IV SAB/Gl 9/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. na rzecz skarżącego kwotę: 100 złotych (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 12 listopada 2015 roku R. K. zwrócił się do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o udostępnienie dokumentów, a mianowicie zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych od 10 do 20 października 2015 r. Pismem z dnia 25 listopada 2015 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. zobowiązał R. K. do wykazania w terminie 14 dni, iż udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. R. K. nie udzielił odpowiedzi na to pismo. Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. skarżący R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Domagał się zobowiązania Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. do wydania decyzji w sprawie w terminie tygodnia od otrzymania akt sprawy z Sądu oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie odpowiedział na wezwanie organu, albowiem uważał, że w jego wniosku nie chodzi o informację przetworzoną. Wskazał, że w tej sytuacji organ powinien wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji, co umożliwiłoby zweryfikowanie jego decyzji przez organ odwoławczy i Sąd. Skarżący nadmienił, ze do dnia złożenia skargi organ nie wydał decyzji, a zatem pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący R. K. począwszy od dnia 04 listopada 2015 r. zwraca się do organu z różnymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej dotyczącymi m.in. wykształcenia Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej; zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych; czy pracownicy korzystają z samochodu służbowego; ilości przeprowadzonych wywiadów środowiskowych przez pracowników, zanonimizowanych wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez wskazanego pracownika przez skarżącego; średnich miesięcznych wynagrodzeń pracowników organu, kierowników działów oraz radcy prawnego organu; wykazu osób zatrudnionych w organie; skanu faktur za telefon służbowy, którym dysponuje organ; skanu legitymacji służbowych wydanych pracownikom organu, itp. W sumie w okresie od dnia 04 listopada 2015 r. do dnia 04 stycznia 2016 r. skarżący złożył 37 wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Dalej organ zaznaczył, że w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek organ pismem z dnia [...] Nr [...] zwrócił się do skarżącego o wskazanie szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący pomimo zakreślonego terminu nie wykazał organowi szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej. Stąd też organ po zbadaniu sprawy uznał, że udzielenie informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i dlatego w dniu 31 grudnia 2015 r. wydał decyzję Nr [...] o odmowie udostępnienia informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 06 września 2001 r. – Dz. U z 2015 r., poz. 2058 zwanej dalej - u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p.. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy. Nie udzielił żądanych informacji, wzywając jedynie skarżącego do wykazania w terminie 14 dni, iż udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie wydał jednakże decyzji o odmowie udzielenia informacji. Dopiero po wpływie skargi organ podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanej informacji. Jednocześnie skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co orzeczono w punkcie 3 sentencji niniejszego wyroku. Niewątpliwie organ dopuścił się bezczynności, a nadto przekroczył termin do załatwienia sprawy (liczony od wpływu wniosku do organu), jednakże okoliczności powyższe nie wystarczają do uznania, że przekroczenie terminu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a, orzeczono jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., w punkcie 4 sentencji.