadłości J. T. (osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą) - T. B. – wniósł na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4) oraz art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a") skargę na czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działającego przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w [...] w zakresie nieudzielenia przez Zakład syndykowi masy upadłości informacji dotyczących upadłego J. T. Zaskarżonej czynności syndyk zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. naruszenie: - art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten nie daje uprawnienia syndykowi do żądania udostępnienia informacji przez Zakład, bez uwzględnienia odmienności wynikających w tym zakresie z przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, - art. 178 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten nie dotyczy udostępniania danych przez Zakład podczas gdy z prawidłowej wykładni tego przepisu wynika, iż dotyczy on również Zakładu, bowiem ZUS jest elementem systemu administracji rządowej. Dalej skarga zarzuca naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie wyczerpującej oceny stanowiska skarżącego, wskazania prawidłowego stanowiska wraz prawidłowym uzasadnieniem prawnym przez organ administracji. Wobec postawionych naruszeń skarga wnosi o stwierdzenie bezskuteczności czynności organu administracji oraz uznanie uprawnienia skarżącego do pozyskiwania informacji od organu administracji o upadłym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – cytowana dalej jako "p.p.s.a." określającym właściwość rzeczową sądów administracyjnych, sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności ustalenia wymaga w jakim trybie następuje udzielenie informacji o danych osobowych żądanych przez syndyka.. Kwestie związane z ochroną danych osobowych oraz ich przetwarzaniem uregulowane zostały w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1182 ze zm.). Ustawa ta nie zawiera szczegółowej regulacji sposobu (formy) udzielania i odmowy udzielania informacji o danych osobowych przez administratora tych danych. Właściwym organem do spraw ochrony danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, zwany dalej "Generalnym Inspektorem" (art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych). Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy decyzje w sprawie udostępnienia danych osobowych, objętych prawną ochroną, podejmuje Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, a nie administrator tych danych. Do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy: kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych). Natomiast Dyrektor (Prezes) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wyłącznie administratorem danych, którego definicja zawarta została w art. 7 pkt 4 powołanej ustawy. Na administratora danych przetwarzającego dane nałożono obowiązek dołożenia szczególnej staranności w celu ochrony interesów osób, których dane dotyczą, a w szczególności jest on obowiązany zapewnić, aby dane te były przetwarzane zgodnie z prawem oraz zbierane dla oznaczonych, zgodnych z prawem celów i niepoddawane dalszemu przetwarzaniu niezgodnemu z tymi celami, z zastrzeżeniem ust. 2 (art. 26 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy). Administrator danych udostępnia dane uznając wniosek za zgodny z prawem, lub odmawia ich udostępnienia. Żaden z przepisów omawianej ustawy nie upoważnia administratora danych do wydawania decyzji lub postanowień załatwiających co do istoty wniosek o udostępnienie danych osobowych. Odmowa następuje zatem w formie pisma, które nie jest także aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W razie takiej odmowy strona ma prawo zainicjowania postępowania przed Generalnym Inspektorem, które to postępowanie jak wynika z art. 18 ustawy jest szczególnym i jedynym trybem orzekania w sprawach z zakresu ustawy o ochronie danych osobowych. Odmowa udostępnienia danych osobowych przez administratora danych nie jest zatem dokonywana w formie umożliwiającej zaskarżenie do sądu administracyjnego, podlega jednakże kontroli Generalnego Inspektora, który w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: usunięcie uchybień oraz uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych (art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych). Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego na czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanych danych dotyczących stanu faktycznego tj. wyznaczenia terminu badania przez lekarza orzecznika oraz wyniku tych badań jest niedopuszczalna, bowiem ten podmiot jako administrator danych nie ma możliwości wydawania decyzji, postanowień czy innych aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. O zasadności przetwarzania danych osobowych w sposób prawem przewidziany orzeka decyzją Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych i ewentualnie temu organowi można postawić zarzut bezczynności, pod warunkiem, że wszczęte zostało odpowiednie postępowanie bądź zaskarżyć do sądu administracyjnego wydaną przed ten organ decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanych przez syndyka informacji. Niniejszym orzeczeniem Sąd wojewódzki nie wypowiada się czy syndykowi masy upadłości w oparciu o art. 178 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze przysługuje prawo do żądania udostępnienia żądanych danych. Jedynie stwierdza, że z przyczyn przedmiotowych skarga podlega odrzuceniu. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.