IV SA/Wr 794/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-04-05
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka - Ostrowska, Henryk Ożóg, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na remont mieszkania, uzasadniona jedynie ogólnikowym stwierdzeniem o ograniczonych środkach finansowych organu, narusza przepisy postępowania administracyjnego i ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób konkretny i weryfikowalny, iż przyznanie zasiłku celowego na remont mieszkania przekraczałoby ich możliwości finansowe. Ogólnikowe stwierdzenia o braku środków, bez przedstawienia danych ilościowych dotyczących budżetu organu i liczby beneficjentów, naruszają obowiązki procesowe organów wynikające z art. 7 i 77 k.p.a. oraz wymogi uzasadnienia decyzji określone w art. 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
H. O. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na remont mieszkania, w tym naprawę okien i drzwi, po włamaniu. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, powołując się na ograniczoną pulę środków i priorytetowe traktowanie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej poprzez pominięcie faktu włamania i jego skutków.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na remont mieszkania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. przyznaje adw. A. W. kwotę 590,40 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem H. O. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) z dnia 20 sierpnia 2015 r. o pomoc finansową na remont mieszkania tj. na naprawę powybijanych okien na werandzie, drzwi oraz na naprawę podłogi.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) Kierownik Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. - działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W. - odmówił przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont mieszkania tj. na naprawę powybijanych okien na werandzie, drzwi, oraz podłogi.
W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej organ powołał się na przepisy ustawy o pomocy społecznej, wedle których w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, osobom i rodzinom spełniającym kryteria dochodowe określone w art. 8 tej ustawy, może być przyznany zasiłek celowy. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy. Decyzja w sprawie przyznania zasiłku celowego jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego tj. organy pomocy społecznej rozdysponowują środki finansowe pozostające w ich dyspozycji przez pryzmat możliwości finansowych ośrodka oraz potrzeb podopiecznych. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.
Dalej organ wskazał, że MOPS w W. dysponuje ograniczoną ilością środków finansowych na realizację zasiłków celowych. W związku z tym przyjęto zasadę, że zasiłek celowy przyznaje się osobom starszym, samotnym lub z rodziną, będących w szczególnie trudniej sytuacji życiowej, której nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, niepełnosprawnym ze stwierdzonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, rodzinom z dziećmi niepełnosprawnymi, rodzinom niepełnym z małoletnimi dziećmi (do 3-go roku życia), rodzinom wielodzietnym z małymi dziećmi. Zasiłki celowe przyznawane są jedynie na zaspokajanie podstawowych potrzeb egzystencjonalnych tj. na zakup leków oraz dofinansowanie do opału.
Na postawie wywiadu środowiskowego organ I instancji poczynił następujące ustalenia , a mianowicie :
- - wnioskodawczyni mieszka samotnie, jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznymi, nie posiada uprawnień do emerytury, jest właścicielką mieszkania o powierzchni 94,4 m² ,
- - wnioskodawczyni ma przyznany zasiłek stały w wysokości 389 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz zasiłek celowy na żywność w wysokości po 30 zł miesięcznie tj., od stycznia do sierpnia 2015 r. od września do grudnia po 40 zł miesięcznie,
- - w styczniu 2015 r. strona otrzymała dodatkową pomoc w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu leków w wysokości 120 zł oraz w marcu w wysokości 90 zł, zasiłek celowy na pokrycie zaległości za energię elektryczną w wysokości 93, 07 zł oraz z uwagi na zdarzenie losowe tj. kradzieży przyznano pomoc finansową w wysokości 130 zł.
- - po raz drugi w drodze wyjątku w sezonie grzewczym 2014/2015 r. przyznano wnioskodawczyni pomoc finansową w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do ogrzewania mieszkania w wysokości 300 zł. , w sierpniu 2015 r. przyznano również pomoc finansową na dofinansowanie do zakupu okularów w wysokości 90 zł.
W tak ustalonym tym stanie faktycznym i prawnym organ pomocowy stwierdził ,że strona posiada prawo do świadczeń z pomocy społecznej i związku tym jest objęta pomocą finansową, jednakże orzekł o odmowie przyznania zasiłku celowego na remont mieszkania , mając na względzie konieczność zabezpieczenia środków finansowych na zaspokojenie niezbędnych potrzeb osób i rodzin, które zgodnie z przyjętą przez organ zasadą w pierwszej kolejności otrzymują pomoc finansową. Według organu I instancji remont werandy nie stanowi niezbędnej, podstawowej potrzeby bytowej ,zaś odmowa przyznania pomocy uzasadniona jest normą wynikającą z art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej , bowiem organ udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnieniem potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przy czym uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Bezsprzecznym bowiem jest, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wyraziła swoje niezadowolenie z jej treści , podnosząc zarzut dokonania włamania do jej mieszkania w dniu 18 grudnia 2014r. i zniszczenia drzwi wejściowych , wybicia okien .
Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Należy przy tym mieć na uwadze, że ustawodawca nie wymienia enumeratywnie wszystkich sytuacji warunkujących przyznanie pomocy, ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej wydających decyzje w tym zakresie.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
W ocenie organu odwoławczego, nie może budzić wątpliwości w świetle utrwalonego orzecznictwa, że użyty w tym przepisie zwrot "może być przyznany" wskazuje, że decyzja organu pomocy społecznej przyznająca zasiłek podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że to od decyzji organu orzekającego zależy, czy wnioskodawcy zostanie przyznana pomoc w formie zasiłku celowego i w jakiej wysokości. Orzekając w ramach tego uznania organ administracji musi mieć jednak na względzie, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. O przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku decyduje każdorazowo organ przyznający zasiłek, biorąc pod uwagę posiadane środki finansowe, sytuację materialną wnioskodawcy oraz cel zasiłku, a także potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu działania organu. Obowiązkiem organów administracji jest "zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych" osób podopiecznych, nie zaś spełnianie ich żądań. Przyznawany jest on w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej wnioskodawcy przy jednoczesnym uwzględnieniu zasobów finansowych organów pomocy społecznej. Ustawodawca wymienia te potrzeby jedynie przykładowo, a ich ocena powinna przebiegać z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest zawsze na określony cel, a nie na pokrywanie pełnych całomiesięcznych kosztów utrzymania osoby objętej pomocą. Ma zatem charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Skoro rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego, to tym samym spełnienie przez stronę kryteriów przewidzianych w ustawie, nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w określonej przez niego wysokości.
Organ II instancji podkreślił ,że rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Organ administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany jest do dokonania oceny, czy w okolicznościach sprawy przyznanie wnioskowanej przez stronę pomocy zmierzałoby do zaspokojenia niezbędnych potrzeb wnioskodawcy i umożliwiło mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W razie zaistnienia wskazanych okoliczności istnieje możliwość odmowy przyznania pomocy społecznej wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny bądź przekraczałoby to możliwości organu. Zwrócono uwagę, że organ I instancji odmowę przyznania stronie zasiłku celowego uzasadnił ograniczonymi środkami finansowymi, co skutkowało przyjęciem kryteriów przyznawania pomocy jedynie osobom będącym w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, której nie są w stanie pokonać wykorzystując własne zasoby i możliwości. Powyższe przesłanki, zdaniem organu odwoławczego, w żaden sposób nie można uznać za dowolne i nieuzasadnione.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie z zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym ustanowiony pełnomocnik z urzędu podniósł zarzut naruszenia przepisów art.7 i 77 k.p.a. poprzez pominięcie w materiale dowodowym faktu włamania do mieszkania skarżącej i jego skutków , które to zdarzenie losowe uzasadniało przyznanie zasiłku celowego , w konsekwencji organ naruszył przepisy art. 40 i 41 ustawy o pomocy społecznej .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą ją argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy ,że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych , rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego , co wynika z przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm. ). Wobec tego Sąd ten nie może zatem opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012r. , poz. 270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a. Oceniając wyłącznie pod tym kątem decyzję będącą przedmiotem osądu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził , że jest ona obarczona wadą ,która mogła mieć wpływ na wynik sprawy .
Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2010r. Nr 217 , poz. 1427 ze zm. ) . Pomoc społeczna może zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej przybrać postać świadczenia pieniężnego jak i nie pieniężnego, a jednym z nich jest określony w art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy. Zgodnie z art. 39. ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Ponadto osobom bezdomnym i innym osobom nie mającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne(ust. 3).
Pozostaje poza sporem w rozpatrywanej sprawie fakt , że skarżąca spełnia kryteria zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe uprawniające ją do objęcia pomocą społeczną w formie zasiłku celowego. Natomiast w ocenie obu organów orzekających w sprawie odmowa przyznania stronie świadczenia jest adekwatna do możliwości finansowych ośrodka przyznającego pomoc społeczną.
W punkcie wyjścia rozważań nad przedmiotem sporu Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że w zakresie ustalenia sytuacji materialnej i życiowej skarżącej, organy orzekające postępowały zgodnie z art. 7 oraz 77 kpa, które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z akt administracyjnych wynika, że przed wydaniem decyzji I instancji przeprowadzono ze skarżącą w dniu 28 sierpnia 2015r. r. aktualizację wywiadu środowiskowego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawnymi, a zawartych w nim ustaleń skarżąca nie kwestionowała. Materiał aktowy potwierdza, że skarżąca znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej głównie brakiem stałego – poza zasiłkiem stałym - źródła dochodów, czego również nie kwestionował organ. Wskazać jednak trzeba ,że zarówno ustawa o pomocy społecznej jak i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze nie dają osobom nie posiadającym dochodów podstawy do roszczenia o przyznanie zasiłku celowego w określonej wysokości.
Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej tzn. dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej . Również Konstytucja RP w art. 67 odsyła w zakresie swej regulacji do ustawodawstwa zwykłego, stanowiąc, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 marca 2002 r. sygn. akt III RN 141/01, w którym wyraził pogląd ,że przepis art. 67 Konstytucji, który zapewnia każdemu prawo do zabezpieczenia społecznego w razie pozostawania bez pracy nie z własnej woli i nieposiadania innych środków utrzymania, jest raczej źródłem gwarancji aniżeli praw, a tym samym spełnia rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego. Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalanych ustawach - wyraźnie zresztą zapowiedzianych w art. 67 ust. 2 Konstytucji - w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe (roszczenia) oraz zapewniając ich egzekucję. W związku z tym prawa do pomocy społecznej nie można wywodzić z Konstytucji, musza być spełnione warunki przewidziane w ustawie o pomocy społecznej.
Należy w tym zakresie zgodzić się z organem drugiej instancji, że przepisy wymienionych wyżej aktów prawnych nie określają wysokości należnego zasiłku celowego , który jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. A to oznacza - jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowo-administracyjnym - , że sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami.
W tym zakresie kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma z natury rzeczy ograniczony zakres, bowiem Sąd nie wnika w zasadność i celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego, a jedynie sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony. Nie znaczy to jednak ,że organ administracji może podejmować decyzje w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy kodeks postępowania administracyjnego , w tym art.7 i art.77 kpa , jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej , w tym art. 2 tej ustawy , według którego pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej wyżej ustawy , pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z kolei według art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Przepisy te determinują sposób i zakres udzielania pomocy określonej w dalszych rozdziałach ustawy o pomocy społecznej, które stanowią szczegółową podstawę przyznawania określonych w ustawie świadczeń, w tym również zasiłku celowego. Konkludując sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami.
Jednakże nie można pomijać tego ,że potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny być oceniane i uwzględniane również w kontekście możliwości organu pomocy społecznej, o czym stanowi dalej przepis art. 3 ust.4 ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc się do tej istotnej – z punktu widzenia wysokości świadczenia pieniężnego – kwestii organ I instancji ograniczył się jedynie do zacytowania przepisu art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej i wskazania, że rozmiar i forma świadczenia z uwagi na ograniczone środki nie mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Natomiast organ odwoławczy aprobując decyzję pierwszo-instancyjną za organem I instancji powtórzył ,że " zasiłki te przyznawane są jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych tj. na zakup leków i opału" i powołał się w zaskarżonym rozstrzygnięciu na ograniczone środki finansowe ośrodka przyznającego pomoc społeczną, lecz w ślad za tym twierdzeniem nie przytoczył - podobnie jak organ I instancji- żadnych danych ilościowych, potwierdzających wskazaną okoliczność. Również materiał aktowy badanej sprawy nie zawiera danych , pozwalających na wyciągnięcie wniosków zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego aktu i tym samym uniemożliwia weryfikację argumentów organów w tym zakresie. W związku z tym zawarte w decyzji ostatecznej stwierdzenie co do możliwości finansowych organu ma ogólnikowy charakter i całkowicie wymyka się spod kontroli Sądu. Brak bowiem w materiale aktowym i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkretnych danych dotyczących ilości środków finansowych, jakimi dysponował Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. oraz wskazujących na liczbę beneficjentów pomocy społecznej i wysokość przyznawanych im świadczeń pieniężnych, w tym wysokość zasiłków celowych. Tymczasem możliwości płatnicze organu pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym oraz być przedstawione w uzasadnieniu decyzji. Powinny z nich jasno wynikać przesłanki odmowy przyznania świadczenia, a nie ograniczanie się wyłącznie do ogólnikowego stwierdzenia braku możliwości finansowych organu , które to stwierdzenie – bez podania jakichkolwiek bliższych danych – nie ma waloru weryfikalności.
W związku z tym pod adresem organów orzekających w sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia art.7 i art.77 kpa w zakresie o jakim mowa wyżej. Niezależnie od tego organy obu instancji nie czyniąc zadość obowiązkom wynikającym z powołanych przepisów naruszyły także art. 107 § 3 kpa, określający wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Stwierdzenie powyższego uprawniało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uznania , że w postępowaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało go na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu zasądzono na podstawie art. 250 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( tj. Dz. U. z 2015r. poz. 1801 ) .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło