II GSK 2360/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-05

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Cezary Pryca, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość kwalifikowanych kosztów inwestycji, obniżając je na podstawie opinii biegłego, mimo przedstawienia przez stronę kosztorysu powykonawczego i faktur?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały prawo materialne. Sąd uznał, że organy miały prawo obniżyć kwalifikowane koszty inwestycji na podstawie opinii biegłego, jeśli przedstawione przez stronę faktury i kosztorys nie odzwierciedlały faktycznie poniesionych i uzasadnionych kosztów rynkowych. Pomoc finansowa musi uwzględniać realnie wykazane koszty kwalifikowalne, które należy ustalać w oparciu o przepisy, gwarantując racjonalność ponoszonych wydatków ze środków publicznych.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i kosztów inwestycji. Organ pierwszej instancji przyznał część pomocy, ale odmówił przyznania wnioskowanej kwoty na pokrycie kosztów inwestycji, uznając kosztorys za zawyżony. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, opierając się na opinii biegłego, który stwierdził nieuzasadnione narzuty na koszty zakupu materiałów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Spółki z o.o. w D N od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt VIII Sa/Wa 335/14 w sprawie ze skargi J Spółki z o.o. w D N na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [..] stycznia 2014 r. nr [..] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W (dalej: WSA w W lub Sąd I instancji) oddalił skargę J Sp. z o.o. w D N (dalej: Spółka lub Grupa) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes) z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych utworzeniem grupy producentów. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym. W dniu 26 marca 2013 r. Spółka będąca wstępnie uznaną grupą producentów owoców i warzyw złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. Decyzją z dnia dniu [..] września 2013 r. Dyrektor przyznał Spółce pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w kwocie 68.415,37 zł za drugie półrocze czwartego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, tj. za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie 14.862.831,61 zł za drugie półrocze czwartego roku realizacji planu dochodzenia do uznania. Organ odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości 94.639,56 zł. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Prezes wystosował do Grupy wezwanie dotyczące przedłożenia dokumentów finansowo-księgowych potwierdzających, że w kosztorysie powykonawczym zostały przyjęte faktyczne ceny zakupu materiałów wykorzystanych przy budowie budynku chłodni owoców i warzyw wraz z instalacją chłodniczą i elektryczną na jej działce. Grupa zwróciła się do Prezesa ARiMR pismem z dnia 26 listopada 2013 r. o przesłanie kserokopii wyjaśnień biegłego. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2013 r. Prezes ARiMR odmówił przesłania kserokopii ww. wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie Spółka przesłała kosztorys powykonawczy sporządzony przez wykonawcę robót elektrycznych, jednocześnie poinformowała, że faktury VAT zostały dołączone do wniosku. Prezes decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wysokość kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej nie podlegała pomniejszeniu i nie była kwestionowana przez Spółkę. Organ potwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, został poddany weryfikacji kosztorys dotyczący budowy budynku chłodni owoców wraz z instalacją chłodniczą i elektryczną na działce strony. Zdaniem biegłego w kosztorysie znajdują się nieuzasadnione narzuty na koszty zakupu materiałów, a właściwy koszt zakupu materiałów wynosi 117.586,08 zł (a więc 50% tych kosztów określonych w przedłożonych przez Grupę kosztorysie). Kosztorysant wskazał, że tego rodzaju materiały z jakich korzystała Grupa są dostarczane przez sprzedawcę bez dodatkowych opłat, w znacznych ilościach i jeszcze z zastosowaniem rabatu od ceny zakupu, wskazał na występujące na rynku narzuty na koszty zakupu materiałów. Organ odwoławczy przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe i zwrócił się do biegłego o udzielenie wyjaśnień. W odpowiedzi biegły wskazał, że narzut na koszty zakupu materiałów jest zasadny, w przypadku małych inwestycji, trudno dostępnych materiałów wymagających oczekiwania na towar i których nabycie wymaga poniesienia kosztów transportu i zaopatrzenia. Biuletyny informacyjne podają wskaźniki narzutów kosztów zakupu, które wahają się w przedziale 0-20%. Średni narzut stosowany na rynku wyniósł 6,7%. Na rynku warszawskim i miejscowościach pobliskich, gdzie znajdują się duże składy materiałów budowlanych, wykonawcy dużych inwestycji nie muszą ponosić kosztów transportu. Hurtownie i składy bezpłatnie dostarczają towar na budowę pod warunkiem, że wartość dostawy przekracza np. 2.000 zł. Dodatkowo przy dużych zakupach wykonawca otrzymuje rabat, a nawet kredyt. Organ odwoławczy stwierdził, że przesłanie przez Grupę kosztorysu dotyczącego instalacji elektrycznej nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ nie tego zakresu robót budowlanych dotyczyły zarzuty kosztorysanta. Ponadto, organ przeanalizował przedłożone przez Spółkę faktury VAT i uznał, że nie dotyczą one zakupu materiałów użytych do budowy budynku chłodni owoców i warzyw. Organ II instancji uznał, że skoro nie zostały przedstawione wyjaśnienia i dokumenty dotyczące kosztów zakupu materiałów użytych przy budowie budynku chłodni, to uznać należy, że opinia kosztorysanta nie została podważona. Za podstawę do przyznania kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania uznano kwotę pomniejszoną o wartość wskazaną przez kosztorysanta. WSA oddalając skargę na powyższą decyzję wyjaśnił, że istota sprawy sprowadza się do prawidłowej wyceny określonych w kosztorysie procentowo narzutów na koszty zakupu materiałów budowlanych, które zostały wskazane we wniosku Spółki jako kwalifikowany koszt inwestycji. Organ oparł się na przeprowadzonej w toku postępowania administracyjnego wycenie biegłego – rzeczoznawcy, a Spółka kwestionuje wysokość ustalonej wyceny podnosząc, że prawidłowa jest przedstawiona przez nią kwota wynikająca z kosztorysu, jednakże nie przedstawia wszystkich faktur na zakup materiałów budowlanych. Skarżąca nie podjęła merytorycznej polemiki z opinią biegłego, nie wskazała na żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać przyjęcie takich, jak w przedłożonym przez nią kosztorysie narzutów na koszty zakupu materiałów. Zdaniem Sądu w pełni zasadne jest prezentowane przez organ administracyjny stanowisko uznające wycenę biegłego za prawidłową. W toku badania wniosku organ wystosował do Spółki wezwanie do złożenia wyjaśnień m.in. w zakresie wyjaśnienia i udokumentowania wysokich kosztów realizacji inwestycji. W odpowiedzi Skarżąca przedłożyła jedynie faktury na zakup materiałów elektrycznych. W związku z powyższym, w pełni uzasadnione było zwrócenie się przez organ do biegłego – rzeczoznawcy celem oszacowania wartości inwestycji obejmującej zakup materiałów budowlanych. W ocenie Sądu wyjaśnienia biegłego były klarowne, spójne i logiczne, a tym samym wycena dokonana przez rzeczoznawcę zasadnie uznana została przez organ za prawidłową. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. W świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego Sąd nie dopatrzył się również uchybień organu w zakresie materialnoprawnej podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym zarzuty skargi również w tym zakresie Sąd uznał za nieuzasadnione. Spółka zaskarżyła wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: I. Przepisów postępowania poprzez: 1) błędne zastosowanie art. 7, 77, 80, 78 § 1 i 84 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 145 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że: a) organy I oraz II instancji prawidłowo uznały, że opinia biegłego stwierdza zawyżenie cen rynkowych zakupu materiałów na budowę budynku chłodni przez wykonawcę, pomimo że biegły nie stwierdził zawyżenia cen rynkowych; b) biegły w sposób prawidłowy ocenił, że narzut do kosztów zakupu materiałów na wykonanie budowy chłodni zastosowany w kosztorysie powykonawczym jest bezzasadny, pomimo że: aa) teza biegłego jakoby dostawa materiałów budowlanych była bezpłatna nie została udowodniona i jest nieprawdziwa; bb) w ramach kosztów zakupu materiału, powinno się uwzględniać koszty: magazynowania, spawania, cięcia, malowania antykorozyjnego, amortyzacji, energii oraz wynagrodzenia pracowników, a nie tylko koszty transportu; c) przedłożony przez Skarżącą kosztorys nie określa faktycznie poniesionych kosztów inwestycji, jak również określa zawyżone stawki rynkowe cen, w zakresie kosztów zakupu materiałów, pomimo że: aa) Skarżąca złożyła do akt potwierdzenia przelewów zapłaty ceny wykonawcy za całość budowy inwestycji, natomiast to do wykonawcy należy ryzyko związane z kosztami budowy. Skarżąca nie miała wpływu na to jakie koszty budowy ponosił wykonawca, ponieważ jej jedynym obowiązkiem była zapłata za wykonane roboty oraz odbiór gotowego budynku; bb) wykonawca inwestycji w piśmie z 14 lutego 2014 r. oświadczył, iż w koszty zakupu materiałów wchodzą również koszty: przewozu, magazynowania, spawania, cięcia, malowania antykorozyjnego, amortyzacji, energii, wynagrodzenia pracowników; cc) Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za odmowę przekazania jej przez wykonawcę inwestycji faktur, czy też dokumentów księgowych, które dotyczą rozliczenia ceny za zakup materiałów budowlanych, a organ powinien zgodnie z wnioskiem Skarżącej zwrócić się do wykonawcy inwestycji o przedłożenie tych dokumentów; dd) Skarżąca złożyła kosztorys wykonany zgodnie ze sztuką, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 18 maja 2004 r., w sprawie określenie metod i podstaw kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno - użytkowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 130, poz. 1389), które w § 5 ust. 3 stanowi: "ceny materiałów podaje się łącznie z kosztami zakupu", co potwierdza, że Skarżąca słusznie w kosztorysie powykonawczym określiła narzut do kosztów zakupu materiałów, albowiem jest to przyjęta i stosowana praktyka w zakresie formułowania kosztorysu, a jego ocena nie powinna poprzestawać jedynie na jednej pozycji kosztorysowej i cen tej pozycji, tylko co do całości ceny budowy wykonanej inwestycji; ee) organ I oraz II instancji nie zadał biegłemu pytania odnośnie sprawdzenia rynkowości zastosowanych przez Skarżącą w kosztorysie stawek cen; 2) błędne zastosowanie art. 7, 77, 80 w zw. z art. 76 k.p.a. w zw. z art. 110 i 126 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1a, art. 4 oraz art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynku lnu i konopi uprawianych na włókno, (Dz.U. z 2003 r. Nr 223, poz. 2221) w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 145 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez przyjęcie przez Sąd, że organy I i II instancji prawidłowo pominęły dokument urzędowy w postaci Decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego z [...] stycznia 2009 r., o nr 4/09, zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania Skarżącej, poprzedzonej pozytywną opinią Dyrektora M Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pomimo że zgodnie z art. 111 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 543/2011 nr 543/2011 z dn. 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, w toku ww. postępowania plan dochodzenia do uznania został sprawdzony pod względem: zasadności, rzetelności oraz kwalifikowalności: wydatków, działań i inwestycji, tj. również w zakresie odnoszącym się do sprawdzenia cen kwalifikowanych kosztów inwestycji; II. Prawa materialnego, tj.: 1) błędnej wykładni § 1 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) w zw. z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 875) w zw. z pkt 1 załącznika do ww. rozporządzenia: wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania poprzez przyjęcie, że kwalifikowanymi kosztami inwestycji polegającej na budowie budynków są koszty do wysokości cen rynkowych, pomimo że kwalifikowanymi kosztami inwestycji polegającej na budowie budynków, są wszelkie koszty budowy określone w pkt 1 ww. załącznika; 2) błędnego zastosowania § 5 ust. 3 w zw. z §2 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 875) poprzez przyjęcie, że składany przez Skarżącą kosztorys powykonawczy określa wysokość kwalifikowanych kosztów inwestycji, pomimo że ww. § 5 ust. 3 stanowi, że wysokość pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji określa się na podstawie złożonej przez Skarżącą faktury lub dokumentu o równoważnej wartości dowodowej, z czego wynika, że kosztorys powykonawczy nie stanowi podstawy określenia wysokości kosztów określonych prac, ponieważ są one badane na podstawie złożonych faktur oraz potwierdzeń przelewów, a celem kosztorysu powykonawczego jest jedynie potwierdzenie, zakresu wykonanych prac i ilości zakupionych materiałów; 3) błędnego zastosowania z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 875) w zw. z §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 5, poz. 27) w zw. z art. 111 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 543/2011 nr 543/2011 z dn. 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, poprzez przyjęcie, że Skarżąca zawyżyła we wniosku część kwalifikowanych kosztów inwestycji polegającej na budowie budynku chłodni, pomimo że wysokość tych kosztów została zatwierdzona w planie dochodzenia do uznania decyzją Marszałka Województwa Mazowieckiego z dn. [...] stycznia 2009 r., o nr [...], poprzedzoną pozytywną opinią Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 4) niezastosowania § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2013 r. poz. 872) poprzez uznanie, że organ I oraz II instancji w sposób prawidłowy zastosował przepisy ww. rozporządzenia, a Skarżąca w skardze wadliwie powołała § 2 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 875), pomimo że wymieniony na wstępie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 12 lipca 2013 r. stanowi, że do przyznawania pomocy finansowej na inwestycje lub ich etapy ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w okresach rozliczeniowych kończących się dnia 30 czerwca 2013 r. - dla grup rozliczających się w okresach półrocznych, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 875). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub Sąd II instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem zaistniały okoliczności do rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna Spółki oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów procesowych. Przyjęcie takiej kolejności rozpoznania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że dokonanie oceny prawidłowości stosowania prawa materialnego jest możliwe dopiero wtedy, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie ustalone, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, albo że nie został on skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną. Skarga kasacyjna Spółki nie ma usprawiedliwionych podstaw, z tego powodu nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. W ocenie NSA nietrafne są zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80, art. 78 § 1 i art. 84 k.p.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. W ramach tak zbudowanego zarzutu Spółka twierdzi, że Sąd I instancji błędnie stosował wskazane przepisy, a w konsekwencji przyjął w nieuprawniony sposób, że organy poprawnie ustaliły stan faktyczny sprawy, zwłaszcza korzystając z opinii biegłego, co do ustalenia kwalifikowalnych wydatków poniesionych przez Spółkę w związku z budową chłodni wykazanych w kosztorysie i obniżenie tych kosztów o 50% w stosunku do wykazanych kosztorysem powykonawczym. Zarzut postawiony w ten sposób nie ma prawnego uzasadnienia, jest więc nietrafny. Przede wszystkim Sąd I instancji nie mógł naruszyć treści przepisów, których nie stosował. Z całą pewnością Sąd I instancji oddalił skargę Spółki, zatem podstawą prawną orzekania, co wyraźnie wskazał, był przepis art. 151 p.p.s.a. Zatem poprawność skarżonego wyroku może być odnoszona do tego przepisu, a jeśli strona twierdzi, że Sąd I instancji działał niezgodnie z prawem, to powinna wiązać naruszenia prawa z tym przepisem. Sąd II instancji zauważa i podkreśla, że skarga kasacyjna jako sformalizowany środek prawny wyznacza kierunek i zakres weryfikacji wyroku. Określenie tych parametrów pozostawione jest stronie, a Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach, które wyznaczyła strona, bowiem nie dokonuje kontroli kasacyjnej nie będąc związany granicami skargi. W dalszej kolejności stwierdzić należy także, że pełna dyspozytywność sprawy kasacyjnej wymaga konkretnego wykazania przez stronę jakie przepisy naruszył Sąd I instancji i jaki jest związek tego naruszenia z treścią rozstrzygnięcia. W tym zakresie strona wnosząca skargę kasacyjną musi być precyzyjna, zarówno we wskazaniu naruszonego przepisu, ale także w uzasadnieniu tego naruszenia. Tych wymogów nie spełniają zarzuty kasacyjne odnoszące się do naruszeń prawa procesowego. Obowiązkiem Spółki było wykazanie naruszeń, zatem jednoznaczne określenie, które przepisy naruszył Sąd I instancji w ramach powołanych w zarzucie artykułów. Pamiętać należy, że niektóre z nich zbudowane są z wielu jednostek redakcyjnych, prawnie wyodrębnionych, zatem poprawny zarzut powinien te przepisy wskazywać. Brak jednoznacznego ustalenia o jakie konkretnie przepisy chodzi nie daje możliwości skontrolowania wyroku z punktu widzenia naruszeń opisanych w tak stawianym zarzucie. Jest tak dlatego, że Sąd I instancji nie może domniemywać na czym polega naruszenie prawa, w sytuacji tak ogólnie ujętych zarzutów. Poza tym zbudowanie zarzutu z posłużeniem się techniką powiązania naruszeń poszczególnych przepisów, a więc wykazywania związku pomiędzy nimi, musi skutkować przyjęciem wadliwości całego zarzutu, chociażby w ciągu powołanych przepisów niektóre z nich strona powołała poprawnie. Takie następstwo jest konsekwencją wnioskowania, które opiera się na wadliwej przesłance, zatem ta wada oddziałuje na rezultat, a więc na wniosek, czyli stawianą tezę kasacyjną podnoszącą wadliwość wyroku. Z tych powodów Sąd II instancji uznał nietrafność procesowych zarzutów kasacyjnych. Niezależnie od tego analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organy poprawnie ustaliły stan faktyczny sprawy, a Sąd I instancji dokonał poprawnej oceny tych ustaleń. Poza sporem jest okoliczność, że wielkości kosztorysowe wykazane przez Spółkę były zawyżone, co potwierdza opinia biegłego, ale też doświadczenie życiowe, które w tej sprawie nie może być nie brane pod uwagę. W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego Spółka podnosi błędną wykładnię § 1 ust. 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a/ w związku z § 5 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r., zresztą błędnie oznaczonego co do publikacji, bowiem ten akt prawny jest opublikowany w Dz.U. z 2009 r. Nr 98, poz. 822, a nie w Dz.U. z 2009 r. Nr 105, poz. 875. Zdaniem Spółki błąd w zakresie wykładni tych przepisów polega na niewłaściwym ustaleniu treści pojęcia kosztów niekwalifikowlanych, zwłaszcza przyjęcia, że są to koszty do wysokości cen rynkowych, bowiem w jej ocenie powinny to być koszty kwalifikowalne ujęte w planie dochodzenia do uznania, który jest zatwierdzony stosowną decyzją właściwego organu. Kwalifikowalne koszty ujęte w planie są tymi, które podlegają rozliczeniu, bez konieczności odnoszenia tych wielkości do cen rynkowych. Zdaniem Sądu II instancji prezentowane przez Spółkę stanowisko nie znajduje prawnego uzasadnienia, gdyż przyjmuje w sposób nieuprawniony niewiążące znaczenie treści § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a/ rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r., poza tym nie zauważa różnicy pomiędzy planowanymi kosztami kwalifikowalnymi, które pojawiają się na etapie zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania, a poniesionymi kosztami kwalifikowalnymi. Pierwsze koszty stanowią warunek objęcia wstępnie uznanej grupy pomocą finansową, jednak tak określone koszty nie mogą być podstawą faktycznie udzielonej pomocy, bowiem ta musi uwzględniać realnie wykazane koszty kwalifikowalne, a te należy ustalać w oparciu o treść § 2 ust. 1 pkt 4a rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r. Zatem koszty faktycznie poniesione i podlegające rozliczeniu to takie, które zostają potwierdzone, dla robót budowlanych, przez złożenie aktualnego kosztorysu (powykonawczego) sporządzonego z zastosowaniem cen rynkowych, na podstawie obmiaru zrealizowanej inwestycji, z potwierdzeniem przez kierownika budowy albo inwestora zakresu wykonanych robót potwierdzonego przez inspektora nadzoru budowlanego. Tylko taki sposób wykładni przepisów wskazanych w zarzucie kasacyjnym jest dopuszczalny, bowiem gwarantuje on racjonalność ponoszonych wydatków, a tym samym zwrot poniesionych przez wstępnie uznaną grupę producentów kosztów związanych z realizacją inwestycji budowlanej. W tego rodzaju przedsięwzięciach zawsze muszą być brane pod uwagę faktycznie wykonane zakresy robót i ich ceny rynkowe, a jak trafnie zauważa Spółka podstawą wykazania obu warunków będzie kosztorys. Nie zmienia to jednak sposobu rozumienia treści § 1 ust. 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 4a rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r. Taki sposób rozumienia tego przepisu przyjęły organy i zaakceptował Sąd I instancji, a to oznacza, że w tym zakresie nie doszło do wady w zakresie wykładni powołanych w zarzucie przepisów. Ponieważ ta kwestia ma podstawowe znaczenie dla oceny pozostałych zarzutów materialnych, to stwierdzić należy, że zarzuty oznaczone pkt II ppkt 2-4 są prawnie niezasadne, zwłaszcza że w znacznej części odnoszą się do kwestii dowodowych, a nie materialnych. Tak należy ocenić znaczenie faktur jako podstawy ustalenia wysokości pomocy finansowej. Oczywiście faktury lub inne dokumenty o równoważnej wartości mają potwierdzać dane kosztorysu powykonawczego, więc uzasadniać wysokość kosztów poniesionych przez inwestora, ale to nie znaczy, że wysokość pomocy jest określana tylko przez faktury i inne dokumenty, bez odniesienia do kosztorysu. Te wszystkie dokumenty są koniecznym warunkiem uzyskania pomocy, co nie oznacza, że tego rodzaju potwierdzenia warunków przyznania pomocy nie podlegają ocenie z punktu widzenia racjonalnego wykorzystania pomocy ze środków publicznych. Każdy podmiot korzystający z takiej pomocy musi liczyć się z restrykcyjnymi warunkami jej przyznania i rozliczenia. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło