I SA/Wa 150/16

WyrokWSA w Warszawie2016-03-24

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać zaświadczenie potwierdzające status strony w postępowaniu dekretowym, jeśli podstawa prawna tego statusu (umowa sprzedaży praw i roszczeń) jest nieważna z powodu niezachowania formy aktu notarialnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia, jeśli żądanie dotyczy merytorycznego przesądzenia spornej kwestii dotyczącej posiadania statusu strony, która nie wynika z posiadanych przez organ danych ewidencyjnych lub rejestrowych. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu, i nie może rozstrzygać spornych kwestii prawnych ani tworzyć nowej sytuacji prawnej. W sytuacji, gdy umowa stanowiąca podstawę roszczeń jest nieważna z powodu niezachowania formy aktu notarialnego, wnioskodawcy nie przysługuje status strony w postępowaniu dekretowym, a tym samym nie ma podstaw do wydania żądanego zaświadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. F. i H. F. wystąpili o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ich status strony w postępowaniu dekretowym dotyczącym nieruchomości w Warszawie. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając umowę sprzedaży praw i roszczeń, na której skarżący opierali swoje żądanie, za nieważną z powodu niezachowania formy aktu notarialnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, domagając się uchylenia postanowień organów i wydania zaświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. F. i H. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. J. F. i H. C. wystąpili do Prezydenta W. o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego status strony przysługujący im w postępowaniu dekretowym, dotyczącym nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Przedłożyli przy tym kopię umowy sprzedaży im praw i roszczeń z dnia [...] lutego 2008 r. o oddanie we współużytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] oraz wszystkich praw i roszczeń do współwłasności nieruchomości budynkowej, na zasadach wspólności ustawowej. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Uzasadniając podjętą decyzję stwierdził, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] o pow. [...] m2, została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Przy czym z treści zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego W. z dnia [...] maja 1965 r. wynika, że powyższą nieruchomość nabyli B. i J. małż. J. w częściach równych niepodzielnie, na mocy aktu zeznanego w dniu [...] sierpnia 1946 r. za nr [...]. Wnioskiem z dnia 5 stycznia 1949 r., B. i J. małż. J. wystąpili o przyznanie prawa własności czasowej. Następnie B. J. - w trybie uchwały Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r., nr 11 w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m. st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M. P. z 1965 r. Nr 6, poz. 18) - wystąpił wnioskiem z dnia [...] lipca 1965 r., o przyznanie prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu. Został on rozpatrzony odmownie decyzją Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1967 r., nr [...]. To ostatnie orzeczenie zostało uchylone decyzją Prezydium Rady W. z dnia 7 listopada 1969 r., nr [...]. Ponadto Prezydium orzekło o przyznaniu na rzecz B. J. do ½ części i J. J. do ½ niepodzielnej połowy wieczyste użytkowanie gruntu przy ul. [...] m2. Umowa o oddanie w użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu nie została zawarta. Obecnie powyższa nieruchomości wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...], z obrębu [...] i na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361 ze zm.) jest własnością Miasta W.. Prezydent wymienił dokumenty potwierdzające następstwo prawne po byłych właścicielach nieruchomości i wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ww. dekretu wszelkie grunty na obszarze m. st. Warszawy przeszły z dniem wejścia w życie tego dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., na własność gminy W., natomiast budynki oraz inne przedmioty znajdujące się na tych gruntach, w myśl postanowień art. 5 ww. dekretu, stały się przedmiotem odrębnej własności dotychczasowych właścicieli, o ile przepisy szczególne nie stanowiły inaczej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1402/10). Dodał, że z posiadanych dokumentów wynika, że na ww. gruncie usytuowany jest budynek mieszkalny, wzniesiony przed dniem wejścia w życie dekretu. Zgodnie z art. 5 tego aktu budynek ten stanowi odrębną od gruntu nieruchomość - będącą współwłasnością następców prawnych dawnych właścicieli. Następnie powołał treść art. 158 kc. i stwierdził, że przepis ten przewiduje wymóg formy aktu notarialnego zarówno dla umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości, jaki i dla umowy przenoszącej jej własność, a brak zachowania formy aktu notarialnego powoduje nieważność czynności prawnej, zgodnie z art. 73 § 2 kc. Nie dotyczy to jednak wypadków, gdy zachowanie formy szczególnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej. Mając na uwadze, że na ww. gruncie znajduje się budynek, który zgodnie z normą art. 5 ww. dekretu, stanowi odrębną od gruntu nieruchomość, będącą współwłasnością następców prawnych dawnych współwłaścicieli, jak również fakt, że roszczenia o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu w trybie art. 7 ww. dekretu, są nierozerwalnie związane z prawem własności, znajdującego się na nim budynku, i tylko właściciel budynku może w trybie ww. dekretu nabyć prawo użytkowania wieczystego tego gruntu Prezydent stwierdził, że ww. umowa sprzedaży praw i roszczeń z dnia [...] lutego 2008 r. jest nieważna, z uwagi na brak zachowania wymaganej prawem formy aktu notarialnego dla tej czynności. Ponadto zauważył, że w umowie wywiedziono prawa H. K. do ww. nieruchomości, powołując się na postanowienie z dnia [...] maja 2000 r., sygn. akt I Ns [...]