I OSK 2000/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-04-14

Skład orzekający: Joanna Runige-Lissowska, Jolanta Rudnicka, Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może dotyczyć przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej, czy też powinno być stosowane wyłącznie do inwestycji przyszłych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył prawa, oddalając skargę kasacyjną. Sąd stwierdził, że choć art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się do inwestycji, to zakres i zasięg prac związanych z przebudową istniejącej linii elektroenergetycznej, obejmujący założenie i przeprowadzenie nowych przewodów oraz wymianę słupa, uzasadnia zastosowanie tego przepisu, a nie art. 124b dotyczącego konserwacji i remontów. Indywidualny charakter sprawy i rodzaj prac decydują o wyborze właściwego trybu prawnego.
Stan faktyczny
Właściciele nieruchomości wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego. Decyzja ta ograniczyła sposób korzystania z nieruchomości w celu przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Właściciele zarzucali, że zastosowany art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy inwestycji przyszłych, a nie istniejących linii, a także podnosili inne zarzuty proceduralne i materialnoprawne. Inwestor, spółka T., wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Joanna Runige-Lissowska (spr.) sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M., J. M. i M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Wr 861/15 w sprawie ze skargi M. M., J. M. i M. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 4 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 861/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. M., J. M. i M. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z [...] września 2015 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Starosty Oławskiego z [...] listopada 2014 r. [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z [...] lutego 2014 r. T. z/s w K. wystąpiła o udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej – napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji Hermanowice-Czechnica-Klecina – na nieruchomości w obrębie O. [...] na działkach nr [...] o pow. [...] i nr [...] o pow. [...], stanowiących współwłasność M., J. i M. M., wskazując zakres ograniczenia (montaż przewodów, urządzeń oraz stanowiska słupowego na działce nr [...]), konieczność zobowiązania każdego właściciela do zaniechania określonych działań, wyjaśniając cel inwestycji i przedkładając dokumentację dotyczącą rokowań z właścicielami, które nie zakończyły się porozumieniem. Właściciele wnieśli o oddalenie wniosku, podając, że nie została spełniona przesłanka braku porozumienia, bowiem w toku rokowań wyrazili zgodę na ustanowienie służebności przesyłu w obrębie wszystkich urządzeń zlokalizowanych na nich nieruchomości, a nie wyrazili tylko na jedno – słup na działce nr [...], a obowiązkiem inwestora jest uregulowanie stanu prawnego wszystkich urządzeń, znajdujących się na nieruchomości, również nieobjętych planowaną inwestycją. W trakcie postępowania została przeprowadzona rozprawa administracyjna, wizja lokalna, ustalająca faktyczny przebieg linii energetycznych nad nieruchomością (na działce nr [...] zlokalizowano dwa słupy w odległości ok. 25 m od siebie, nad działką nr [...] tylko przewody linii), przedstawiono wyjaśnienia stron, ustosunkowujące się do materiału dowodowego. Po zakończeniu postępowania Starosta Oławski, decyzją z [...] listopada 2014 r., orzekł na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami: 1. Ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], o pow. [...] ha oraz działka nr [...], o pow. [...] ha, położonej w gminie O., obręb O., powiat o., dla której Sąd Rejonowy w O. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW [...] przez: a) zezwolenie Spółce T. – inwestorowi przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji Hermanowice – Czechnica – Klecina na założenie i przeprowadzenie na działce nr [...] przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, tj.: jednego stanowiska słupowego wraz z fundamentami o wysokości do 24,60 m i powierzchni zajęcia gruntu nieprzekraczającej 19,69 m2 oraz trzech przewodów roboczych i jednego odgromowego o szerokości skrajnych przewodów do 6,50 m, w przedziale wysokości od 5,85 m do 24,60 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 1628 m2 oznaczonej w załączniku graficznym jako pas technologiczny o szerokości 40 m (2 x 20 m od osi linii); b) zezwolenie inwestorowi przebudowy opisanej powyżej napowietrznej linii elektroenergetycznej na założenie i przeprowadzenie na działce nr [...] przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej tj.: dwóch odcinków linii po trzy przewody robocze i jeden odgromowy – każdy, o szerokości skrajnych przewodów do 6,50 m, w przedziale wysokości od 5,85 m do 24,60 m nad gruntem, na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 6295 m2 oznaczonej w załączniku graficznym jako pas technologiczny o szerokości 40 m (2 x 20 m od osi linii). 2. Okres wykonania robót budowlanych związanych z założeniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń, o których mowa w pkt 1 decyzji będzie wynosił trzy miesiące od dnia rozpoczęcia robót budowlanych na tej nieruchomości. 3. Zobowiązać właścicieli nieruchomości do: a) niewykonywania w pasie technologicznym nasadzeń drzew i krzewów przekraczających 3 m wysokości; b) uzgodnienia z właścicielem przewodów i urządzeń, o których mowa w pkt 1, możliwości ewentualnego wznoszenia obiektów budowlanych w pasie technologicznym; c) powstrzymywania się od jakichkolwiek działań faktycznych lub prawnych w granicach pasa technologicznego utrudniających lub uniemożliwiających założenie i przeprowadzenie oraz funkcjonowanie przewodów i urządzeń, o których mowa w pkt 1; d) powstrzymywania się od jakichkolwiek działań faktycznych lub prawnych w granicach pasa technologicznego utrudniających lub uniemożliwiających wykonywanie czynności polegających na usunięciu istniejących drzew i krzewów oraz przebudowie obiektów budowlanych i urządzeń technicznych kolidujących z przewodami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1. Załącznik do decyzji stanowiły mapy ewidencyjne w skali 1:2000 z naniesionym przebiegiem linii oraz pasem zajęcia nieruchomości (pasem technologicznym). Rozpoznając odwołanie M., J. i M. M., Wojewoda Dolnośląski uznał, że materiał dowodowy jest niekompletny i uzupełnił postępowanie dowodowe, po czym decyzją z [...] września 2015 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł: 1. ograniczyć sposób korzystania z części opisanej wyżej nieruchomości przez zezwolenie T., na założenie i przeprowadzenie na części tej nieruchomości, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] i nr [...], w związku z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji Hermanowice-Czechnica-Klecina, przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej, tj.: 1.1. na działce nr [...]: a) odcinka linii o długości 21,7 m, której oś przebiega przez południowo-wschodnią część działki w kierunku wschód-zachód i przecina z jednej strony jej wschodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 9,7 m od południowo- wschodniego rogu, a z drugiej strony jej południową granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 23,3 m od południowo-wschodniego rogu, składającego się z trzech przewodów roboczych i jednego odgromowego przebiegających w odległości do 3,65 m na północ i w odległości 2,85 m na południe od osi linii, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 24,6 m n.p.t. Obszar zajęcia działki na tym odcinku linii będzie wynosił 972 m, a jego granice będą pokrywały się ze wspólnymi granicami tej działki z działkami nr 5 i nr 3 oraz ograniczone są na północy odcinkiem równoległym do osi linii i przecinającym z jednej strony wschodnią granicę tej nieruchomości w odległości 29,7 m od południowo-wschodniego rogu, z drugiej zaś jej południową granicę w odległości 71,3 m od południowo-wschodniego rogu, b) odcinka linii o długości 135,1 m, której oś przebiega przez południowo-wschodnią część działki w kierunku wschód-zachód i przecina z jednej strony jej cześć działki granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 60,5 m od południowo- wschodniego rogu, a z drugiej strony jej południową granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 145,2 m od południowo-wschodniego rogu, składającego się z trzech przewodów roboczych i jednego odgromowego przebiegających w odległości do 3,65 m na północ i w odległości 2,85 m na południe od osi linii, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 24,6 m nad gruntem. Obszar zajęcia działki na tym odcinku linii będzie wynosił 5323 m2, a jego granice będą pokrywały się ze wspólnymi