II OZ 545/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 317/16 odrzucające skargę Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 5 lutego 2016 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez nadesłanie odpisu skargi oraz dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji skarżącej, tj. odpisu z KRS. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 lutego 2016 r. Ostatni dzień terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął, zatem z dniem 22 lutego 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżące Stowarzyszenie nadesłało w zakreślonym terminie odpis skargi oraz kopię uchwały z dnia 2 lipca 2012 r. o wyborze władz Stowarzyszenia. Odrzucając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na przepis art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), podkreślając, że art. 29 nie precyzuje, jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 P.p.s.a., by wykazać swoje umocowanie. Wskazanie organów właściwych do działania za konkretne podmioty musi opierać się na przepisach regulujących ich strukturę organizacyjną i działalność. Określenie organów upoważnionych do działania w imieniu danej jednostki organizacyjnej wynika bądź z aktów prawnych powołujących do życia daną jednostkę lub regulujących jej funkcjonowanie, bądź – w przypadku braku stosownych regulacji ustawowych – w aktach określających wewnętrzną strukturę jednostki i kompetencje organów, tj. w statucie. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie złożyła dokumentu określającego sposób reprezentacji, tj. odpisu z KRS. Strona skarżąca, działając jako Stowarzyszenie rejestrowe, podlega obowiązkowemu wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, stosownie do art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1142 ze zm.). Nadto, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1393), stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. W dokonanym wpisie uwidoczniony jest m.in. sposób reprezentacji podmiotu. Nadesłana przez skarżące Stowarzyszenie uchwała z dnia 2 lipca 2012 r. o wyborze władz Stowarzyszenia nie stanowi dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji strony. Na podstawie ww. uchwały nie jest, bowiem możliwe dokonanie oceny umocowania prezesa Stowarzyszenia do wniesienia skargi. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę Stowarzyszenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie [...] w K., wnosząc o jego uchylenie lub zmianę na wezwanie do uzupełnienia braków. Zdaniem strony skarżącej nadesłała ona kopię uchwały zarządu Stowarzyszenia, a więc najważniejszego dokumentu, na podstawie którego następuje wpis do KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzić należy, iż stosownie do art. 28 § 1 w związku z art. 29 P.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 P.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek. Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2013 r.). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest niewątpliwie odpis z KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego został wezwany występujący w imieniu Stowarzyszenia jego prezes, a który do akt sprawy nie został złożony. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. i w sytuacji, gdy strona nie uzupełni w tym terminie braków formalnych skargi, Sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy Stowarzyszenie zostało wezwane do "złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (odpisu KRS) zgodnie z art. 29 (...)", w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, jednakże takiego dokumentu nie nadesłało Sądowi, co słusznie spotkało się z zastosowaniem sankcji w postaci jej odrzucenia. Nie można podzielić twierdzeń skarżącego Stowarzyszenia, że takim dokumentem była nadesłana uchwała o wyborze jego władz. I choć istotnie żaden przepis Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi, aby jedynym dokumentem, o którym mowa w art. 29 P.p.s.a. był wyłącznie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, to jednak z przesłanej Sądowi uchwały nie można wnioskować, kto i w jakim zakresie jest umocowany do działania w imieniu Stowarzyszenia. Podobnie bezskuteczne było wskazywanie Sądowi na dostępność KRS w bazie internetowej, bowiem Sąd nie może zastępować stron i uzupełniać za nich braków formalnych składanych pism. Są to czynności procesowe stron, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty (organy procesowe). Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisów pisma, i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musiałoby mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzić też trzeba, iż uzupełnienie ww. braku formalnego skargi na etapie postępowania zażaleniowego nie czyniło wadliwym rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.