. Przy czym orzeczenie to zostało w tej części (pkt 1) uchylone postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., sygn. akt [...]. Został w niej także nieprawidłowo określony udział w prawach i roszczeniach do ww. nieruchomości, przysługujący M. K. . Prezydent podniósł, że podstawą materialnoprawną ustalenia interesu prawnego strony jest art. 7 ust. 1 ww. dekretu. Przy czym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1110/06 (LEX nr 362467) zwrócono uwagę, że z art. 7 ust. 2 dekretu wynika, że w postępowaniu z wniosku dekretowego o przyznanie prawa do gruntu stroną jest dotychczasowy właściciel lub jego następcy prawni, zaś gmina - właściciel gruntu - rozstrzyga o losach tego wniosku. Inne podmioty mogłyby być stronami tylko wówczas, gdyby wykazały się tytułem prawnorzeczowym do gruntu, będącego przedmiotem wniosku byłego właściciela. Wnioskodawcom nie przysługuje żaden tytuł prawnorzeczowy do gruntu ww. nieruchomości, a powołana powyżej umowa sprzedaży praw i roszczeń z dnia [...] lutego 2008 r. jest nieważna. Powoduje to, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dekretowym. Na powyższe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r. zażalenie wnieśli J. F. i H. C.. Zarzucili oni nierozpoznanie całości materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie i nieuwzględnienie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...], potwierdzającej fakt nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Dzielnicę Gminę W. z dniem 27 maja 1990 r. Uniemożliwia to jakiekolwiek skuteczne rozporządzanie prawno-rzeczowe przedmiotową nieruchomością przez jej dawnych właścicieli i ich następców prawnych, a w konsekwencji skutkuje jedynie możliwością obrotu roszczeniami do przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Swoje rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, uregulowane w art. 217 - 220 kpa., jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym. Organ opiera swoje ustalenia na danych zawartych w prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrach bądź innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 kpa.). Przeprowadza zaś postępowanie wyjaśniające tylko w zakresie koniecznym do ustalenia obowiązującego stanu prawnego, który potwierdzi (bądź nie) zasadność żądania wnioskodawcy (art. 218 § 2 kpa.). Zgodnie z art. 28 kpa. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wynika, że w postępowaniu z wniosku dekretowego o przyznanie prawa do gruntu stroną jest dotychczasowy właściciel lub jego następcy prawni, zaś gmina - właściciel gruntu - rozstrzyga o losach tego wniosku. Inne podmioty mogłyby być stronami tylko wówczas, gdyby wykazały się tytułem prawnorzeczowym do gruntu, będącego przedmiotem wniosku byłego właściciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 1110/06, LEX nr 362467). Wnioskodawca wywodzi swoje prawa do bycia stroną w postępowaniu dekretowym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości [...] z umowy sprzedaży praw i roszczeń z dnia [...] lutego 2008 r. Przy czym jak wynika z akt sprawy posadowiony jest na niej budynek mieszkalny wzniesiony przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Zgodnie zaś z art. 5 ww. dekretu, budynek ten stanowi odrębną od gruntu nieruchomość, będącą współwłasnością następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych. Ponadto decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1969 r., nr [...], na podstawie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., uchylono odmowną decyzję Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. z dnia [...] października 1967 r. oraz orzeczono o przyznaniu na rzecz B. J. do ½ części i J. J. do ½ części niepodzielnej połowy wieczyste użytkowanie gruntu przy ul. [...]. W wykonaniu decyzji z dnia [...] listopada 1969 r. nie doszło do zawarcia umowy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste. Dekret z 26 października 1945 r. wprowadził wyjątek od zasady superficies solo cedit. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel lub inne osoby wymienione w tym przepisie mogły w terminie 6 miesięcy od objęcia w gruntu posiadanie przez gminę W. złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. W przypadku nie złożenia wniosku we wskazanym terminie budynek stawał się własnością gminy W. Jeżeli natomiast wniosek został złożony we właściwym terminie, to budynek pozostawał odrębnym od gruntu przedmiotem własności, do czasu rozpatrzenia przez gminę W. wniosku dekretowego. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone przez organ I instancji, zgodnie z którym umowa sprzedaży praw i roszczeń z dnia 15 lutego 2008 r. jest nieważna, z powodu niezachowania wymaganej prawem formy aktu notarialnego (art. 158 kc.). Forma aktu notarialnego wymagana jest dla umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości. Odrębna własność budynku spełniającego warunki z art. 5 dekretu [...] jest nieruchomością. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca jest następcą prawnym dawnych właścicieli hipotecznych wskazanej nieruchomości warszawskiej, w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Wnioskodawcom nie przysługuje zatem status strony w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym na podstawie ww. dekretu. Przy czym nie służy im jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do ww. nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że budynek posadowiony na nieruchomości gruntowej przy ul. [...] stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wnieśli: J. F. i H. C., zaskarżając je w całości oraz poprzedzające je orzeczenie Prezydenta W. Zaskarżonym postanowieniom zarzucili naruszenie: 1) Przepisów prawa materialnego - art. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy w zw. z art. 158 kc. i art. 73 § 2 kc oraz art. 46 kc., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że złożona do akt umowa nabycia praw i roszczeń zawarta pomiędzy wnioskodawcami, a M. K. dotknięta jest nieważnością, w sytuacji gdy nieruchomość mogąca stanowić przedmiot obrotu de facto powstanie dopiero z chwilą rozpoznania wniosku dekretowego, nie można tym samym przenieść obecnie własności samego budynku jako przedmiotu transakcji, a jedynie roszczenia wynikające z dekretu. 2) Przepisów procedury administracyjnej: art. 7 w zw. z art. 77 kpa. w zw. z art. 65 kc., poprzez brak rozpoznania całości materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności: decyzji Wojewody [...] (komunalizacyjnej), potwierdzającej fakt nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Dzielnicę Gminę W. z dniem 27 maja 1990 r., co w sytuacji nieusunięcia tej decyzji z obrotu prawnego i wpływu jej na stan prawny przedmiotowej nieruchomości, uniemożliwia jakiekolwiek skuteczne rozporządzanie prawno-rzeczowe przedmiotową nieruchomością przez jej dawnych właścicieli i ich następców prawnych, co zaś skutkuje jedynie możliwością obrotu roszczeniami do przedmiotowej nieruchomości; dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, w tym treści księgi wieczystej, prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z którą jej właścicielem w dalszym ciągu jest W. (Gmina W.), przy jednoczesnym braku odrębnej księgi wieczystej dla budynku położonego na gruncie wskazanej nieruchomości; art. 6 kpa., poprzez wydanie postanowienia w oderwaniu od obowiązujących przepisów prawa a z uwzględnieniem stanowiska nie będącego jeszcze obowiązującym prawem, w zakresie wskazania na istnienie wymogu formy aktu notarialnego dla dokonania -cesji praw i roszczeń przysługujących dawnym właścicielom nieruchomości [...]; art. 8 kpa., poprzez wydanie postanowienia, które wskazuje jedynie na chęć ochrony interesów majątkowych W. przez samo W., co w żaden sposób nie wpływa na pogłębienie zaufania stron postępowania do organów władzy samorządowej, art. 124 kpa., poprzez brak wskazania podstawy prawnej w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w przedmiotowym postanowieniu, dla przywołania wymogu formy aktu notarialnego dla przeniesienia roszczeń wynikających z dekretu, a jedynie wskazanie argumentacji nie dotyczącej roszczeń, a zbycia nieruchomości - do czego w niniejszej sprawie, z uwagi na objęcie gruntu dekretem "warszawskim", z oczywistych przyczyn nie mogło dojść, Z uwagi na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta W. i przekazanie sprawy organowi I instancji celem wydania przedmiotowego zaświadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., odpowiadając na wniesioną skargę, wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Podtrzymało twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ww. ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku , że rozstrzygnięcie odpowiada prawu, jakkolwiek wadliwe jest jego uzasadnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w wyniku rozpoznania wniosku Skarżących o wydanie im zaświadczenia potwierdzającego status strony w postępowaniu dekretowym dotyczącym nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], odmówiło powyższego argumentując , że pisemna umowa sprzedaży praw i roszczeń o oddanie we współużytkowanie wieczyste gruntu stanowiącego działkę ew. nr [...] dla , której prowadzona jest księga wieczysta [...], oraz praw i roszczeń do wzniesionego na niej budynku , zawarta przez Skarżących z Marią H. K. w dniu [...] lutego 2008r. , nie stanowi dokumentu w oparciu o który można wywieść , że przysługuje im w postępowaniu dekretowym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...], status strony podlegający ujawnieniu w stosownym zaświadczeniu. Organ podkreślił , że wskazana umowa jest nieważna z uwagi na fakt niezachowania przy jej sporządzeniu formy aktu notarialnego . Materialnoprawną podstawę dokonanego rozstrzygnięci stanowił art. 217 § 1 k.p.a. według , którego organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do treści art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie takie wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jak wynika z powyższego przepisu, zaświadczenie, o którym mowa , jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, która posiada oparty na prawie interes w uzyskaniu zaświadczenia. Zaświadczenia są więc aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień lub obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym. W sytuacji, z jaką mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, kiedy to określony podmiot ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.), organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie tylko wtedy, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym (a więc ograniczonym) zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Prowadzenie takiego postępowania, wyjaśniającego indywidualny stan prawny, opierać się może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza bowiem do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych w celu potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przeszłości stanu. Organ może zatem wydać zaświadczenie wyłącznie na podstawie posiadanych danych, bez potrzeby ich kreowania lub uzyskania od strony zainteresowanej. Oznacza to , ze organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych, będących w posiadaniu tego organu (art. 218a contrario) albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. Także wtedy gdy problematyka, której dotyczy żądanie strony, jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe. Niewątpliwie , w ocenie Sądu, wystąpiły w sprawie niniejszej przesłanki przemawiające za odmową wydania oczekiwanego przez H. C i J. F. zaświadczenia , skoro przedmiotem ich żądania, jest merytoryczne przesądzenie przez organy administracji spornej kwestii dotyczącej posiadania przez nich przymiotu strony w ramach postępowania wywołanego skutkami działania dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. z dnia 26 października 1945r. Tymczasem jak wynika z powyższych rozważań omawiane zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie może rozstrzygać żadnej sprawy ani tworzyć nowej sytuacji prawnej bądź kształtować stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ może jedynie potwierdzić istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych danych. W wyroku z dnia 14 maja 2014r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 457/13 podkreślił , że " materią zastrzeżoną dla wydawania zaświadczeń nie jest rozstrzyganie o meritum konkretnej sprawy administracyjnej. Strona nie może więc - w drodze zaświadczenia - uzyskać de facto rozstrzygnięcia kwestii, która będzie dopiero przedmiotem orzekania w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Nie można tym samym, w trybie zaświadczeń, otrzymać takich danych, które przesądzą chociażby kierunek postępowania w sprawie toczącej się w ramach innego, ogólnego postępowania administracyjnego. Przedmiotem zaświadczenia może być stan sprawy, wynikający z prowadzonych przez organ rejestrów czy ewidencji. Zaświadczenie wydaje się zatem, gdy np. fakt powstania określonych skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać, bądź niczego istotnego ustalać (ograniczenie to nie dotyczy jednak prostych wyjaśnień co do posiadanych danych). Strona nie może domagać się - w drodze urzędowego zaświadczenia - stwierdzenia istnienia faktów prawotwórczych, których ustalenie jest przedmiotem oceny prawnej organu w postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej. Strona ma prawo do uzyskiwania informacji o swoim aktualnym statusie faktycznym i prawnym (np. o tym, jakie programy zgodnie z wydanymi decyzjami, realizuje, jakie wnioski składał i jak je rozpatrzono). Nie może się jednak domagać, by organ przesądzał w drodze zaświadczenia przesłanki, które będą - chociażby ewentualnie - badane w ramach innego postępowania." Istotne dla oceny okoliczności faktycznych niniejszej sprawy , w kontekście przeprowadzonego przez organy administracji postępowania przed wydaniem zaskarżonego postanowienia , jest także orzeczenie, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014r. sygn. I OSK 1518/12 w którym Sąd ten wskazał , że nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Tym samym uznać należy , że zaświadczenie nie może rozstrzygać żadnej sprawy ani tworzyć nowej sytuacji prawnej. Przedmiotem postępowania o jego wydanie nie może być analizowanie przepisów prawa ani zmian w stanie prawnym . W konsekwencji niedopuszczalne jest także wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że pomimo naruszenia przepisów prawa będących podstawą dokonanego rozstrzygnięcia oraz wadliwego uzasadnienia , zaskarżona decyzja oraz odmowna decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu. Mając to na uwadze , Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło