II FSK 3237/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1838/15 w sprawie ze skargi O. [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 30 marca 2016 r., I SA/Po 1838/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę O[...] S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 29 czerwca 2015 r. w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione. 2. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej spółki zaskarżył wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niewyjaśnieniu podstawy rozstrzygnięcia w zakresie egzekucyjnego zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę, wskutek czego w tym zakresie nie dokonano rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, b) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") i w związku z art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "o.p."), poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi wskutek uznania prawidłowości prowadzenia egzekucji w zakresie nienależnych odsetek za zwłokę, a więc w sytuacji, w której zasadny był egzekucyjny zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek za zwłokę. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że o odrębności administracyjnego postępowania egzekucyjnego i postępowania administracyjnego decyduje przede wszystkim cel jakiemu służą. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków, natomiast celem postępowania administracyjnego jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej polegające na ustaleniu stanu faktycznego sprawy i dokonanie jego oceny w świetle obowiązującego prawa, a następnie wydaniu rozstrzygnięcia przyznającego stronie prawa lub nakładającego na nią obowiązki. Powyższa odrębność postępowań w sposób wyraźny została wyrażona w art. 29 § 1 u.p.e.a., w którym normodawca wprost ustanowił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z ww. przepisu wynika więc, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności ("zasadności") decyzji wymiarowej, ani też "wymagalności" zobowiązania podatkowego w niej określonego. Przez "wymagalność" decyzji rozumieć należy możliwość jej wykonania, tj. egzekwowania. Uzasadnieniem tej zasady jest to, że w postępowaniu egzekucyjnym nie powinno się rozstrzygać spraw ostatecznie rozstrzygniętych, spraw do których orzeczono rygor natychmiastowej wykonalności, ale rozpatrzyć kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego. Należy pamiętać, że postępowanie egzekucyjne nie jest trzecią instancją, w której kontrolowane jest postępowanie, w którym wydano orzeczenie, będące podstawą postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji tj. wadliwości tytułu wykonawczego, należy wskazać, że w przepisie art. 27 ust. 1 u.p.e.a. ustawodawca wskazał na elementy, jakie powinien zawierać tytuł wykonawczy. Tytuły wykonawcze w sprawie niniejszej zawierają wszystkie elementy określone wymogami art. 27 § 1 u.p.e.a. przy uwzględnieniu aktualnych wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 650). Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ podatkowy w sposób prawidłowy wskazał w zaskarżonym postanowieniu okoliczności, które jego zdaniem, przemawiają za stosowaniem przepisu art. 54 § 2 o.p. Biorąc pod uwagę wskazany w postanowieniu przebieg postępowania należało bowiem stwierdzić, że opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu, skoro podejmowane przez ten organ czynności miały na celu ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy. Wobec powyższego słusznie Sąd administracyjny pierwszej instancji uznał za nieusprawiedliwiony zarzut braków formalnych w tytule wykonawczym wystawionym na podstawie tej decyzji, skoro określone tam odsetki odpowiadały treści art. 53 § 1 o.p., zaś zastrzeżenie zawarte w tym przepisie nie wystąpiło. Tytuł wykonawczy zawierał postanowienie spełniające wymogi art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., bowiem określono w nim prawidłowo zarówno treść, podstawę prawną jak i wymagalność egzekwowanego obowiązku w zakresie odsetek zwłoki (ustawa, decyzja i postanowienie o rygorze), a nadto wskazano wysokość, termin od którego nalicza się odsetki oraz rodzaj i stawki tych odsetek. Tym samym zarzuty określone w pkt b) skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest również zarzut skargi kasacyjnej wskazujący naruszenie przez Sąd pierwszej instancji dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do formalnych wymogów uzasadnienia, a nie do kwestionowanych poglądów, oceny czy też stanowiska prezentowanego przez ten sąd. Z treści tego przepisu wynika, że uzasadnienie ma być zwięzłe, syntetyczne i logicznie spójne. Takim właśnie uzasadnieniem jest prezentowane w zaskarżonej sprawie, a to oznacza, że wyrok poddaje się kontroli. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli były zarzuty wniesione przez stronę w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, Sąd pierwszej instancji zbadał powyższe kwestie, wypowiedział się na ten temat i w sposób jednoznaczny stwierdził, że nie było podstaw do uwzględnienia przez organ egzekucyjny powyższych zarzutów. Jest to pogląd trafny, a uzasadnienie wyroku wyjaśnia w sposób zwięzły i komunikatywny podstawy prawne takiego stanowiska. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.