V SA/Wa 159/16

WyrokWSA w Warszawie2016-03-23

Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sławomir Kozik, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dotacja celowa przyznana na spłatę zobowiązań może być przeznaczona na refundację zobowiązań już spłaconych przez podmiot tworzący przed datą zawarcia umowy o dotację?
Ratio decidendi
Dotacja celowa przyznana na spłatę zobowiązań może być przeznaczona wyłącznie na pokrycie istniejących w dacie zawarcia umowy zobowiązań. Nie można jej wykorzystać na refundację zobowiązań już spłaconych z własnych środków przez podmiot tworzący, ponieważ celem dotacji jest spłata istniejących długów, a nie refinansowanie wydatków już poniesionych. Umowa o dotację oraz przepisy ustawy o działalności leczniczej powinny być interpretowane ściśle w tym zakresie.
Stan faktyczny
Powiat zwrócił się o dotację celową na spłatę zobowiązań przejętych od SPZOZ w związku z jego przekształceniem w spółkę kapitałową. Minister Zdrowia przyznał dotację, jednak w wyniku rozliczenia stwierdzono, że część zobowiązań (307.199,49 zł) została spłacona przez Powiat przed datą zawarcia umowy o dotację. Minister Zdrowia decyzją określił kwotę dotacji podlegającą zwrotowi. WSA uchylił tę decyzję, uznając, że spłata przed zawarciem umowy nie stoi w sprzeczności z celem dotacji. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując, że dotacja była przeznaczona na spłatę zobowiązań istniejących w dacie zawarcia umowy. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę, podzielając stanowisko NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków (spr.) Sędziowie: WSA Sławomir Kozik WSA Mirosława Pindelska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez Powiat [...] (dalej: "Powiat", "Skarżący") jest decyzja Ministra Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...][...], utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] maja 2013r. nr [...], określającą kwotę dotacji w wysokości 307.199,49 zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] stycznia 2013r., przypadającą do zwrotu wobec budżetu państwa od Powiatu [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym, niespornym stanie faktycznym sprawy. Powiat [...] na podstawie art. 196 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej zwrócił się do Ministra Zdrowia z dwoma wnioskami o udzielenie dotacji celowej, tj. - wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. o udzielenie dotacji celowej w kwocie 3.953.080,55 zł, na spłatę zobowiązań przejętych od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (dalej: "SPZOZ") w związku z przekształceniem go w spółkę kapitałową (wnioskowana wysokość dotacji wynikała z umorzonych wierzytelności, o których mowa w art. 197 pkt 2 lit. a/ ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ( Dz. U. 2011r. Nr 112 poz. 654) – dalej "u.d.l." na podstawie ugód zawartych z wierzycielami w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych oraz pozostałego do spłaty zobowiązania, o którym mowa w art. 197 pkt 2 lit. d ww. ustawy z tytułu pożyczki udzielonej przez Powiat [...]) - oraz wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. o udzielenie dotacji celowej w kwocie 5.472.755 zł, na spłatę zobowiązań przejętych od SPZOZ w związku z przekształceniem go w spółkę kapitałową (wnioskowana wysokość dotacji wynikła z poręczonego i spłaconego kredytu przez Powiat, zgodnie z art. 197 pkt 2 lit. f/ u.d.l.). Uwzględniając ww. wnioski, w dniu [...] września 2012 r. na podstawie umowy o udzielenie dotacji celowej dla jednostek samorządu terytorialnego na wsparcie działań w zakresie przekształceń samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej zmienionej aneksem z [...] października 2012, Minister Zdrowia przyznał Powiatowi dotację celową w kwocie 9.425.835 zł na spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych w wyniku przekształcenia SP ZOZ w [...], którą Powiat zobowiązany był wykorzystać – zgodnie z § 6 ust. 1 umowy w sposób legalny, celowy, rzetelny, terminowy i zgodny z przedmiotem zawartej umowy. W wyniku analizy końcowego rozliczenia realizacji ww. umowy, w dniu [...] stycznia 2013 r. stwierdzono, że Powiat wykazał część zobowiązań na kwotę ogółem 307.199,49 zł, których płatność nastąpiła w okresie między [...] kwietnia 2012 r., a [...] maja 2012 r., tj. przed datą zawarcia umowy z Ministrem Zdrowia. Wobec powyższego Minister Zdrowia, po uprzednim wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu dotacji, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. określił kwotę przypadającą do zwrotu od Powiatu [...], w wysokości 307.199,49 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji, tj. od [...] stycznia 2013 r. do dnia zapłaty. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Zdrowia utrzymał w mocy uprzednio wydaną przez siebie decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister podkreślił, że skarżący zwrócił się w trybie art. 196 u.d.l. o udzielenie dotacji wypełniając jednocześnie przesłanki do jej udzielenia wskazane w art. 197 u.d.l.. Uwzględniając ww. wniosek strony udzielono stosownej dotacji celowej. Organ wskazał, że Powiat zobowiązany był wykorzystać zgodnie z § 6 ust. 1 umowy, tj. w sposób legalny, celowy, rzetelny, terminowy. Natomiast skarżący wykazał cześć zobowiązań na kwotę ogółem 307.199 zł, których płatność nastąpiła w okresie między [...] kwietnia 2012 r. a [...] maja 2012 r., tj. przed datą zawarcia umowy z Ministrem Zdrowia. Dlatego też kwota ta nie zostały przyjęte do rozliczenia i uznana za kwotę nienależnie pobraną. Podniesiono, iż z uwagi na § 9 umowy, który określa termin od kiedy powyższa umowa obowiązuje, tj. od dnia zawarcia ([...] września 2012) oraz treść art. 201 ustawy o działalności leczniczej, zgodnie z którym dotacje przeznacza się na spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego, przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, zobowiązania w kwocie ogółem 307.199 zł, nie zostały przyjęte do rozliczenia. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 169 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotacje udzielone bez podstawy prawnej są dotacjami nienależnymi i stosownie do art. 169 ust. 4 u.f.p. zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została nienależnie pobrana. W konsekwencji Minister wskazał, że strona winna zwrócić otrzymaną dotację w kwocie 307.199 zł wraz z odsetkami. Organ nie uznał zarzutu strony, że z wytycznych zamieszczonych na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia wynikało, iż zobowiązania nie musiały zostać opłacone po zawarciu umowy o dotację. W ocenie Ministra sporządzone wytyczne zawierały praktyczne instrukcje w zakresie dokumentowania wniosku o dotację, same w sobie nie stanowiły prawa. Przedłożenie formularza wraz z ugodami zawartymi z wierzycielami w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych podmiotu tworzącego przejętych od SPZOZ oraz przelewy bankowe poświadczające zrealizowanie ugody miało umożliwić ustalenie, czy podmiot spełnia warunki ustawowe do uzyskania dotacji (np. warunkiem skuteczności ugody dotyczącej umorzenia części należności mógł być wymóg spłaty części należności). Ustawodawca w przepisie art. 201 u.d.l. wyraźnie wskazał cel, na który podmiot tworzący zobowiązany jest przeznaczyć środki otrzymane w ramach dotacji celowej. Celem tym jest spłata zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, odsetek od nich lub pokrycie kosztów przekształcenia, w tym określenia wartości rynkowej nieruchomości. Oznacza to, że nie można przeznaczyć dotacji na zobowiązania już nieistniejące. Cel przeznaczenia dotacji wskazany w art. 201 u.d.l. może być spełniony w sposób prawidłowy, tylko gdy na dzień spłaty zobowiązanie istnieje i jest to zobowiązanie podmiotu tworzącego przejęte od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Gdyby miało być inaczej, przepisy ustawy o działalności leczniczej musiałyby przewidzieć inny, niż spłata zobowiązań, cel wykorzystania dotacji (mogłaby to być np.: refundacja wydatków podmiotu tworzącego przeznaczonych, po przekształceniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, na pokrycie zobowiązań przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej). Ustawa o działalności leczniczej takiej możliwości nie przewiduje. Środki uzyskane na podstawie umowy Powiat powinien przeznaczyć na spłatę zobowiązań SPZOZ, czego w zakresie kwoty stanowiącej przedmiot decyzji z [...] lipca 2013 r. nie mógł uczynić, gdyż zobowiązania w tej kwocie spłacił z własnych środków przed zawarciem umowy z Ministrem Zdrowia. Po rozpatrzeniu skargi na powyższą decyzję, wyrokiem z 31 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2089/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ustawa o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.) w art. 168 pkt 4 wskazuje jako zasadę, że wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Niemniej, w przypadku gdy przepisy odrębne stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. O powyższym stanowi zapis art. 168 ust 5 ustawy o finansach publicznych. Tym samym, jednym ze sposobów wykorzystania dotacji jest zapłata, zaś drugi to realizacja zadań niezbędnych do osiągnięcia wskazanych w odrębnych przepisach celów. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia z dotacją celową, bowiem istnieją przepisy odrębne stanowiące o sposobie udzielenia, rozliczenia dotacji i wskazania celu jakiemu ona służy. Tymi przepisami są regulacje zawarte w ustawie o działalności leczniczej, a dokładnie jej przepisy zawarte w jej rozdziale VIII - art. 196 i nast. dotyczącym warunków przyznania przekazania i rozliczania dotacji celowej z budżetu państwa dla podmiotu tworzącego, który przekształcił samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową na zasadach określonych w art. 69- 82 ustawy. Zdaniem Sądu przepisy art. 197 powołanej ustawy odnoszą się do zobowiązań nieistniejących w dacie udzielenia dotacji. Dlatego wydatkowanie środków przez podmiot tworzący dokonane po przekształceniu publicznego zakładu opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową, w celu wykonania zawartych z wierzycielami publicznego z.o.z. ugód (umów cywilnoprawnych), a przed terminem uzyskania dotacji, nie pozostaje w sprzeczności z realizacją określonego w art. 201 celu dotacji. Tym bardziej w sytuacji, gdy zawarcie ugody z wierzycielami, obejmującej co najmniej częściowe umorzenie tych zobowiązań, stanowi niezbędny warunek do uzyskania dotacji. Wiąże się to niejednokrotnie z koniecznością wcześniejszej spłaty wynegocjowanej kwoty. Toteż realizacją celu dotacji, o której mowa w art. 201 ustawy o działalności leczniczej, jest spłata zobowiązania przejętego w myśl art. 68 ustawy przez podmiot tworzący, który przekształcił samodzielny publiczny z.o.z. w spółkę kapitałową, niezależnie od tego, czy spłata przejętego zadłużenia nastąpiła przed, czy po udzieleniu dotacji. O takim rozumieniu powyższej instytucji mógł utwierdzać również skarżącą opublikowany na stronie internetowej – Ministerstwa Zdrowia dokument "Wytyczne dla podmiotów ubiegających się o uzyskanie dotacji (...). Dotyczy to w szczególności pktu a Wytycznych, w zakresie art. 197 pkt 2, zgodnie z którym warunkiem złożenia wniosku o zawarcie umowy i w konsekwencji uzyskania dotacji był wymóg przedłożenia: "wypełnionego formularza Z-1 wraz z ugodami zawartymi z wierzycielami w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych podmiotu tworzącego przejętych od zoz oraz przelewy bankowe poświadczające zrealizowanie ugody." Podważa to w istotny sposób określoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w zaufaniu do organów Państwa. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Zdrowia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 września 2015 r. sygn. akt II GSK 1613/14 uchylił wyrok WSA. W ocenie NSA dotacja była przeznaczona wyłącznie na spłatę zobowiązań istniejących w dacie zawarcia umowy. Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni treści umowy o przyznanie dotacji, gdyż uczynił to m.in. przez pryzmat przepisu art. 201 ustawy o działalności leczniczej. W myśl tego przepisu dotację albo środki, o których mowa w art. 196 ust. 2, przeznacza się na spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, odsetek od nich lub pokrycie kosztów przekształcenia, w tym kosztów określenia wartości rynkowej nieruchomości w sposób, o którym mowa w art. 82 ust. 1 i 2. Przepisu tego, co wymaga podkreślenia, a co jest istotne w sprawie, nie powołano w umowie z dnia [...] września 2012 r. o udzielenie dotacji. Z powyższych względów skarga kasacyjna trafnie zarzuca naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych oraz art. 201 ustawy o działalności leczniczej przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż przepis ten nie ma w sprawie zastosowania. NSA podkreślił, że dotacja była przeznaczona wyłącznie na spłatę zobowiązań istniejących w dacie zawarcia umowy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji został zobligowany do skontrolowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości wywiązania się skarżącego z umowy o udzielenie dotacji z dnia [...] września 2015 r. W dniu 22 marca 2016 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe, w którym Skarżący w sposób bardzo emocjonalny przedstawił swoje działania, dzięki którym zaoszczędzono środki publiczne należące do powiatu. Stwierdził, że gospodarność Powiatu przyczyniła się do rzeczywistej ochrony interesów budżetu centralnego i finansów publicznych. W piśmie zawarty został wniosek o przeprowadzenie dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. z: - pisma Ministra Zdrowia z [...] września 2015 r. - wzoru umowy "o udzielenie dotacji celowej dla jednostek samorządu terytorialnego na wsparcie działań w zakresie przekształceń samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej" W ocenie Skarżącego fakt zawarcia [...] umów w sprawie dotacji w oparciu o ten sam wzorzec umowy wskazuje na to, że wszystkie przypadki udzielenia dotacji "wtłoczono" w jeden wzorzec umowy, choć każda z [...] sytuacji była inna. Nie prowadzono negocjacji co do treści poszczególnych umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpatrując skargę zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ze zwrotu "Związany wykładnią prawa" należy wysnuć wniosek, że sąd, którem sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa obejmującą zarówno prawo materialne jak i procesowe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z 20 września 2006 r., II OSK 1117/05). Odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni sąd I instancji może jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania uległ tak znacznej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez NSA jak również w wypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktyczny sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. Badając zaskarżone rozstrzygnięcie we wskazanym wyżej zakresie uznać należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że ustalony w zaskarżonej decyzji stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący spełnił warunki uzyskania dotacji, określone przepisem art. 197 ustawy o działalności leczniczej i na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] września 2012 r. (następne aneksowanej w dniu [...] października 2012r. ) - o udzielenie dotacji celowej dla jednostek samorządu terytorialnego na wsparcie działań w zakresie przekształceń samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej w oparciu o art. 200 ustawy z 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej ( Dz. U. 2011r. Nr 112 poz. 654) – dalej: "u.d.l." uzyskał dotację na spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych w wyniku przekształcenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej ZOZ [...]. Natomiast przedmiotem sporu w sprawie jest to, czy na podstawie zawartej umowy z [...] września 2012 r. o udzielenie dotacji celowej (dalej: "umowa") możliwe było - jak twierdzi Skarżący - także refundowanie poniesionych już zobowiązań, czy też tylko możliwe było przeznaczenie kwoty dotacji celowej wyłącznie na pokrycie istniejących w dacie zawarcia umowy zobowiązań obciążających budżet gminny z tytułu działalności omawianego zakładu opieki zdrowotnej - jak twierdzi Minister. W sporze tym – uwzględniając wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego - rację należy przyznać organowi rozpoznającemu sprawę. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 umowy dotację Wnioskodawca jest zobowiązany przeznaczyć dotację na spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych w wyniku przekształcenia od Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] – 3.953.080,55. Wnioskodawca zobowiązał się do przeznaczenia dotacji wyłącznie na zadania określone w umowie i niedopuszczalne było wydatkowanie dotacji na inny cel (§ 4 ust. 1 umowy). Powiat zobowiązał się do wykorzystania przyznanych środków w sposób legalny, celowy, rzetelny, terminowy (do 31 grudnia 2014r.). Niewykorzystane środki podlegały zwrotowi w terminie do [...] stycznia 2013r. (§ 6 ust. 1 i § 4 ust. 2 i 3 umowy). Natomiast umowa obowiązywała od dnia zawarcia, tj. [...] września 2012r. do dnia 31 grudnia 2012 r. (§ 9 umowy). Skoro Powiat wykazał zobowiązania na kwotę ogółem 307.199,49 zł, których płatność nastąpiła w okresie między [...] kwietnia 2012 r., a [...] maja 2012 r., tj. przed datą zawarcia umowy na realizacje zadania to przyjmując, że celem udzielenia dotacji była spłata zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, to nie można było przeznaczyć dotacji na zobowiązania już nieistniejące. Słusznie organ zauważył, że celem udzielenia dotacji celowej nie była refundacja poniesionych kosztów tylko spłata istniejących w dniu podpisania umowy zobowiązań obciążających budżet gminny z tytułu działalności zakładu opieki zdrowotnej. Cel przeznaczenia dotacji wskazany w umowie może być spełniony w sposób prawidłowy tylko wówczas, gdy na dzień podpisania umowy zobowiązanie istnieje i jest to zobowiązanie podmiotu tworzącego przejęte od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Powyższe wprost wynika z § 2 ust. 2 pkt 1 zawartej umowy. Gdyby miało być inaczej, to umowa lub przepisy ustawy o działalności leczniczej musiałby przewidzieć inny, niż splata zobowiązań, cel wykorzystania dotacji (mogłaby to być np.: refundacja wydatków podmiotu tworzącego przeznaczonych, po przekształceniu samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, na pokrycie zobowiązań przejętych od samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej). Natomiast umowa w cytowanym § 2 ust. 2 pkt 1 jednoznacznie wskazuje cel udzielenia dotacji celowej, którym jest spłata zobowiązań, a nie refundacja spłaconych zobowiązań. Skoro Powiat zobowiązania w kwocie 307.199,49 zł. spłacił z własnych środków przed zawarciem umowy z Ministrem Zdrowia, nie może refundować sobie tej kwoty z dotacji otrzymanej na podstawie zawartej umowy. Należy także zauważyć, że tezę, iż obowiązkiem strony było jedynie pokrycie zobowiązań istniejących w dacie podpisania umowy, potwierdza także art. 198 ust. 2 pkt 2 u.d.l. W myśl tego przepisu podmiot tworzący we wniosku określał planowany podział proponowanej kwoty dotacji albo środków, o których mowa w art. 196 ust. 2, na cele określone w art. 201 u.d.l. A więc z dotacji mógł pokryć tylko wydatki jeszcze nie pokryte. W przeciwnym wypadku pokrywałby już wydatki sfinansowane z innych źródeł, a dotacja służyłaby jedynie refinansowaniu tych wydatków. Nie mogło przyczynić się do zmiany stanowiska powoływanie określonych treści Wytycznych. Wytyczne bowiem, co nie jest kwestionowane przez żadną ze stron, nie są źródłem prawa i miały one jedynie charakter pomocniczy. Celem ich, jak sama nazwa wskazuje, była pomoc w uzyskaniu dotacji, a nie jej rozliczenie w sposób wymagany umową i przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Mimo, że w wytycznych wskazano, że warunkiem złożenia wniosku o zawarcie umowy i w konsekwencji uzyskania dotacji był wymóg przedłożenia "wypełnionego formularza Z-1 wraz z ugodami zawartymi z wierzycielami w zakresie zobowiązań cywilnoprawnych podmiotu tworzącego przejętych od SPZOZ oraz przelewy bankowe poświadczające zrealizowanie ugody", to trzeba wskazać, że taki zapis w żaden sposób nie daje uprawnień do możliwości refundowania poniesionych wydatków. Zapis ten odnosi się jedynie do potwierdzenia realizowania zawartych umów. A więc miał na celu jedynie wzmocnienie wykazania, że zawarte umowy są realizowane. Należy także zauważyć, że w wyroku z 17 września 2015r., II GSK 1613/14 NSA uchylając wyrok tutejszego sądu z 31 marca 2014r. wyjaśnił, że cyt. "stosownie do przepisów art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 