II GSK 3900/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-11
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Małgorzata Korycińska, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, uznając brak podobieństwa towarów i usług oraz ryzyka konfuzji, podczas gdy organ patentowy ocenił inaczej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że uzasadnienie tego sądu było wewnętrznie sprzeczne i nie spełniało wymogów art. 141 § 4 PPSA. WSA błędnie zakwalifikował ustalenia faktyczne dotyczące podobieństwa towarów i usług jako naruszenie prawa materialnego, zamiast jako potencjalne naruszenie prawa procesowego. Ponadto, WSA wyszedł poza kontrolę legalności, dokonując samodzielnych ustaleń faktycznych i naruszając art. 132 ust. 2 pkt 2 Prawa własności przemysłowej.Stan faktyczny
Spółka V. złożyła wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy V. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając podobieństwo znaku do zarejestrowanych wspólnotowych znaków towarowych oraz ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Urzędu, uznając brak podstaw do odmowy. Urząd Patentowy RP złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Zasądził od "V." Spółki z o.o. na rzecz Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1790/15 w sprawie ze skargi "V." Spółki z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2) zasądza od "V." Spółki z o.o. z siedzibą we W. na rzecz Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej 1400 zł (tysiąc czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił skargę V. Spółki z o.o. we W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2015 r., w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylając tą decyzję oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w dniu 4 września 2009 r. spółka V. wystąpiła o udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy V. pod numerem [...].
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia prawa ochronnego na wymieniony znak towarowy stwierdzając, że jest on podobny do zarejestrowanego pod numerem [...] wspólnotowego znaku towarowego słownego V. z pierwszeństwem od dnia [...] listopada 2006 r., na rzecz E. L. (GB) i przeznaczonego do oznaczania towarów i usług z klasy 09,10 i 44 oraz zarejestrowanego pod numerem [...] wspólnotowego znaku towarowego słowno - graficznego V. z pierwszeństwem od dnia [...] marca 2008 r., na rzecz V. S.R.L. (IT) i przeznaczonego do oznaczania towarów zawartych w klasie 10.
Wobec wniosku strony skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy, objętą skargą decyzją z dnia [...] maja 2015 r. organ, działając na podstawie art. 245 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410, dalej: p.w.p.), w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., utrzymała w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Dokonując ponownej oceny podobieństwa pomiędzy zgłoszonym V. [...], a zarejestrowanymi znakami V. słownym [...] i słowno - graficznym [...], organ stwierdził na wstępie, że fakt jednorodzajowości i komplementarności wskazanym w podaniu usług był bezsporny. Stwierdził również, że jeden z przeciwstawionych znaków, [...] w swym zakresie posiada takie towary, do jakich można zaliczyć endoskop, a mianowicie: aparatura, instrumenty i narzędzia chirurgiczne, medyczne. Właściciel przeciwstawionego oznaczenia posiada ochronę na szerszy zakres ochrony w klasie 10, niż przedmiotowe zgłoszenie. Zatem, nie można jednak wykluczyć, iż pod szerokim hasłem występującym w znaku zarejestrowanym, nie występują również narzędzia chirurgiczne w postaci endoskopów. Dlatego zdaniem organu nie można było zgodzić się ze zgłaszającym, że towary z klasy 10, a usługi sprzedaży konkretnych narzędzi chirurgicznych w postaci endoskopów nie są komplementarne.
Obydwaj przedsiębiorcy stosować będą podobne oznaczenia, zawierające powtarzające się zwroty. Odbiorca może zostać wprowadzony w błąd, bowiem nie będzie mógł jednoznacznie rozróżnić, które towary czy usługi pochodzą od którego z dwóch różnych przedsiębiorców. W takiej sytuacji, nie jest możliwe udzielenie prawa ochronnego na znak podobny, przeznaczony do oznaczania podobnych czy komplementarnych towarów i usług. Te same i uzupełniające się towary z niemal identycznym zwrotem czy logo będą wprowadzały odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia towarów.
Podobna argumentacja dotyczyła, zdaniem organu, towarów i usług z klasy 10 i 37 - usługi naprawy, konserwacji i instalacji endoskopów i akcesoriów do endoskopii, gdyż towary i usługi z wymienionej klasy posiadają wysoki stopień jednorodzajowości i komplementarności, a pewne różnice pojawiają się tylko w sposobie ich zapisu.
Odnośnie usług z klasy 44 występujących w znaku zgłoszonym i w znaku [...] organ podniósł, że są to usługi identyczne i jednorodzajowe. W znaku zgłoszonym chodziło o usługi medyczne w zakresie gastroenterologii, natomiast w znaku zarejestrowanym [...] były to usługi medyczne, weterynaryjne, higieniczne i w zakresie pielęgnacji urody obejmujące usuwanie owłosienia i odmładzanie skóry; usługi z wykorzystaniem światła pulsującego w zakresie leczenia skóry, usuwania owłosienia, tatuaży, zmian patologicznych oraz do innych zastosowań klinicznych; usługi depilacyjne; wypożyczanie aparatury i przyrządów do terapii świetlnej i terapii laserowej, zarówno do użytku medycznego, jak i niemedycznego oraz innego sprzętu medycznego i kosmetycznego. W obu przypadkach występował bardzo podobny zapis, odnoszący się do szeroko pojętych usług medycznych - usług medycznych w zakresie gastroenterologii/usługi medyczne. W ocenie organu to, że jeden z podmiotów posiada uściślony zakres usług medycznych, nie wyklucza podobieństwa do terminu ogólnego, obejmującego wszelkie usługi medyczne, w tym również usługi medyczne w zakresie gastroenterologii. Będą to te same usługi medyczne, a w jednym ze znaków, wskazana będzie ich konkretna specjalizacja, co nie wyklucza, iż w znaku z szerszym opisem - usługi medyczne, podmiot nie specjalizuje się w identycznych co zgłaszający usługach medycznych w zakresie gastroenterologii.
Wobec powyższego organ stwierdził, że usługi objęte przedmiotowym zgłoszeniem, są podobne, jednorodzajowe i komplementarne oraz, że będą adresowane do tych samych odbiorców, zaspokajając te same potrzeby potencjalnych konsumentów, co te do oznaczania, których przeznaczony został znak z wcześniejszym pierwszeństwem.
Odnosząc się do oceny podobieństwa oznaczeń, przy istnieniu prawdopodobieństwa wprowadzenia odbiorców w błąd, organ wskazał, że znak zgłoszony składa się z warstwy słownej V. oraz elementu graficznego w postaci wycinka zapisu elektrokardiogramu wskazanego na czerwonym tle. Całość występuje w kolorystyce czarno-czerwono-białej. Znak przeciwstawiony [...] V. jest znakiem słownym, opartym jedynie na warstwie słownej, zapisanej zwykłą czcionką, w kolorze czarnym. Znak [...] składa się z warstwy słownej V. oraz elementu graficznego w postaci czarnego koła z wpisanymi dwoma liniami stykającymi się dwoma końcami. Całość stanowi kolorystykę czarno - białą. Wszystkie porównywane oznaczenia zawierają ten sam element słowny, słowo V., zapisane w identyczny sposób, poprzez literkę "v" na początku wyrazu oraz łącznie, bez rozdzielania wyrazu np. na dwie części, v. i m.. Element słowny, w każdym z trzech omawianych znaków jest ich dominującym elementem. Dwa z trzech porównywanych oznaczeń to oznaczenia słowno-graficzne, jednakże elementy graficzne nie pełnią tu dominującej roli. To słowo jest najbardziej charakterystycznym elementem obu oznaczeń. Trzeci z porównywanych znaków to oznaczenie słowne, posiadające jedynie identyczną i charakterystyczną warstwę słowną. Całościowo, oznaczenia zawierają pewne różnice, jednakże nie pełnią one na tyle odmiennego charakteru, aby nie powodować konfuzji. Zbieżności jakie występują w analizowanych znakach są na tyle duże, aby sądzić, że odbiorca może uznać "nowy" znak za oznaczenie pochodzące "z tej samej rodziny" znaków podmiotu od lat istniejącego na rynku i, że "nowy" znak, całkowicie inkorporujący znaki zarejestrowane, szczególnie znak słowny, jest oznaczeniem tworzącym pewną serię znaków zawierających ten sam człon (te same człony) – V.. Zdaniem organu, w znaku zgłoszonym, mimo występowania dwóch równoznacznych elementów, warstwa słowna jest najbardziej charakterystycznym elementem. To ona w pierwszej kolejności zostanie zauważona i zapamiętana przez odbiorcę. Mimo występowania różnych elementów graficznych, w dwóch z trzech porównywanych znaków, to jednak identyczna warstwa słowna, jaka w nich występuje, będzie powodowała ryzyko konfuzji pomiędzy nimi.
Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję wskazał, że przedmiotem badania organu jest ryzyko konfuzji, a na jego istnienie w ocenie Sądu, decydujący wpływ miała odmienność branż, w których działają z jednej strony skarżący z drugiej podmioty na rzecz których zarejestrowane są przeciwstawione znaki.
Sąd wskazał, że istotą działalności skarżącej spółki jest sprzedaż, instalowanie, naprawa i konserwacja endoskopów, czyli przyrządów przeznaczonych do oglądania wewnętrznych narządów ciała. Ponadto zajmuje się akcesoriami do endoskopii. Spółka wniosła, więc o rejestrację znaku towarowego słowno - graficznego V. dla bardzo wyspecjalizowanej kategorii usług odnoszących się wyłącznie od endoskopów.
Zdaniem Sądu I instancji, posłużenie się w wykazie towarów i usług zarejestrowanych znaków przeciwstawionych pojęciami narzędzia chirurgiczne, medyczne oraz usługi medyczne, przy jednoczesnym doprecyzowaniu tych towarów i usług, wskazuje że są to towary i usługi w klasach 09,10 i 44 również w wyspecjalizowanym zakresie, tj. w zakresie pielęgnacji urody obejmujące m.in. usuwanie owłosienia i odmładzanie skóry, usługi z wykorzystaniem światła pulsującego w zakresie leczenia skóry, usuwania owłosienia, tatuaży, zmian patologicznych oraz do innych zastosowań klinicznych; usługi depilacyjne; wypożyczanie aparatury i przyrządów do terapii świetlnej i terapii laserowej, zarówno do użytku medycznego, jak i niemedycznego oraz innego sprzętu medycznego i kosmetycznego. Pozwala to przyjąć, że choć endoskop, jest niewątpliwie narzędziem używanym w chirurgii, to nie sposób zaliczyć go do aparatury i przyrządów medycznych przeznaczonych do usuwania owłosienia, dla których to towarów i usług zostały zarejestrowane znaki przeciwstawione pod numerem [...] oraz numerem [...].
W odniesieniu do modelu przeciętnego odbiorcy, Sąd I instancji za słuszną uznał uwagę skarżącej spółki, że w branży zaopatrującej w urządzenia medyczne, z uwagi na bardzo szeroki asortyment sprzętu medycznego oraz znaczenia tej aparatury dla życia i zdrowia, istnieje specjalizacja w gałęziach medycyny, która w powiązaniu z wysoko kwalifikowaną kadrą handlową powoduje, że odbiorcy urządzeń znają doskonale swoich dostawców.
Odmienności oferowanych towarów i usług zarówno przez stronę skarżącą jak i przez podmioty, na rzecz których zostały zarejestrowane znaki przeciwstawione, wykluczała w ocenie Sądu możliwość wprowadzenie w błąd co do źródła pochodzenia towarów i usług. Z uwagi zaś na bardzo wąską specjalizację dla jakiej znak ma być zarejestrowany nie można uznać, że odbiorcy wskazanych przez skarżącą spółkę usług mogą uznać, że pochodzą one od innego przedsiębiorstwa. Zdaniem Sądu za błędne uznać należy stanowisko organu, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd, tj. że odbiorcy mogą pomylić się co do pochodzenia przedmiotowych towarów lub usług. Brak było zatem podstaw do odmowy rejestracji spornego oznaczenia na podstawie art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Urząd Patentowy RP skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wyjście poza kontrolę działalności sądów administracyjnych i ocenę sprawy nie tylko pod kątem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, ale również samodzielne dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie braku podobieństw towarów i usług w przeciwstawionych znakach oraz braku ryzyka konfuzji (które to ustalenia nie mają zresztą pokrycia w materiale dowodowym zebranym w tej sprawie), zamiast wskazania na czym polegały ewentualne niedostatki w zakresie ustaleń faktycznych Urzędu oraz ewentualnego zobowiązania Urzędu do ponownego przeprowadzenia ustaleń w tej sprawie, a w szczególności poprzez samodzielne rozstrzygnięcie przez Sąd kwestii niemożliwości odmówienia w tej sprawie udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., co w związku z art. 153 p.p.s.a. doprowadziło do wydania wyroku narzucającego organowi sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie w wyniku błędnego uznania Sądu, że rzekome uchybienie Urzędu w zakresie oceny podobieństwa towarów i usług do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki, stanowią naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w sytuacji, w której zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wszelki ustalenia w zakresie podobieństwa towarów i usług stanowią ustalenia faktyczne, które jeśli są błędne stanowić mogą, co najwyżej naruszenia prawa procesowego, co skutkowało nieprawidłowym sformułowaniem zaleceń Sądu w zakresie wskazań co do dalszego postępowania i przez to naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nakazanie ponownego przeanalizowania sprawy z uwzględnieniem stanowiska Sądu (co do niemożliwości zastosowania w tej sprawie przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.) i związania takim stanowiskiem Urzędu na podstawie art. 153 p.p.s.a., zamiast ewentualnego zlecenia dalszego wyjaśnienia wskazanych przez Sąd okoliczności i pozostawienia Urzędowi swobody w zakresie rozstrzygnięcia;
3. art. 145 § 1 pakt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2015 r., z uwagi na, jak się wydaje z treści uzasadnienia, błędne w przekonaniu Sądu, ustalenia Urzędu w zakresie oceny podobieństwa towarów i usług przeciwstawionych znaków:
a) polegające na nieuwzględnieniu różnic w specjalizacji towarów i usług pomiędzy zgłoszonym oznaczeniem, a znakiem [...], które zdaniem Sądu polegają na tym, że znak wcześniejszy zastrzeżony jest do oznaczania przyrządów medycznych przeznaczony do usuwania owłosienia i nie obejmuje swoim zakresem endoskopów zgłoszonych do ochrony w znaku [...], w sytuacji, w której w rzeczywistości w niniejszej sprawie nie występują żadne różnice w specjalizacji, bo znak [...] w swoim zakresie ochrony nie ma przywołanego przez Sąd ograniczenia ochrony do związanej z usuwaniem owłosienia, a jest zastrzeżony do oznaczenia szeroko pojętej "aparatury, instrumentów i narzędzi chirurgicznych, medycznych dentystycznych i weterynaryjnych" a więc zakres jego ochrony obejmuje również endoskopy, które są niewątpliwie narzędziami chirurgicznymi;
b) polegające na nieuwzględnieniu różnic w specjalizacji towarów i usług pomiędzy zgłoszonym oznaczeniem, a znakiem [...], które zdaniem Sądu polegają na tym, że znak wcześniejszy zastrzeżony jest do oznaczania przyrządów i usług medycznych dotyczących usuwania owłosienia, a zgłoszony znak przeznaczonym miałby być do oznaczania usług dotyczących endoskopów, tj. ich sprzedaży, naprawy czy konserwacji, w sytuacji, w której w rzeczywistości w niniejszej sprawie nie występują żadne różnice w specjalizacji, bo ochrona wcześniejszego znaku [...] wcale nie jest ograniczona do usuwania owłosienia (lub innych usług pielęgnacyjnych), a obejmuje również wszelkie usługi medyczne oraz wiele przyrządów medycznych, np. aparaturę i przyrządy do terapii laserowej do użytku medycznego, czy maski anestezjologiczne, natomiast znak zgłoszony w tej sprawie oprócz usług związanych z oferowaniem endoskopów (sprzedaż, konserwacja, instalowanie, naprawa), które niewątpliwie są podobne do towarów i usług zastrzeżonych we wcześniejszym znaku miałby służyć do oznaczania usług medycznych w zakresie gastroenterologii (mieszczących się całkowicie w ochronie wcześniejszego znaku – w zakresie usług medycznych);
4. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy i przyjętych przez Urząd ustaleń faktycznych polegające na uznaniu, że oba przeciwstawione w tej sprawie znaki [...] oraz [...] zarejestrowane są wyłącznie do oznaczania aparatury i przyrządów medycznych przeznaczonych do usuwania owłosienia (strona 11 uzasadnienia), w sytuacji w której znak [...] w ogóle nie jest przeznaczony do jakichkolwiek towarów i usług związanych z usuwaniem owłosienia, natomiast znak [...] obok usług związanych z pielęgnacją urody (w tym usuwania owłosienia) przeznaczony jest również do oznaczania innych usług, w tym medycznych i weterynaryjnych, co skutkowało stwierdzeniem przez Sąd nieistniejącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. i niezasadne uchylenie decyzji Urzędu na podstawie art. 145 § 1 pakt 1 lit. a) p.p.s.a.
5. art. 141 § 4 p.p.s.a.:
a) sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia, w którym Sąd z jednej strony powołuje się tylko na naruszenie przepisów prawa materialnego jako przesłankę uchylenia decyzji, co sugeruje, że przyjął ustalenia faktyczne Urzędu za swoje, ale z drugiej strony, kwestionuje ustalenia Urzędu np. w zakresie podobieństwa towarów i usług do oznaczania, których przeznaczone są przeciwstawione znaki, niewskazując jakichkolwiek naruszeń procedury dokonanych przez Urząd Patentowy;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a., sporządzenie uzasadnienia, które nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów, w szczególności nie zawiera pełnej podstawy prawnej, jej szczegółowego wyjaśnienia oraz precyzyjnych zaleceń dla Urzędy, gdyż Sąd dokonując odmiennych od Urzędu ustaleń faktycznych i nakazując organowi uwzględnienie ich podczas ponownego rozstrzygania sprawy, nie wskazał art. 145 § 1 pakt 1 lit. c) p.p.s.a., jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie wyjaśnił na podstawie jakich materiałów Urząd miał dojść do wniosku o ograniczeniu ochrony przeciwstawionych znaków do aparatury i przyrządów medycznych przeznaczonych do usuwania owłosienia, które to wady uzasadnienia wyroku zdaniem Urzędu uniemożliwiają ustalenie w jaki sposób Urząd miałby dalej procedować nie naruszając przepisów p.w.p. i uniemożliwiają kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia, poprzez nieprzedstawienie rozumowania Sądu w sposób wyczerpujący;
6. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie zawiera precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania Urzędu, a w szczególności nie wskazuje na czym polegać miałoby "ponowne przeanalizowanie sprawy uwzględnieniem stanowiska Sądu", w sytuacji, w której zgodnie z orzecznictwem, wskazania co do dalszego postępowania muszą cieszyć się metodologiczną poprawnością, logiką i dostatecznym stopniem precyzji, a trudno uznać, iż przytoczone fragmenty orzeczenia, który wyczerpuje całość zawartych w wyroku zaleceń, spełnia przywołane warunki, co skutkowało pozostawieniem niepewności co do zakresu związania Urzędu wyrokiem na podstawi art. 153 p.p.s.a.
prawa materialnego, a to:
1. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że usługi, które mają być oznaczane znakiem [...] są niepodobne do towarów i usług zastrzeżonych w znakach [...] oraz [...], co skutkowało uznaniem, że bezprzedmiotowe jest dokonywanie oceny prawdopodobieństwa oznaczeń, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ryzyko konfuzji i uchyleniem decyzji Urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ ma usprawiedliwione podstawy.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Najdalej idącymi zarzutami w tej kategorii zarzutów pomieszczonych w analizowanej skardze kasacyjnej są zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt. 4, 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, są podstawy aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W istocie należy zauważyć, iż wprawdzie Sąd I instancji przedstawił i ocenił stan faktyczny sprawy, ale w sposób co najmniej za mało wnikliwy. Ma rację skarżący kasacyjnie organ, że Sąd I instancji sporządził wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie, w którym z jednej strony powołuje się tylko na naruszenie przepisów prawa materialnego jako przesłankę uchylenia decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), co sugeruje, że przyjął ustalenia faktyczne organu patentowego za swoje, ale z drugiej strony, kwestionuje ustalenia Urzędu np. w zakresie podobieństwa towarów i usług do oznaczania, których przeznaczone są przeciwstawione znaki, nie wskazując jakichkolwiek naruszeń procedury dokonanych przez organ patentowy. Słusznie zatem skarżący kasacyjnie organ zarzuca, iż Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie w wyniku błędnego uznania tegoż Sądu: "że rzekome uchybienie Urzędu w zakresie oceny podobieństwa towarów i usług, do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki, stanowią naruszenia prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., w sytuacji, w której zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wszelki ustalenia w zakresie podobieństwa towarów i usług stanowią ustalenia faktyczne, które jeśli są błędne stanowić mogą, co najwyżej naruszenia prawa procesowego, co skutkowało nieprawidłowym sformułowaniem zaleceń Sądu w zakresie wskazań co do dalszego postępowania i przez to naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nakazanie ponownego przeanalizowania sprawy z uwzględnieniem stanowiska Sądu (co do niemożliwości zastosowania w tej sprawie przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.) i związania takim stanowiskiem Urzędu na podstawie art. 153 p.p.s.a., zamiast ewentualnego zlecenia dalszego wyjaśnienia wskazanych przez Sąd okoliczności i pozostawienia Urzędowi swobody w zakresie rozstrzygnięcia." (s. 2-3 i nast. skargi kasacyjnej). Zatem należy także podzielić zarzutu skargi kasacyjnej (wskazany w wyżej przytoczonym cytacie) naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 1 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie zawiera precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania Urzędu, a w szczególności nie wskazuje na czym polegać miałoby "ponowne przeanalizowanie sprawy z uwzględnieniem stanowiska Sądu". Wprawdzie, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, podziela zdanie wyrażane już w orzecznictwie, iż wskazania, o których mowa jest w treści art. 141 § 4 p.p.s.a. in fine nie muszą być umieszczone w wyodrębnionej jednostce tekstu uzasadnienia, czy też by miały one być sformułowane w jakiś inny - szczególny sposób, ale istotne jest natomiast by były one jasne i zrozumiałe dla stron postępowania oraz dla prowadzących postępowanie organów administracji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, ze względu na wskazane wyżej uchybienia, nie odpowiada jednak powyższym wymogom, co w konsekwencji skutkuje pozostawieniem niepewności co do zakresu związania UP RP wyrokiem na podstawie art. 153 p.p.s.a.
Za zasadne uznał także Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a z zw. z art. 7 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji UP RP z uwagi na błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ nieprawidłowo ocenił podobieństwo towarów i usług przeciwstawionych znaków. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji w niniejszej sprawie nie wystąpił błąd organu patentowego polegający na nieuwzględnieniu różnic w specjalizacji towarów i usług pomiędzy zgłoszonym oznaczeniem, a znakiem [...], które zdaniem Sądu polegają na tym, że znak wcześniejszy zastrzeżony jest do oznaczania przyrządów medycznych przeznaczony do usuwania owłosienia i nie obejmuje swoim zakresem endoskopów zgłoszonych do ochrony w znaku [...], w sytuacji, w której w rzeczywistości w niniejszej sprawie nie występują żadne różnice w specjalizacji, bo znak [...] w swoim zakresie ochrony nie ma wskazanego przez Sąd I instancji ograniczenia ochrony do związanej z usuwaniem owłosienia, a jest zastrzeżony do oznaczenia szeroko pojętej "aparatury, instrumentów i narzędzi chirurgicznych, medycznych dentystycznych i weterynaryjnych" a więc zakres jego ochrony obejmuje również endoskopy, które są niewątpliwie narzędziami chirurgicznymi (s. 2 oraz s. 5-9 decyzji UP RP z dnia 8 maja 2015 r.). Nadto błąd organu polegający na nieuwzględnieniu różnic w specjalizacji towarów i usług pomiędzy zgłoszonym oznaczeniem, a znakiem [...], które zdaniem Sądu I instancji polegają na tym, że znak wcześniejszy zastrzeżony jest do oznaczania przyrządów i usług medycznych dotyczących usuwania owłosienia, a zgłoszony znak przeznaczonym miałby być do oznaczania usług dotyczących endoskopów, tj. ich sprzedaży, naprawy czy konserwacji, w sytuacji, w której w rzeczywistości w analizowanej sprawie nie występują żadne różnice w specjalizacji, bo ochrona wcześniejszego znaku [...] nie jest ograniczona do usuwania owłosienia (lub innych usług pielęgnacyjnych), a obejmuje również wszelkie usługi medyczne oraz wiele przyrządów medycznych, np. aparaturę i przyrządy do terapii laserowej do użytku medycznego, czy maski anestezjologiczne, natomiast znak zgłoszony w tej sprawie oprócz usług związanych z oferowaniem endoskopów (sprzedaż, konserwacja, instalowanie, naprawa), które są podobne do towarów i usług zastrzeżonych we wcześniejszym znaku, miałby służyć do oznaczania usług medycznych w zakresie gastroenterologii (mieszczących się całkowicie w ochronie wcześniejszego znaku – w zakresie usług medycznych). (s. 2 i s. 5-9 decyzji UP RP z dnia 8 maja 2015 r.).
Za zasadny uznał Naczelny Sąd Administracyjny także zarzut pomieszczony w skardze kasacyjnej, a dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że usługi, które mają być oznaczane znakiem [...] są niepodobne do towarów i usług zastrzeżonych w znakach [...] oraz [...], co skutkowało uznaniem, że bezprzedmiotowe jest dokonywanie oceny prawdopodobieństwa oznaczeń, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ryzyko konfuzji i uchyleniem decyzji Urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
W konsekwencji w niniejszej sprawie znajduje także uzasadnienie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów ustrojowych, tj. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez wyjście poza granice kontroli działalności sądów administracyjnych i ocenę sprawy nie tylko pod kątem legalności (zgodności zaskarżonej decyzji z prawem), ale również samodzielne dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie braku podobieństw towarów i usług w przeciwstawionych znakach oraz braku ryzyka konfuzji, które to ustalenia nie mają pokrycia w materiale dowodowym zebranym w tej sprawie, zamiast wskazania na czym polegały ewentualne niedostatki w zakresie ustaleń faktycznych UP RP oraz ewentualnego zobowiązania organu patentowego do ponownego przeprowadzenia ustaleń w tej sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny winien wziąć pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie wskazanym wyżej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.sa. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło