II OZ 590/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 428/16 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi H. K. i S. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanego pomieszczenia gospodarczego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił H. K. (dalej również jako "skarżąca") przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 grudnia 2016 r., w sprawie ze skargi H. K. i S. K. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2016 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie dobudowanego pomieszczenia gospodarczego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że na podstawie przepisu art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) możliwe jest przywrócenie terminu na wniosek strony, jednak może to nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wskazała, iż po wysłuchaniu wyroku zapytała Sędziego czy wyrok zostanie jej doręczony przez pocztę. W odpowiedzi uzyskała informację, ze wyrok dostanie pocztą i że ma termin miesiąca na jego zaskarżenie. Z tego powodu wnioskodawczyni oczekiwała na doręczenie wyroku, a będąc w dniu [...] lutego 2017 r. w Sądzie dowiedziała się, że wyrok jest prawomocny. Sąd I instancji uznał, że biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy należało uznać, iż strona uchybiła terminowi do dokonania czynności z własnej winy. Sąd wskazał, że niezależnie od pouczenia sędziego w trakcie rozprawy strona dysponowała również osobiście odebranym zawiadomieniem o terminie rozprawy, które zawierało pouczenie, że uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. W zaistniałej sytuacji Sąd powołał się na powszechny w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że brak zapoznania się z treścią pisma czy pouczenia w nim zawartego nie wskazuje na brak winy w uchybieniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła H. K., domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że prośbę o przesłanie wyroku Sąd powinien potraktować jako ustnie zgłoszony do protokołu wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku. Według składającej zażalenie, Sąd udzielając informacji w jakim terminie może ona wnieść skargę kasacyjną wiedział w jakim celu żaląca zwraca się o nadesłanie wyroku. Żaląca twierdzi, że dopełniła wszelkiej staranności tj. była obecna na rozprawie i ogłoszeniu wyroku. Oczekiwała na przesłanie wyroku i dopiero gdy czas oczekiwania przedłużał się interweniowała bezpośrednio w Sądzie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. Po pierwsze ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezależnie od pouczenia jakie żaląca otrzymała na sali rozpraw nie może się ona powoływać na przesłanki uzasadniające brak własnej winy w niedochowaniu terminu do dokonania czynności. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji żaląca dysponowała zawiadomieniem o terminie rozprawy, które odebrała osobiście w dniu [...] listopada 2016 r. Pisemne zawiadomienie zawierało dokładne pouczenie o warunkach doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem, a także sposobie ewentualnego odwołania się od niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia. Nie można zatem mówić o sytuacji, w której skarżąca, przy użyciu wszelkich dostępnych środków, nie mogła przeciwdziałać sytuacji, która stała się przyczyną uchybienia terminowi do dokonania czynności. Sam fakt błędnego zrozumienia pouczenia ustnego na sali sądowej, którego treść jest trudna do udowodnienia, nie stanowi w ocenie NSA podstawy do uznania braku winy żalącej. Nawet przyjmując, że skarżąca zadała pytanie, jak sama wskazała: "Czy wyrok zostanie jej doręczony przez pocztę", to sam fakt zadania takiego pytania nie oznacza jeszcze oświadczenia woli skarżącej i nie jest, wbrew twierdzeniom skarżącej, równoznaczny ze złożonym wnioskiem. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.