3 oraz art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.), samorząd powiatowy jest lokalną wspólnotą samorządową, wykonującą określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, samodzielnie prowadzący gospodarkę finansową na postawie własnego budżetu. Z tego względu przepisy ustaw szczególnych, które przyznają tej jednostce samorządu terytorialnego pomoc finansową z budżetu centralnego, winny być ściśle przestrzegane, co odnosi się także do dotacji celowych przyznanych samorządowi, które bezwzględnie powinny być wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem. Nie jest do zaakceptowania sytuacja, aby jednostka samorządu terytorialnego, wykorzystując dotację niezgodnie z jej celem, działała na szkodę budżetu centralnego. (...) środki finansowe tworzące budżet państwa podlegają szczególnej ochronie. Jednym z elementów tej ochrony jest nakaz, aby wszelkie świadczenia pochodzące z zasobów publicznych znajdowały uzasadnienie w potrzebie realizacji określonych celów, znajdujących uzasadnienie konstytucyjne. (...) Przy interpretacji przepisów dotyczących wydatkowania dotacji powyższe względy determinują konieczność dawania prymatu wykładni językowej, a ponadto co do zasady przepisy, a także podejmowane w ich wykonaniu czynności prawne, powinny być interpretowane ścieśniająco. Kierując się celami wskazanymi w przepisach art. 196 ust. 1, art. 200 i art. 201 ustawy o działalności leczniczej Minister Zdrowia, (...) nie naruszył powołanych przepisów, proponując w umowie o przyznanie dotacji celowej udostępnienie Powiatowi [...] środków finansowych przeznaczonych wyłącznie na pokrycie istniejących zobowiązań obciążających budżet gminny z tytułu działalności omawianego zakładu opieki zdrowotnej. Nie wchodzi bowiem w grę, o czym była już mowa, pokrywanie ze środków budżetu centralnego wszystkich długów obciążających budżet jednostki samorządu terytorialnego." Uwzględniając powyższe wytyczne zawarte w wyroku NSA należy przyjąć, że w tego typu dotacjach nie wchodzi w grę pokrywanie ze środków budżetu centralnego wszystkich długów obciążających budżet jednostki samorządu terytorialnego. Zatem argumentację skarżącego Sąd uznał za niezasadną, gdyż z umowy łączącej strony i przepisów powszechnie obowiązujących wykładanych ściśle, jako wyjątki od zasady, wynika, że pokryte mogą być tylko istniejące wydatki i brak było podstaw do refundacji już pokrytych zobowiązań. Nie zmienia powyższego fakt, że umowy ze wszystkimi powiatami zawierane były według jednolitego wzorca. Należy ponadto zauważyć, że zapisy poszczególnych paragrafów przedłożonego wzorca odbiegały od zapisów umowy podpisanej przez Skarżącego. Mianowicie w § 2 ust. 2 pkt 1 wzorca jest zapis o treści "pokrycie kosztów przekształcenia poniesionych po wejściu w życie ustawy o działalności leczniczej. Dopiero w pkt 3 zawarty jest zapis "spłata zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych od SPZOZ...). W umowie z dnia [...] września 2012 r. podpisanej przez Skarżącego treść § 2 została ograniczona w stosunku do wzorca i znalazł się w niej zapis w brzmieniu "wysokość dotacji (...) obejmuje wydatki bieżące, z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań podmiotu tworzącego przejętych w wyniku przekształcenia od SPZOZ [...] (...). Tak więc pominięta została treść § 2 ust.2 pkt 1, z umowy wzorcowej, która dawałaby podstawę do pokrycia kosztów dokonanych przed podpisaniem umowy. Zapisy umowy z [...] września ograniczają możliwość spłaty zobowiązań, a więc takich, które istniały w dniu zawarcia umowy. Klasyczna definicja z prawa rzymskiego brzmi: Obligatio est iuris vinculum, quo necessitate adstringimur alicuius solvendae rei secundum nostrae civitatis iuria (łac. zobowiązanie jest węzłem prawnym, który zmusza nas do wykonania świadczenia pewnej rzeczy, według praw naszego państwa). Zobowiązanie na mocy prawa wygasa w momencie wywiązania się z niego stron biorących w nim udział. Zatem skoro na dzień podpisania umowy zobowiązania skarżącego w kwocie 307.199,49 zł. wygasły, kwota dotacji udzielonej zgodnie z § 2 umowy na spłatę zobowiązań nie mogła być przeznaczona na spłatę takich zobowiązań skarżącego, ponieważ te zobowiązania już nie istniały, wygasły poprzez ich spłatę. Nie może wpłynąć na zmianę stanowiska Sądu także powołanie się przez Skarżącego na uzasadnienie projektu ustawy o działalności leczniczej. Z uzasadnienia wynika, że elementami wsparcia będzie umorzenie zobowiązań publicznoprawnych zakładu, a więc umorzenie istniejących zobowiązań. Nie zostało w ocenie Sądu naruszone prawo do informacji – art. 9 kpa, co zarzucono w skardze. Należy podkreślić, że to umowa i powszechnie obowiązujące przepisy prawa kształtowały stosunek łączący Powiat z Ministrem. To strona podpisując w określonym kształcie jasną w swoich zapisach umowę zobowiązała się do jej realizacji i obecnie nie może powoływać się na zapisy Wytycznych, które w żaden sposób nie regulowały obecnie spornej treści. Skarżący mając określone wątpliwości mógł zwrócić się na piśmie do organu w celu ich rozstrzygnięcia. I dopiero uzyskanie określonej treści informacji może stanowić o naruszeniu art. 9 k.p.a. Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W związku z powyższym Sąd dodatkowo podkreśla, że prawo do informacji (art. 9 k.p.a.) nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż ograniczone jest tylko i wyłącznie do praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ nie ma obowiązku informowania o możliwych hipotetycznych sytuacjach, które mogą w przyszłości mieć miejsce. Naruszenie prawa do informacji przejawia się w: a) odmowie udzielenia informacji stronie, bądź b) nienależycie udzielonej informacji, przez udzielenie informacji niejasnej lub błędnej lub udzielenie informacji niewyczerpującej, tj. takiej, która pomija okoliczności faktyczne lub prawne, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy. Skutki prawne udzielenie nieprawidłowej informacji nie powinny obciążać strony, dlatego też aby mogła powoływać się na wadliwe działania powinna zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej. W przedmiotowej zaś sprawie skarżąca o udzielenie takich informacji się nie zwracała. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że są one niezasadne, gdyż przy wydaniu decyzji wzięto pod uwagę wszystkie okoliczności, które były powodem stwierdzenia nienależnie pobranej dotacji przez Powiat. W sposób prawidłowo ustalono stan faktyczny i jego ocena wraz z zastosowanymi przepisami prawa znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu prawidłowo sporządzonej decyzji. Tym samym bezzasadne okazały się zarzuty wskazane w skardze. Organ wbrew twierdzeniom Skarżącego działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz wiążącej strony umowy. Dotacja w spornej kwocie przyznana skarżącemu była nienależną, gdyż okoliczność spłaty zobowiązań przed zawarciem umowy z Ministrem Zdrowia o udzielenie dotacji wyłączała możliwość ubiegania się o dotację na ten cel. Zatem udzielona dotacja była nienależna, gdyż przyznana została bez podstawy prawnej i jako taka podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia stwierdzenia nienależnego pobrania dotacji, tj. od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia zapłaty. W ocenie sądu prawidłowo organ określił także datę początkową zwrotu odsetek wskazując jako dzień stwierdzenia nienależnie pobranej dotacji, dzień dokonania kontroli merytorycznej końcowego rozliczenia z wykorzystania dotacji, potwierdzony przez pracownika organu. Należy podkreślić, że uznanie, iż dotacja został pobrana nienależnie - w razie potwierdzenia tego ustalenia w postępowaniu dowodowym w sprawie o zwrot dotacji - uzasadnia naliczenie odsetek od daty tego stwierdzenia. Skoro postępowanie kontrolne tego wniosku zakończone w dniu [...] stycznia 2013r. wykazało nieprawidłowości, to właśnie tę datę należało uznać za datę o której mowa w art. 169 ust. 5 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Przepis ten w żaden sposób nie wiąże ustalenia tej daty z określonym konkretnym aktem administracyjnym, w tym w szczególności z wydaną decyzją. Mając na uwadze zarzuty skargi oraz działając z urzędu na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne oraz procesowe. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło