I SAB/Wa 829/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-17
Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z dnia 16 października 1945 r., i czy w związku z tym należy zobowiązać organ do załatwienia sprawy, stwierdzić rażące naruszenie prawa, zasądzić sumę pieniężną oraz zwrócić koszty postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, co uzasadnia zobowiązanie go do załatwienia sprawy w określonym terminie oraz stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zasądził również sumę pieniężną i koszty postępowania, jednak oddalił skargę w zakresie żądania orzeczenia o istnieniu uprawnienia oraz w części dotyczącej przewlekłości postępowania, uznając, że nie wszystkie przesłanki do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd zostały spełnione.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta miasta w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z 1945 r. Wniosek wpłynął w marcu 2010 r., a organ podejmował czynności w latach 2010, 2011 i 2014, jednak do dnia rozpoznania skargi sprawa nie została rozpatrzona. Skarżąca domagała się zobowiązania organu do załatwienia sprawy, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, orzeczenia o istnieniu uprawnienia, przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie czterech miesięcy. 2. Stwierdzono, że Prezydent dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Prezydenta na rzecz J. S. kwotę 500 zł tytułem sumy pieniężnej. 4. Oddalono skargę na bezczynność w pozostałym zakresie. 5. Oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. 6. Zasądzono od Prezydenta na rzecz J. S. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skarg J. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2010 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako "[...]" – działka oraz "[...]" nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem sumy pieniężnej; 4. oddala skargę na bezczynność w pozostałym zakresie; 5. oddala skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania; 6. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismami z dnia 28 października 2015 r. J. S. (Skarżąca) wniosła skargi do tutejszego sądu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w postępowaniu toczącym się z wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z dnia 16 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.
W skargach Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie o istnieniu uprawnienia skarżącej, przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w kwocie [...] złotych i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie.
Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r. sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy będące wynikiem wniesienia skarg na bezczynność i przewlekłość i prowadzić je pod wspólną sygn. I SAB/Wa 829/15.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
W pierwszej kolejności wskazać należy że obie skargi były dopuszczalne, bowiem przed ich złożeniem Skarżąca w dniu 18 listopada 2015 r. złożyła zażalenia na przewlekłe prowadzenie sprawy oraz zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Z przyczyn, które wskazane zostaną poniżej sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, w konsekwencji, skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] opisaną dawniej jako "[...]" i "[...]" wpłynął do organu w dniu [...] marca 2010 r.
Po otrzymaniu wniosku organ podjął pierwszej czynności w kwietniu a następnie czerwcu 2010 r., w wyniku których do akt sprawy wpłynęły w dniu 6 lipca 2010 r. oraz 10 sierpnia 2010 r. dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Kolejne czynności podjęte zostały w dniu 16 marca 2011 r., w ich wyniku do akt wpłynęły dalsze dokumenty w dniach 11 i 28 kwietnia 2011 r.
Po raz kolejny organ podjął czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy w lutym i marcu 2014 r. Tym niemniej, do dnia rozpoznania skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wniosek o odszkodowanie nie został rozpatrzony.
W sposób oczywisty stanowiło to naruszenie przepisu art. 35 § 1 k.p.a. z którego wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
W ocenie sądu zestawienie powyższych czynności wskazuje, że organowi postawić można zarzut pozostawania w bezczynności co do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania, co obligowało sąd do wyznaczenia terminu załatwienia sprawy. Z uwagi na charakter sprawy i konieczne do przeprowadzenia czynności (w tym konieczność sporządzenia operatu szacunkowego, o ile organ uzna, że spełnione są przesłanki wynikające z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) sąd uznał, że termin niezbędny dla rozpoznania wniosku to cztery miesiące licząc od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem sądu.
Jednocześnie sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena taka uzasadniona jest okolicznościami niniejszej sprawy, to jest zaniechaniem prowadzenia jakichkolwiek czynności w sprawie w okresie blisko trzech lat (2011-2014) a następnie marca 2014 r. do dnia rozpoznania sprawy przez sąd.
Wobec powyższego Sąd uznał za uzasadnione zasądzenie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. uznając jednak, że wystarczającą kwotą jest kwota 500 złotych.
Podstawą rozstrzygnięcia w tym zakresie był art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.
W ocenie sądu brak było podstaw do wydania żądanego przez Skarżącą orzeczenia o istnieniu po jej stronie uprawnienia. Stosownie do treści art. 149 § 1b p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Obie przesłanki powołane w cytowanym artykule winny być spełnione łącznie. W niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania przesłanek tych nie można uznać za spełnionych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na bezczynność w zakresie zasądzenia na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w kwocie powyżej 500 złotych oraz orzeczenia o istnieniu po stronie skarżącej uprawnienia.
Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło