II SA/Kr 202/16
WyrokWSA w Krakowie2016-03-23
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie nowego odcinka rowu melioracyjnego w innym miejscu niż pierwotnie zgłoszony remont istniejącego rowu stanowi samowolę budowlaną wymagającą zastosowania trybu z art. 49b Prawa budowlanego, a nie trybu z art. 50-51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały tryb postępowania z art. 50-51 Prawa budowlanego, podczas gdy wykonanie nowego odcinka rowu melioracyjnego w innym miejscu niż pierwotnie zgłoszony remont istniejącego rowu stanowiło samowolę budowlaną, która powinna być rozpatrywana w trybie art. 49b Prawa budowlanego. Ponadto, wykonanie takiego rowu wymagało pozwolenia wodnoprawnego, którego inwestor nie uzyskał.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, związanych z przebudową rowu melioracyjnego. Inwestor zgłosił remont istniejącego rowu, jednak w wyniku prac doszło do zmiany jego przebiegu. Skarżąca zarzuciła, że prace te stanowiły samowolę budowlaną i wymagały pozwolenia na budowę. Organy obu instancji uznały, że roboty wykroczyły poza zakres zgłoszenia, ale nie stwierdziły samowoli budowlanej, uznając je za przebudowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta T. i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Paweł Darmoń Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej E. T. kwotę 997 zł ( słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta T. decyzją z dnia 20 lipca 2015 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1 i 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 kpa, stwierdził brak podstaw do nakazania inwestorowi wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem związanych z przebudową obiektu budowlanego - części rowu melioracyjnego (Od [...] w km 0+047,4 do 0+216,4) zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] przebiegającego w rejonie ul. [...] w T.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w wyniku dokonanych oględzin stwierdzono, że na terenie działek nr [...] ,[...] ,[...] obręb [...] inwestor robót budowlanych - Gmina Miasta T. - wykonała roboty budowlane. Po wykonanych robotach budowlanych istniejący rów melioracyjny jest zlokalizowany w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego ogrodzenia oraz granicy działek nr [...] ,[...] i [...] oraz posiada głębokość około 2,50 m. Na terenie działki nr [...] istnieje budynek mieszkalny w odległości 4,70 do 5,60 m od istniejącego ogrodzenia wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 16 czerwca 2010 r. i jest użytkowany. Odległość końca skarpy rowu melioracyjnego do ogrodzenia wynosi 1,50 m. Na terenie sąsiedniej działki nr [...] wykonano fundamenty pod budynek mieszkalny w odległości 4,00 m do 4,50 m od istniejącego ogrodzenia, jak naniesiono na szkicu do protokołu z dnia 22 stycznia 2015 r.
Ponadto organ wskazał, że podczas oględzin przedstawiciele UMT poinformowali, że w dniu 26 sierpnia 2010 r. przed rozpoczęciem robót dokonali zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę obejmującego remont rowu "[...] " w km 0+047,4 do 0+ 0216,4 km wraz z dokumentacją. Wskazano, że roboty budowlane związane z remontem rowu melioracyjnego, a w szczególności na odcinku przy granicy z działkami nr [...] ,[...] ,[...] zostały rozpoczęte w październiku 2010 roku.
Organ I instancji na podstawie dokumentów związanych z dokonanym przez Gminę Miasta T. zgłoszeniem robót budowlanych ustalił datę przystąpienia do wykonania robót na dzień 27 września 2010 r. W projektowanym zakresie robót związanych z rowem "[...] " na odcinku w km 0+047,4 do 0+216,4 km w T. podano roboty przygotowawcze, rozbiórkowe i ziemne, ubezpieczenie dna rowu płytami betonowymi typu JOMB o wymiarach 80x50x9 cm na podsypce z pospółki oraz ubezpieczenie skarp płytami ażurowymi betonowymi o wymiarach 90x60x10 cm na działkach nr [...] ,[...] ,[...] obręb [...] . Do zgłoszenia dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane na działki nr [...] i [...] obręb [...] , kserokopię decyzji pozwolenia wodnoprawnego z dnia 4 sierpnia 2008 r. oraz notatkę z dnia 25 sierpnia 2010 r. podpisaną przez Dyrektora Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska stwierdzające, że na rowie "[...] wystąpiły uszkodzenia spowodowane zjawiskiem powodziowym, a miasto T. zostało uwzględnione w wykazie gmin poszkodowanych w wyniku powodzi, która miała miejsce w maju i czerwcu 2010 roku, określonym w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2009 roku w sprawie gmin i miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. PINB zaznaczył, że w świetle tego oświadczenia wykonywanie lub remont urządzeń wodnych, do których zalicza się kanały i rowy, zniszczonych i uszkodzonych podczas zjawisk powodziowych, jakie miały miejsce w T. w maju i czerwcu 2010 roku - w tym także rowu "[...] " - nie wymagało pozwolenia wodnoprawnego. PINB wskazał, że do zgłoszenia dołączono również dokument zatytułowany "Modyfikacja dokumentacji projektowej" stworzony na potrzeby remontu i modernizacji rowu "[...] " na odcinku w km 0+047,4 - 0+273.8, w którym rozwiązania projektowe obejmują: korekcję spadków podłużnych dna, wykonanie nowego koryta w uzgodnieniu z właścicielem działek przyległych, ukształtowanie przekroju poprzecznego dla poprawy jego parametrów hydraulicznych w zakresie przepustowości wód wezbraniowych, umocnienie całego koryta w celu zapewnienia trwałości i dogodnej konserwacji oraz wykonanie umocnień brzegowych przewidzianych do zabudowy dla zabezpieczenia ochrony terenów przyległych. Rozwiązania szczegółowe obejmują m. in. zmianę trasy rowu na odcinku j. wyżej, nadanie niwelecie dna spadku 1,278 promila oraz obustronne umocnienie skarp i dna rowu ażurowymi płytami betonowymi.
W ocenie organu I instancji dokonane w czasie czynności kontrolnych w dniach 22 maja 2013 r. oraz 22 stycznia 2015 r. ustalenia przemawiały za tym, że inwestor Gmina Miasta T. dokonała skutecznego zgłoszenia robót budowlanych polegających na remoncie rowu "[...] " w km 0+047,4 -0+216,4 obejmujących roboty przygotowawcze, rozbiórkowe i ziemne, ubezpieczenia dna rowu płytami betonowymi typu JOMB o wymiarach 80x50x9 cm na podsypce z pospółki, ubezpieczenie skarp rowu płytami ażurowymi betonowymi o wymiarach 90x60x10 cm na podsypce z pospółki na terenie działek nr [...] ,[...] ,[...] obręb [...] . Według załączonej dokumentacji projektowej zakres robót obejmował również przemieszczenie istniejącego rowu melioracyjnego z terenu działki nr [...] na teren sąsiedniej działki nr [...] , na którą inwestor posiadał prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane.
W związku z powyższym PINB przyjął, że wykonane roboty budowlane nie odpowiadają przyjętemu przez Urząd Miasta T. zgłoszeniu remontu rowu melioracyjnego, ponieważ w wyniku dokonanych robót budowlanych dokonano również przemieszczenia istniejącego rowu na działkę nr [...] w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...] ,[...] ,[...] obręb [...] oraz istniejącej wówczas na działce nr [...] zabudowy, co kwalifikuje je jako roboty budowlane związane z przebudową rowu melioracyjnego. Ponadto PINB stwierdził istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych oraz stanu technicznego rowu melioracyjnego po dokonanych robotach budowlanych. PINB wskazał, że z przedłożonej przez inwestora ekspertyzy technicznej istniejącego rowu melioracyjnego wynika, że nie wnosi się uwag, co do jakości wykonanych robót budowlanych rowu oraz, że analiza obliczeniowa wykazała, iż konstrukcja budynku mieszkalnego na działce nr [...] jest całkowicie bezpieczna. Zalecono jednak zwiększenie zabezpieczenia skarpy rowu. Natomiast w opinii hydrogeologicznej z maja 2015 r. stwierdzono, że istniejący rów melioracyjny ze swoim aktualnym położeniem na działce nr [...] w sąsiedztwie istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] nie ma negatywnego wpływu na przedmiotowy budynek oraz istniejące fundamenty na działce nr [...] .
W konsekwencji PINB uznał, że roboty budowlane polegające na przebudowie istniejącego rowu melioracyjnego przekraczały zakres robót związany z remontem obiektu, który został zgłoszony skutecznie do Urzędu Miasta T. w dniu 26 sierpnia 2010 r. Dlatego, w ocenie organu I instancji, przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z dokonanym i przyjętym zgłoszeniem, ale zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E.T. zarzucając, że przedmiotowe roboty nie polegały na remoncie rowu, a w rzeczywistości na przesunięciu rowu, na co wymagane jest właściwe pozwolenie budowlane, a nie samo zgłoszenie. Zdaniem odwołującej się sporna inwestycja winna zostać uznana za samowolę budowlaną. E.T. zakwestionowała ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, a także wykładnię przepisów Prawa budowlanego przyjętą przez PINB i domagała się uchylenia zaskarżone decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
[...] Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 10 grudnia 2015 r. znak: [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy ww. decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego przed wykonaniem przedmiotowego rowu melioracyjnego na działkach nr [...] ,[...] i [...] obr. [...] w T. w km 0+047,4 +• 0+216,4, inwestor winien uprzednio dokonać zgłoszenia do organu administracji architektoniczno – budowlanej, co skutecznie uczynił. Jednakże MWINB zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że wykonane przy przedmiotowym rowie melioracyjnym roboty budowlane nie stanowiły remontu, jak to określił inwestor, lecz przebudowę, a sporny rów melioracyjny stanowi obiekt liniowy, o jakim mowa w art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego. Organ odwoławczy przeanalizował dokumenty złożone przez inwestora i przychylił się do stwierdzeń tam zawartych, z których wynikało, iż nie wniesiono uwag do jakości wykonanych robót budowlanych rowu, konstrukcja domu jest całkowicie bezpieczna, a potok [...] i nie ma negatywnego wpływu na przedmiotowy budynek mieszkalny oraz sąsiednie istniejące fundamenty. Dlatego MWINB podzielił stanowisko organu I instancji i nie znalazł podstaw do nakazania inwestorowi w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanego odcinka rowu melioracyjnego do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy wskazał też, że powinno zostać przeprowadzone odrębne postępowanie mające na celu ustalenie, czy występują nieprawidłowości w utrzymaniu i użytkowaniu przedmiotowego odcinka rowu melioracyjnego. Ponadto MWINB uznał, że w świetle dokonanych ustaleń faktycznych nie było podstaw do umarzania postępowania jako bezprzedmiotowego, lecz prawidłowym było orzeczenie o braku podstaw do nałożenia na inwestora odpowiednich obowiązków.
Skargę na decyzję MWINB w K. wniosła E.T. , domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 kpa w związku z art. 50-51 i art. 48 Prawa budowlanego przez błędną ich interpretację i zastosowanie oraz w konsekwencji nieuchylenie decyzji organu I instancji i nienakazanie wykonania określonych czynności lub robót mających na celu doprowadzenie robót budowlanych wskazanych w ww. decyzji do stanu zgodnego z prawem przez przesunięcie rowu do jego pierwotnego położenia, mając na względzie położenie budynku mieszkalnego i rozpoczętej inwestycji;
2) art. 28 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego poprzez błędną ich interpretację oraz w konsekwencji niezastosowanie i uznanie, że przesunięcie rowu nie wymagało pozwolenia na budowę i wyrażenia zgody na przedmiotową inwestycję przez właścicieli sąsiednich nieruchomości;
3) art. 29-31 Prawa budowlanego w związku z art. 73 ust. 1 pkt 1 i art. 70 ust. 1 Prawa wodnego poprzez błędne ich zastosowanie oraz interpretację i uznanie w konsekwencji, iż przesunięcie przedmiotowego rowu wymagało jedynie zgłoszenia;
4) art. 80 kpa poprzez błędną jego interpretację i zastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie dowolnej oceny dowodów i niezasadne uznanie stanowiska biegłych za prawidłowe;
5) art. 138 w związku z art. 77 i art. 78 kpa poprzez błędną ich interpretację i zastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w związku z nieuwzględnieniem przez organ I instancji wniosku skarżącej o udzielenie odpowiedzi na zadane biegłemu pytania oraz nieuwzględnienie przez organ I instancji dodatkowych wniosków dowodowych.
W odpowiedzi na skargę MWINB w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik [...] S.A. wniósł o oddalenie skargi, uznając za prawidłowe stanowisko organu II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, lecz z innych powodów niż podniesione w skardze.
Oczywistym jest, że warunkiem prawidłowości decyzji administracyjnej jest właściwe i dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności z zachowaniem przepisów regulujących postępowanie administracyjne, a następnie przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu. Stosownie do art. 7 kpa jednym z najważniejszych zadań organów prowadzących postępowanie administracyjne jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Podkreślić trzeba, że art. 77 § 1 kpa nakazuje organom administracji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś art. 8 kpa tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.
W ocenie Sądu przytoczone wyżej zasady nie zostały zrealizowane w kontrolowanym postępowaniu. Poważne zastrzeżenia budzą ustalenia faktyczne dotyczące tak istotnej okoliczności jak zakres dokonanego przez inwestora zgłoszenia oraz oceny, w jego świetle, rzeczywiście wykonanych robót budowlanych. W aktach administracyjnych (k. [...] ) znajduje się dokument zgłoszenia dokonanego przez inwestora, czyli Gminę Miasta T. , z którego jednoznacznie wynika, że inwestor zamierzał wykonać roboty budowlane polegające na remoncie rowu, a wskazany w zgłoszeniu zakres robót obejmował roboty przygotowawcze, a także ubezpieczenie dna oraz skarp rowu. Zatem treść zgłoszenia wyraźnie dotyczy prac wykonywanych przy już istniejącym rowie i nie dotyczy ani jego przebudowy ani wykonania nowego odcinka rowu. Zwrócić należy uwagę, że organy nadzoru budowlanego obu instancji stwierdziły, bez uzasadnienia swojego stanowiska, że wykonane przez inwestora roboty budowlane wykroczyły poza zakres dokonanego zgłoszenia. Organ I instancji w punkcie 9 uzasadnienia swojej decyzji stwierdził, że "dokonano również przemieszczenia istniejącego rowu, co należy zakwalifikować jako przebudowę rowu". Z kolei organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, że "został wykonany nowy odcinek rowu melioracyjnego o niezmienionej długości i w tym samym kilometrażu co poprzednio istniejący oraz zmieniły się parametry użytkowe i techniczne odcinka obiektu". Te ustalenia również prowadzą MWINB do wniosku, że w rozpatrywanym przypadku nastąpiła przebudowa rowu, a nie jego remont. Opisane wyżej ustalenia faktyczne stanowiły dla organów obu instancji podstawę do uznania, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia, a jedynie "wykroczył poza zakres dokonanego zgłoszenia". Takie stanowisko organów jest błędne, ponieważ ustalenia faktyczne dokonane i wyraźnie stwierdzone przez organy nadzoru budowlanego wskazują, że inny był zakres dokonanego przez inwestora zgłoszenia (remont istniejącego rowu melioracyjnego), a inny był zakres rzeczywiście wykonanych robót budowlanych (nastąpiła zmiana przebiegu rowu, czyli inwestor przesunął rów w inne miejsce). Trafnie organy przyjęły, że wykonane roboty nie mieszczą się w pojęciu remontu, ale niezrozumiałym jest dlaczego organy konsekwentnie twierdziły, że dokonane zgłoszenie było skuteczne. Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy inwestor zrealizował roboty budowlane, które nie odpowiadają zakresowi dokonanego zgłoszenia, to niezasadnym jest twierdzenie, że działał na podstawie zgłoszenia, a taka właśnie sytuacja miała miejsce w nin. sprawie. W ocenie Sądu nie była to też, jak przyjęły organy, przebudowa (nie zmieniły się jedynie parametry obiektu), lecz wykonanie rowu melioracyjnego o innym przebiegu (nowego odcinka rowu w nowym miejscu). Ustalenie zaistnienia tego rodzaju okoliczności powinno skutkować przyjęciem, że nastąpiło wykonanie robót budowlanych bez zgłoszenia, a więc zastosowanie winien znaleźć tryb przewidziany w art. 49b Prawa budowlanego, a nie tryb uregulowany w art. 50-51 tej ustawy.
W konsekwencji Sąd uznał, że zarówno decyzja PINB w T. , jaki i MWINB w K. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy. Z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego wynika bowiem, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu i przebudowie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, a przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dla tego rodzaju robót budowlanych ustanawia obowiązek dokonania zgłoszenia. Zatem roboty budowlane, których wykonanie stwierdzono w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, powinny zostać zrealizowane po uprzednim dokonaniu skutecznego i prawidłowego zgłoszenia. W tym miejscu ponowne podkreślić trzeba, że mowa jest tu o zgłoszeniu rzeczywiście obejmującym zakres wykonanych prac, a nie o jakimkolwiek zgłoszeniu, którego treść jedynie nawiązuje do zrealizowanej inwestycji. W rozpatrywanym przypadku, jak już wskazano wyżej, inwestor wykonał roboty budowlane nie mieszczące się w zakresie dokonanego zgłoszenia. Zwrócić też należy uwagę, że organy powoływały się na załączniki do zgłoszenia, z których miał wynikać rzeczywisty zakres zgłoszenia, jednak załączniki te nie zostały wymienione w samym zgłoszeniu znajdującym się w aktach administracyjnych, nie zostały też opieczętowane jako załączniki do zgłoszenia. Podkreślić należy też, że zakres dokonywanego zgłoszenia powinien jasno wynikać z treści dokumentu zgłoszenia (a nie z ewentualnych jego załączników) tak, aby jego treść nie budziła wątpliwości co do swojego zakresu. Dlatego błędne jest stwierdzenie organu odwoławczego, że z załączonej do zgłoszenia dokumentacji technicznej wynikało, że od początku zamiarem inwestora było "wykonanie otwartego rowu (...) po zmienionej trasie." Gdyby tak było, to działanie inwestora tym bardziej jest naganne, gdyż pomimo zamiaru realizacji inwestycji w tym zakresie od samego początku nie został on zgłoszony i jego realizacja nastąpiła samowolnie.
Podsumowując, stwierdzić należy, że na roboty budowlane o zakresie ustalonym w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym (wykonanie nowego, bo w nowym, innym miejscu, odcinka rowu melioracyjnego) wymagane było zgłoszenie (wniosek wynikający z art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego). Ponadto warunkiem prawidłowości zgłoszenia powinno być uzyskanie stosownego pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ wykonywanie urządzeń wodnych wymaga uzyskania pozwolenia wodno prawnego zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 459). W rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 tej ustawy urządzeniem wodnym jest urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z tych zasobów, np. rów melioracyjny (por. Kałużny Mirosław. art. 122: Prawo wodne. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer, 2016.), a zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1ustawy Prawo wodne rowy zalicza się do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.
W rozpatrywanym przypadku zwrócić należy uwagę, że znajdujące się w aktach sprawy pozwolenie wodnoprawne z 2008 roku nie obejmuje zmiany przebiegu istniejącego rowu melioracyjnego, a przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2009 roku w sprawie gmin i miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2009 nr 193 poz. 1492 poz.) wydane na podstawie art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. z 2001 nr 84 poz. 906) przewidują jedynie odbudowę, przy czym zgodnie z art. 4 ww. ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. ilekroć jest w niej mowa o odbudowie, to należy przez to rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub w części: a) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego - w dotychczasowym miejscu, b) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego albo o innych wymiarach - na terenie tej samej gminy w innym miejscu wskazanym w miejscowym planie odbudowy, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto zwrócić należy uwagę, że do kwestii braku pozwolenia wodnoprawnego organy nie wypowiedziały się i nie wskazały ani okoliczności faktycznych ani prawnych zwalniających inwestora z obowiązku jego przedłożenia.
Dlatego Sąd uznał, że nie zostało wyjaśnione, dlaczego, ze względu na zakres i rozmiar wykonanych robót budowlanych w stosunku do dokonanego zgłoszenia, organy uznały za prawidłowe zastosowanie trybu z art. 50 - 51, a nie art. 49b Pb.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą przyjąć, że wykonane przez inwestora roboty budowlane były budową nowego odcinka rowu melioracyjnego, która to budowa została zrealizowana bez wymaganego zgłoszenia i pozwolenia wodnoprawnego. Niezbędnym będzie zatem zastosowanie trybu przewidzianego w art. 49b Prawa budowlanego i dokonanie oceny, czy stwierdzona samowola budowlana jest możliwa do zalegalizowania, co z kolei będzie wymagało oceny jej zgodności z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innym przepisami prawa.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ppsa.
W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 997 zł, na którą złożyły się koszty wpisu od skargi (500 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz koszty opłaty od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło