II OSK 325/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Paweł Groński (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 161/16 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 161/16, oddalił skargę M. B. na postanowienie nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Od powyższego wyroku M. B., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana również jako "p.p.s.a.") w związku z art. 151 p.p.s.a,, poprzez oddalenie przez WSA w Krakowie skargi na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. w sytuacji, gdy postanowienie organu zostało wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.; 2. Naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie przez WSA w Krakowie skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. w sytuacji, gdy postanowienie organu zostało wydane z naruszeniem art. 61 a § 1 k.p.a. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami; 2. przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu wywołanym wniesieniem środka odwoławczego, albowiem nie zostały one zapłacone w całości ani też w części. W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie rozwinęła argumenty na poparcie przedstawionych zarzutów wskazując, że wielokrotnie zwracała się zarówno do organów administracji publicznej z prośbą o interwencję w sprawie przekształcenia garażu z obiektu tymczasowego w obiekt inny, trwale związany z gruntem. Poinformowała, że na jej wniosek Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Wieliczce podjął we wrześniu 2012 r. postępowanie mające na celu sprawdzenie legalności robót prowadzonych wewnątrz garażu znajdującego się na działce nr. [...] w [...], twierdząc, że prace zostały wykonane nielegalnie, ponieważ wewnątrz ustawiono betonowe słupy. Dodała, że po przeprowadzeniu w dniu 8 października 2012 r. kontroli, organ ustalił, że w środku garażu istnieją drewniane słupy nośne, a garaż posiada dach z blachy. W związku z powyższym organ uznał, iż nie stwierdzono naruszenia przepisów Prawa budowlanego i decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] znak: [...] umorzył postępowanie. Tymczasem skarżąca wskazywała, że roboty doprowadziły do przekształcenia garażu z obiektu tymczasowego w inny obiekt, trwale związany z gruntem, podczas gdy organ w ogóle nie zbadał, czy istotnie ten obiekt jest obecnie obiektem innym niż garaż, w tym czy jest obecnie trwale związany z gruntem. Powołując się na brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego skarżąca skonkludowała, że od daty wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. uległ zmianie stan faktyczny dotyczący przedmiotowego garażu, gdyż w wyniku prowadzonych prac budowlanych został on na stałe związany z gruntem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej powoływana również jako "p.p.s.a."). Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W zakreślonych wyżej granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. Istota problemu dotyczy zaś oceny, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaaprobował stanowisko organów administracji o przeszkodzie przedmiotowej do prowadzenia postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego na działce [...] w [...] (wykonanego na drodze dojazdowej do drugiej części działki nr [...] w [...] przez T. i J. S.). Odnosząc się do powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powołany przepis przewiduje (obok przyczyny podmiotowej, związanej z brakiem legitymacji procesowej), sytuację, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte z tzw. "innych uzasadnionych przyczyn". Do tych przyczyn należy niewątpliwie wcześniejsze rozstrzygnięcie tej samej sprawy ostateczną decyzją administracyjną. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej z dnia 6 czerwca 2011 r., odnosił się do obiektu, którego legalność była już przedmiotem postępowania przez organami nadzoru budowlanego, a postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. o odmowie rozbiórki wiaty garażowej. Dodatkowo wyrokiem z dnia 12 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 2058/01 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę M. B. na ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r. W konsekwencji zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skoro zagadnienie objęte wnioskiem M. B. z dnia [...] czerwca 2011 r. zostało już prawomocnie rozstrzygnięte, jego ponowne rozpoznanie jest niedopuszczalne. Wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2001 r. jest prawomocny i – na podstawie art. 170 p.p.s.a – wiąże on nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że przedmiot sprawy objęty wnioskiem z dnia 6 czerwca 2011 r. i ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. są tożsame. Dodatkowo stan faktyczny dotyczący obiektu budowlanego pełniącego funkcję garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w S. nie uległ zmianie. Tym samym brak jest możliwości ponownego wszczęcia i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy objętej wnioskiem z dnia 6 czerwca 2011 r. Wskazywanie, przez skarżącą kasacyjnie, nowych okoliczności faktycznych, które w jej ocenie zaistniały, a które uzasadniałyby zainicjowanie nowego postępowania, stanowią jedynie próbę kolejnego rozpoznania sprawy już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, która w dodatku została skontrolowana prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na marginesie należy wskazać, że skarżąca sama przyznaje, że inicjuje szereg innych postępowań dotyczących spornego obiektu, czego przykładem jest wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej postępowanie, zakończone decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] znak: [...] umarzającą postępowanie. Nie zmienia to jednak zasadniczej oceny o niedopuszczalności prowadzenia kolejnego postępowania dotyczącego legalności budowy obiektu na działce [...] w S., rozstrzygniętego ostateczną decyzją [...] czerwca 2001 r. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.