granicami tej działki z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkami równoległymi po obu stronach osi linii i przecinającymi wschodnią granicę działki w odległościach 40,5 m i 80,5 m od południowo-wschodniego rogu, z drugiej zaś jej południową granicę w odległościach 97,3 m oraz 193,1 m od południowo-wschodniego rogu; 1.2. na działce nr [...]: a) odcinka linii o długości 39,2 m, której oś przebiega przez środkową część działki w kierunku wschód-zachód i przecina z jednej strony jej wschodnią granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 40,2 m od południowo-wschodniego rogu, a z drugiej strony jej zachodnią granicę (wspólną z działką nr 2/3) w odległości 22,9 m od południowo-zachodniego rogu, składającego się z trzech przewodów roboczych i jednego odgromowego przebiegających w odległości do 3,65 m na północ i w odległości 2,85 m na południe od osi linii, w przedziale wysokości ich zawieszenia od 5,85 m do 24,6 m n.p.t. oraz stanowiska słupowego o wysokości do 24,6 m n.p.t. i głębokości fundamentów do 2,0 m p.p.t. oraz powierzchni zajęcia gruntu nie przekraczającej 19,69 m2 zlokalizowanego w osi linii, którego środek znajduje się w odległości 13,1 m od punktu przecięcia osi linii ze wschodnią granicą działki nr [...]. Obszar zajęcia działki na tym odcinku linii będzie wynosił 1543 m2, którego granice pokrywają się ze wspólnymi granicami tej nieruchomości z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkami równoległymi po obu stronach osi linii i przecinającymi wschodnią granicę tej działki w odległości 19,8 m i 60,6 m od południowo-wschodniego rogu, z drugiej zaś jej zachodnią granicę w odległości 2,5 m i 43,3 m od południowo-zachodniego rogu, b) obszaru zajęcia działki o powierzchni 85 m2, którego granice pokrywają się ze wspólnymi granicami tej nieruchomości z działkami nr [...] i nr [...] oraz ograniczone są odcinkiem równoległym do osi linii zlokalizowanej poza granicami tej nieruchomości przecinającym z jednej strony wschodnią granicę działki (wspólną z działką nr [...]) w odległości 8,9 m od południowo-wschodniego rogu tej nieruchomości, z drugiej zaś jej południową granicę (wspólną z działką nr [...]) w odległości 20,6 m od południowo- wschodniego rogu. Przebiegi obu odcinków linii elektroenergetycznej przez przedmiotowe działki wraz z osią każdego z nich, szczegółową lokalizacją słupa, granicami obszaru oddziaływania linii oraz obszarem zajęcia nieruchomości uwidocznione zostały na dwóch załącznikach graficznych, stanowiących integralną część decyzji. Okres wykonania robót budowlanych związanych z założeniem i przeprowadzeniem opisanych w pkt 1 decyzji przewodów, urządzeń, w tym słupa Wojewoda zakreślił na trzy miesiące, liczone od dnia rozpoczęcia robót w granicach działek nr [...] i nr [...]. Oddalając skargę M., J. i M. M., w której wskazywali na wadliwość decyzji i nieprawidłowość zastosowania art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może dotyczyć tylko inwestycji przyszłych, a nie już istniejących, a linie nad nieruchomością istnieją od lat 70-tych, na fakt, iż Wojewoda odmówił uzupełnienia decyzji o ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 120 ww. ustawy, na konieczność zmiany warunków korzystania z nieruchomości, na spadek jej wartości, Wojewódzki Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prowadził szerokie postępowanie wyjaśniające, mając na uwadze zarówno zasadę procedury administracyjnej, jak i prawo materialne, a decyzja nie zawiera uchybień, które wpływałyby na jej legalność. Sąd, po omówieniu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podkreślił: Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek, pierwsza – ograniczenie jest konieczne z uwagi na realizację celu publicznego, wynikającego z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w razie jego braku, z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, druga – przeprowadzenie rokowań z właścicielami nieruchomości i niepozytywny ich rezultat, przed rozstrzygnięciem wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji o ograniczeniu. W sprawie okoliczności te wystąpiły. Nie ma wątpliwości, że inwestycja jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak też i to, że przeprowadzone rokowania ze współwłaścicielami nie dały rezultatu, bowiem strony nie dokonały żadnych wspólnych ustaleń, umożliwiających wykonanie prac. W odwołaniu jaki i w skardze właściciele wskazywali na pominięcie ich słusznego interesu, podkreślając, że wyrażają zgodę na wydanie decyzji o uregulowaniu sytuacji prawnej już istniejących na ich działkach linii i urządzeń, gdyż w przeciwnym wypadku dojdzie do zalegalizowania prawa do nieruchomości, którą wnioskujący faktycznie włada od lat. Jednak odpowiadając na taki zarzut należy wyjaśnić, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie rozstrzyga kwestii budowlanych, ani roszczeń z tytułu zrealizowanej infrastruktury technicznej, temu służą odrębne postępowania. Poza zakresem rozstrzygnięcia o ograniczeniu sposobu korzystania pozostają także, podane przez skarżących, okoliczności związane z zagrożeniem życia, zdrowia, wymuszenia zmiany sposobu korzystania, temu służą także inne rozstrzygnięcia, jednak, co należy podkreślić, ograniczenie sposobu jest ściśle związane z uprawnieniem do odszkodowania (art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Nadto, wbrew zarzutom, decyzja określa jasno przedmiot ograniczenia, jego zakres, przebieg inwestycji (załączniki graficzne do decyzji stanowiące jej integralną część), a wydana została na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego. Cel ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodny z ustaleniami obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, dla działki nr [...] – Uchwała nr XLIV/290/14, dla działki nr [...] – Uchwała nr LII/338/14, które dla działki nr [...] dopuszczają w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną zarówno przebudowę istniejących, jak i budowę nowych linii elektroenergetycznych wysokich napięć, kablowych średnich i niskich napięć oraz rozbudowę i budowę nowych stacji transformatorowych z zastrzeżeniem, że nie dotyczy to skablowania napowietrznych linii niskich i średnich napięć – przedmiot inwestycji to linia wysokiego napięcia 110 kV, zaś dla działki nr [...] dopuszcza przebudowę istniejących i likwidację nieczynnych sieci, kolidujących z planowanym zainwestowaniem. Plany te zatem dopuszczają przebudowę istniejących linii elektroenergetycznych, a taki charakter mają prace, dla których ograniczono sposób korzystania z nieruchomości. Reprezentowani przez adwokata, M., J. i M. M. wnieśli skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm., "u.g.n.") przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że znajduje on zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, skutkującą uznaniem za dopuszczalne zezwolenia T. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej; 2) art. 124 ust. 1 u.g.n. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy zasadne mogło być jedynie wydanie ewentualnej decyzji na podstawie przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n.; 3) art. 124 ust. 1 u.g.n. przez brak określenia, w jakim terminie nastąpić ma rozpoczęcie robót przez T.; 4) art. 124 ust. 4 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz w zw. z art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, "k.p.a.") przez brak określenia obowiązku T. przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego; 5) art. 120 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że odnosi się wyłącznie do sytuacji wywłaszczenia nieruchomości, a nie ograniczenia sposobu jej użytkowania; 6) art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.; "Konstytucja RP") w zw. z art. 20 i 21 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie, podczas gdy zachodziła konieczność uwzględnienia istoty prawa własności skarżących w kontekście ochrony ich własności; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.; "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżących w skardze zarzutów naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, art. 120 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n., art. 124 ust. 4 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz art. 124 ust. 1a u.g.n., a także nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze skutkujące uchyleniem się od dokonania szczegółowej oceny zaskarżonej decyzji i jej uzasadnienia; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 105 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji organu II instancji mimo jej wadliwości, a to wobec braku ustalenia istnienia podstaw do umorzenia postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, mimo że w sprawie występują okoliczności, które uzasadniają jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji organu II instancji, mimo jej wadliwości, co doprowadziło do uchybienia także zasadom ogólnym postępowania administracyjnego, wyrażonym w przepisach art. 7 i 8 k.p.a.; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez brak spójności między sentencją wydanej decyzji a jej uzasadnieniem oraz brak precyzyjnych sformułowań zawartych w jej sentencji; 7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez procedowanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi w niniejszej sprawie; 8) art. 151 p.p.s.a. przez jego nieuzasadnione zastosowanie, mimo że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem skargi, uchyleniem decyzji Wojewody Dolnośląskiego i umorzeniem postępowania. W związku z tymi zarzutami wnieśli o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto zrzekli się rozprawy i wnieśli o rozpoznanej skargi na posiedzeniu niejawnym. T. z/s w Krakowie wniosła o oddalenie skargi, nie oponując przeciwko wnioskowi o zrzeczeniu się rozprawy. W piśmie procesowym z 14 marca 2017 r. skarżący kasacyjnie podkreślili, że art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych inwestycji przemysłowych, a nie już istniejących, co podziela wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2016 r. I OSK 1473/14. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie naruszył przepisów ani prawa materialnego, ani prawa procesowego wskazanych w jej podstawach. Materialnoprawną podstawę decyzji, zaskarżonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stanowi art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym skarżący zarzucają, że nie ten przepis powinien mieć w sprawie zastosowanie, ale art. 124b tej ustawy. Na poparcie swojego stanowiska powołali się, w piśmie procesowym z 14 marca 2017 r., na wyrok Naczelnego Sądu z 16 marca 2016 r. I OSK 1473/14. W wyroku tym Naczelny Sąd postawił tezę, że ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych inwestycji przemysłowych. Art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, a ograniczenie to następuje zgodnie z miejscowym planem, a w przypadku jego braku, z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei zgodnie z art. 124b ust. 1 starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. Mając na uwadze ww. przepisy należy zgodzić się, co do zasady, z tezą Naczelnego Sądu zawartą w ww. wyroku, jednak trzeba mieć na uwadze indywidualność każdej sprawy administracyjnej. W przypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości lub jej udostępniania, ta indywidualność, na którą składać się będzie rodzaj i zakres prac koniecznych do wykonania na nieruchomości przesądzi, który tryb będzie miał zastosowanie. Należy zwrócić uwagę także na, wskazane w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), "p.p.s.a.", podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w wyniku uwzględnienia skargi. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. uzależnia uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego jeżeli naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zaś lit. c/ zezwala na uchylenie z uwagi na naruszenie prawa procesowego – inne niż wskazane pod lit. b/ – jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, mając na względzie rodzaj i zakres prac jakie miała wykonać T., Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu nie można zarzucić niezasadności w nieuwzględnieniu skargi. Wniosek T. obejmował udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości skarżących przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej – napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV i montaż słupa w związku z przebudową tej linii na określonym odcinku. Niesporne w sprawie jest, że planowana inwestycja nie była nową, bowiem nad nieruchomością skarżących przebiegała linia energetyczna, znajdowały się na niej dwa słupy. Jednak przewidywane prace, mieszczące się w ramach przebudowy linii wysokiego napięcia miały taki zakres i zasięg – założenie, przeprowadzenie przewodów, wymiana słupa, obszar zajęcia nieruchomości w celu ich wykonania – że nie można zarzucić organom obu instancji i Wojewódzkiemu Sądowi błędu w uznaniu, iż nie była to tylko konserwacja czy remont linii, o czym mowa w art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale że planowana inwestycja wyczerpywała przesłanki z art. 124 ust. 1 tej ustawy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło