I SA/Po 2432/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-03-30
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego o zawieszeniu postępowania odwoławczego z powodu istnienia zagadnienia wstępnego, którym jest rozstrzygnięcie przez sąd powszechny kwestii ważności umowy cywilnoprawnej, jest zgodne z prawem, jeśli pozew w tej sprawie został złożony przez inny organ podatkowy, a nie przez organ prowadzący postępowanie?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zawiesić postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeśli zagadnienie wstępne, jakim jest rozstrzygnięcie przez sąd powszechny kwestii ważności umowy cywilnoprawnej, zostało zainicjowane przez inny organ podatkowy, a nie przez organ prowadzący postępowanie. Wyroki sądów powszechnych w sprawach zainicjowanych przez inne organy podatkowe nie mają mocy wiążącej dla organu prowadzącego postępowanie w zakresie oceny skutków umowy dla określenia podatku od nieruchomości, a tym samym nie stanowią zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) zawiesiło postępowanie odwoławcze w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. z powodu zagadnienia wstępnego, jakim jest ustalenie przez sąd powszechny istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z 2009 r. SKO uznało, że umowa ta jest pozorna i nie doszło do faktycznego przeniesienia własności. Spółka wniosła skargę, argumentując, że pozwy złożone przez inne organy podatkowe o ustalenie ważności umowy nie wpływają na postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy. WSA w Poznaniu uznało skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie SKO, zasądzono od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2016r. sprawy ze skargi A S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania z urzędu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A S.A. kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie m.in. art. 216 § 1 i 2 w związku z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015, poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p.") zawiesiło z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy poprzednikiem prawnym [...] S.A. ([...] S.A.) a [...] Sp. z o.o.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Wójt Gminy [...] określił [...] S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Uzasadniając zawieszenie postępowania z urzędu organ podniósł, że w zaskarżonej decyzji Wójt Gminy [...] opodatkował jako budowlę kanalizację kablową wraz z położonymi w niej liniami kablowymi i tym samym uznał, że umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 roku zawarta między [...] S.A. (obecnie: [...] S.A.) a [...] Spółka z o.o. nie była umową skuteczną. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 roku zawarta między [...] S.A. (obecnie: [...] S.A.) a [...] Spółka z o.o. nie była umową skuteczną, ponieważ opierając się na ustaleniach Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] (kontrola z [...] marca 2014r.), na podstawie art. 199a § 1 O.p., Kolegium przyjmuje, że umowa ta jest umową pozorną i faktycznie nie doszło do sprzedaży telekomunikacyjnej kanalizacji kablowej Spółce [...] Spółka z o. o.. Dorozumianym zamiarem stron było znaczne zredukowanie wysokości podatku od nieruchomości, a nie faktyczne przeniesienie własności kanalizacji kablowej. Przedmiotem tej umowy były nieruchomości - budowle sieciowe; w tym kanalizacja kablowa, położone na terenie wszystkich gmin w kraju, na terenie których znajduje się infrastruktura [...] S.A., w tym również kanalizacja kablowa położona na terenie Gminy [...].
Zdaniem organu skoro umowa ta została zakwestionowana na podstawie art. 199a § 3 O.p. przez Prezydenta Miasta [...], Prezydenta Miasta [...] i Prezydenta Miasta Stołecznego [...], to prawomocne rozstrzygnięcie sądu powszechnego w powyższej sprawie będzie stanowić zagadnienie wstępne w sprawie określenia [...] S.A. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010, położonych na terenie Gminy [...]. Kolegium stanęło na stanowisku, że rozstrzygnięcie kwestii, czy istnieje określony stosunek prawny (doszło do zawarcia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego), znajduje określone konsekwencje na gruncie przepisów prawa podatkowego, ponieważ od rozstrzygnięcia powyższej kwestii zależy ustalenie przedmiotu opodatkowania w tym postępowaniu. Organom podatkowym nie wolno natomiast badać, czy istnieje stosunek zobowiązaniowy w postaci sprzedaży kanalizacji kablowej, bowiem w konsekwencji organ podatkowy wypowiedziałby się w kwestii ważności umowy kupna - sprzedaży, której zawarcie doprowadziło do powstania obowiązku podatkowego, co jest niedopuszczalne, gdyż tego typu ocena została zastrzeżona wyłącznie kognicji sądów powszechnych.
W ocenie Kolegium dopiero ustalenie przez sąd powszechny istnienia umowy stanowić będzie rozstrzygnięcie "zagadnienia wstępnego", niezbędnego do kontynuowania prowadzonego postępowania odwoławczego. A zatem skoro wysokość zobowiązania podatkowego [...] S.A. w podatku od nieruchomości za 2010 rok uzależniona jest od rozstrzygnięcia, czy faktycznie doszło do skutecznej sprzedaży kanalizacji kablowej, to wyrok sądu powszechnego w sprawie tej umowy jest zagadnieniem wstępnym w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
W zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. Spółka wniosła o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka stwierdziła, że złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na niniejsze postępowanie. Zdaniem Spółki pozwy złożone przez prezydentów [...], [...] i [...] mają bowiem jedynie wpływ na postępowania prowadzone przed tymi organami. W ocenie strony postępowanie w trybie art. 1891 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm. - dalej: "K.p.c.") wywiera jedynie wpływ na relacje stron tego postępowania. Spółka podkreśliła, że zgodnie z art. 366 k.p.c. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Powołując art. 199a § 3 O.p. strona stwierdziła ponadto, że Wójt Gminy nie podjął w trakcie postępowania podatkowego żadnych działań, w wyniku których stwierdzono pojawienie się wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 i art. 201 § 1 pkt 2 O.p., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawarta między [...] S.A. a [...] Sp. z o.o. dotyczyła sprzedaży infrastruktury telekomunikacyjnej. Powyższe zdaniem Kolegium oznacza, że przedmiotem umowy były budowle sieciowe, w tym kanalizacja kablowa, położone na terenie wszystkich gmin w kraju, na terenie których skarżąca posiadała infrastrukturę telekomunikacyjną, w tym także budowle położone na terenie gminy [...]. Zdaniem organu nie do zaakceptowania w państwie prawa jest stanowisko, w świetle którego w razie ustalenia przez sąd powszechny, w wyniku wniesienia pozwu przez Prezydentów Miasta [...], Miasta [...] i Miasta Stołecznego [...], nieistnienia stosunku prawnego – umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. – umowa ta wywoływałaby skutki prawne obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości za 2010 r.
Zdaniem organu rozstrzygniecie zawisłej sprawy dotyczącej określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. uzależnione jest bezpośrednio od rozstrzygnięcia czy doszło do skutecznej sprzedaży kanalizacji kablowej w drodze umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego, która to umowa dotyczyła sprzedaży budowli sieciowych, w tym kanalizacji kablowych.
W skardze z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego. Ponadto wniosła o zwrot kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu postanowieniu SKO w [...] zarzuciła naruszenie:
1) art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie istnieje zagadnienie wstępne;
2) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała argumentację zgodnie, z którą złożenie przez inne organy podatkowe powództw o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowania prowadzone przez Wójta.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kluczową kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena zasadności zawieszenia przez SKO w [...] prowadzonego postępowania, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., z uwagi na wystąpienie w sprawie zagadnienia wstępnego, którym w ocenie organu podatkowego jest rozstrzygnięcie przez sąd powszechny (Sąd Okręgowy w [...]), w wyniku wniesienia pozwów przez Prezydentów Miasta [...], Miasta [...] i Miasta Stołecznego [...], czy doszło do skutecznej sprzedaży kanalizacji kablowej w drodze umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy poprzednikiem prawnym skarżącej spółki ([...] S.A.) a [...] Sp. z o.o. W ocenie organu, od rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego zależy ustalenie przedmiotu opodatkowania w badanej przez SKO sprawie, a więc określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. Innego zdania jest skarżąca, która uważa, że złożenie przez inne organy podatkowe pozwów o ustalenie ważności umowy cywilnoprawnej nie wpływa w żaden sposób na postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy [...]. Pozwy złożone przez prezydentów [...], [...] i [...] mają bowiem wpływ wyłącznie na postępowania prowadzone przez te organy podatkowe. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest błędne i nie zasługuje na akceptację.
Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Z powołanego przepisu wynika, że na zagadnienie wstępne składają się następujące elementy konstrukcyjne: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
W rozpoznawanej sprawie SKO w [...] uznało, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., obligującym organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania jest rozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy w [...] spraw z powództw Prezydentów Miast: [...], [...] i [...] w przedmiocie ustalenia istnienia (bądź nie) umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. zawartej między [...] S.A. a [...] Spółka z o.o. Zdaniem SKO, od tego, czy faktycznie doszło do skutecznej sprzedaży kanalizacji kablowej zależeć będzie wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej spółki w podatku od nieruchomości za 2010 r. na rzecz gminy [...].
W ocenie Sądu kwestia ważności (nieistnienia) umowy leasingowej z dnia [...] stycznia 2009 r., o której będzie orzekał Sąd Okręgowy w [...] nie ma charakteru zagadnienia wstępnego dla niniejszej sprawy.
Wskazać należy, że stosownie do treści art. 199a § 1 O.p., organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej (art. 199a § 2 O.p.). Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości, co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa (art. 199a § 3 O.p.).
Wystąpienie do sądu w celu rozstrzygnięcia kwestii istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Jest to więc przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. (por. Ordynacja podatkowa. Komentarz. C. Kosikowski i inni, wydawnictwo Lex Wolters Kluwer Polska, 2007 r., 2. wydanie, komentarz do art. 199a).
W rozpoznawanej sprawie SKO w [...], nie wystąpiło z powództwem na podstawie art. 199a § 3 O.p. do sądu powszechnego, nie doszło więc do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 O.p. Okoliczność, że inny organ podatkowy z takim powództwem wystąpił nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Tym samym, wystąpienie z powództwem przez inny organ podatkowy nie miało wpływu na bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego.
Dodać przy tym należy, że zgodnie z art. 5 O.p. zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Istota zobowiązania podatkowego sprowadza się do zaistnienia między podatnikiem (podmiotem zobowiązanym - dłużnikiem podatkowym) a związkiem publicznoprawnym (wierzycielem podatkowym) stosunku prawnego, którego przedmiotem jest zapłata podatku w określonej wysokości, terminie i miejscu. Zobowiązanie podatkowe jest skonkretyzowane zarówno po stronie podmiotowej, jak i przedmiotowej. Oznacza to, że podatnik ma uiścić podatek na rzecz danego związku publicznoprawnego - w zakresie podatku od nieruchomości, danej gminy. W świetle definicji zawartej w art. 5 O.p., na płaszczyźnie materialnoprawnej nie można zatem uznać, jak uczynił to organ podatkowy, że zdarzenie zaistniałe w stosunku zobowiązaniowym pomiędzy ściśle określonymi podmiotami, wywołało skutki w stosunkach prawnych zawiązanych pomiędzy innymi podmiotami. W polskim prawie podatkowym nie przewidziano bowiem konstrukcji zbiorczego zobowiązania podatkowego, która pozwalałaby uznać, że istnieje jedno zobowiązanie podatkowe podatnika do zapłaty podatku od nieruchomości za dany rok na rzecz wszystkich gmin, w których podatnik ten posiada nieruchomości.
W każdej gminie powstaje odrębne zobowiązanie do zapłaty podatku na rzecz tej konkretnej gminy, jeżeli zachodzą określone w ustawie przesłanki uzasadniające opodatkowanie. W konsekwencji, nie można więc uznać, w świetle obowiązujących przepisów O.p., że pozew wniesiony do sądu powszechnego przez inny podmiot, niż gmina, która jest beneficjentem należności podatkowej, rodzi na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 O.p. skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia we wszystkich zobowiązaniach podatkowych spółki w podatku od nieruchomości za 2010 r.
Zatem, pomiędzy prowadzonym postępowaniem podatkowym, a wyrokami jakie zapadną przed Sądem Okręgowym w [...], nie występuje zależność uniemożliwiająca procedowanie przez organ podatkowy i jednocześnie uzależniająca (warunkująca) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie opodatkowania strony podatkiem od nieruchomości przez organ podatkowy prowadzący przedmiotową sprawę. Jak prawidłowo wskazuje skarżąca Spółka, wyroki jakie zapadną w postępowaniach przed Sądem Okręgowym w [...] z powództwa Prezydentów Miast: [...], [...] i [...], będą miały wpływ wyłącznie na postępowania podatkowe prowadzone przez tych prezydentów. Wyroki zapadłe w procesie opartym o powództwo przeciwko spółce, wytoczone na podstawie art. 1891 K.p.c., nie będą korzystały z rozszerzonej prawomocności i nie będą wiążące dla organów podatkowych rozstrzygających w niniejszej sprawie. Wyrok wydany w oparciu o dyspozycję art. 1891 K.p.c. będzie wywierał skutki i kształtował stan prawny wyłącznie pomiędzy stronami procesu (inter partes), nie będzie go cechowała, tzw. "prawomocność rozszerzona" (erga omnes). Pogląd ten jest konsekwentnie prezentowany również w orzecznictwie sądów powszechnych (por. wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt I C 992/14, wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II C 620/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa 1034/13, dostępne na Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych).
Rozpatrując zakres związania organu podatkowego prawomocnymi wyrokami, jakie zapadną przed Sądem Okręgowym w [...], należy odwołać się do przepisów art. 365 § 1 i art. 366 K.p.c. Zgodnie z art. 365 § 1 K.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei, art. 366 K.p.c. stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
Zagadnienie prawomocności materialnej wyroku wydanego przez Sąd w innej sprawie odnosi się do faktu jego istnienia, a przejawia się w mocy wiążącej, ocenianej od strony podmiotowej i przedmiotowej. Granice podmiotowe wyznaczone są składem uczestników postępowania prawomocnie zakończonego, chyba że ustawa wyraźnie wskazuje na związanie także innych osób (art. 365 § 1 in fine K.p.c.), np.: art. 435, art. 452 i art. 458 K.p.c. Jeśli nie zachodzi tożsamość podmiotowa, to rozstrzygnięcie określonego zagadnienia prawnego w jednej sprawie, nie wyłącza dopuszczalności jego badania i oceny w innej sprawie. Oznacza to, że osoby, które nie były stronami i których nie obejmuje rozszerzona prawomocność materialna wcześniejszego wyroku, nie są pozbawione możliwości realizowania swego prawa we własnej sprawie, także wtedy, gdy łączy się to z kwestionowaniem oceny, wyrażonej w innej sprawie, w zakresie przesłanek orzekania. Wiąże się to z koniecznością zapewnienia stronie prawa do sądu umożliwiającego właściwą ochronę jej praw (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt I CSK 727/12, LEX nr 1523363).
Należy także zaznaczyć, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu charakteryzuje się dwoma aspektami. Pierwszy aspekt (prawomocność w sensie pozytywnym) oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak to przyjęto we wcześniejszym prawomocnym wyroku, co gwarantuje poszanowanie dla orzeczenia sądu ustalającego lub regulującego stosunek prawny stanowiący przedmiot rozstrzygnięcia. Określone w art. 365 § 1 K.p.c. związanie stron, sądów oraz innych organów i osób treścią prawomocnego orzeczenia wyraża nakaz przyjmowania przez nie, że w objętej nim sytuacji stan prawny przedstawiał się tak, jak to wynika z sentencji wyroku. Natomiast, negatywna strona prawomocności materialnej polega na wykluczeniu możliwości ponownego rozpoznania sprawy między tymi samymi stronami, co do tego samego przedmiotu. Jest to negatywna przesłanka procesowa, określana jako powaga rzeczy osądzonej, czyli res iudicata, która została uregulowana w art. 366 K.p.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I UK 191/10 LEX nr 896481, z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt II PK 302/08, LEX nr 513001 oraz z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt II CSK 347/07, LEX nr 345525).
Stwierdzenie, że art. 365 § 1 K.p.c. przypisuje prawomocnemu orzeczeniu sądu moc wiążącą nie tylko wobec stron i sądu, który je wydał, lecz również innych sądów, organów państwowych oraz organów administracji publicznej, a w wypadkach prawem przewidzianych także innych osób, oznacza jedynie tyle, że żaden z wymienionych podmiotów nie może negować faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i jego treści, niezależnie od tego, czy był, czy nie był stroną tego postępowania. Jednakże mocy wiążącej prawomocnego wyroku, w rozumieniu art. 365 § 1 K.p.c., nie można rozpatrywać w oderwaniu od art. 366 K.p.c., który przymiot powagi rzeczy osądzonej odnosi tylko "do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami". Granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej określa przedmiot rozstrzygnięcia i jego podstawa faktyczna, natomiast jej granice podmiotowe obejmują tożsamość obydwu stron procesu, a więc powoda i pozwanego, a także ich następców prawnych. Zatem, związanie sądu prawomocnym orzeczeniem, zapadłym w innej sprawie, na podstawie art. 365 § 1 K.p.c. (rozumiane jako rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej) występuje w zasadzie przy tożsamości nie tylko przedmiotowej, ale i podmiotowej obu tych spraw (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt III AUa 1935/12, LEX nr 13626930).
W świetle powyższego organ podatkowy w sprawie nie miał podstaw do przyjęcia, że wyroki, które zapadną z powództwa innych podmiotów (innych organów podatkowych), stanowią zagadnienie wstępne w toczącym się postępowaniu podatkowym i bez tych wyroków organ ten nie może prowadzić samodzielnie postępowania, w tym w zakresie oceny skutków zawartej umowy leasingu dla określenia podatku od nieruchomości za badany okres. Niewątpliwie stanowisko zawarte w tych wyrokach może być przydatne organowi podatkowemu w prowadzonym postępowaniu, jednak wynik tamtych postępowań nie determinuje prowadzenia przez organ postępowania podatkowego w niniejszej sprawie.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał zatem, że SKO w [...] naruszyło art. 201 § 1 pkt 2 O.p., gdyż brak było podstaw do traktowania wystąpienia z pozwem do sądu powszechnego przez inny organ podatkowy, jako zagadnienia wstępnego w badanej sprawie.
Okoliczności związane z ewentualnymi innymi zdarzeniami, które mogłyby mieć wpływ na przerwanie, czy też zawieszenie biegu terminu przedawnienia, poza wyżej wymienioną, będą przedmiotem rozważań organu podatkowego w sprawie określenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego.
Z powyższych względów Sąd, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło