II OSK 1888/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-27

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Małgorzata Masternak-Kubiak, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 25 m2, trwale związany z gruntem, posadowiony na działce budowlanej, wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, a jego samowolne wzniesienie bez zgłoszenia może skutkować nakazem rozbiórki?
Ratio decidendi
Budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 25 m2, trwale związany z gruntem, posadowiony na działce budowlanej, wymaga dokonania zgłoszenia zamiaru budowy. Zaniechanie tego obowiązku, pomimo możliwości legalizacji w trybie art. 49b Prawa budowlanego, uzasadnia nakazanie rozbiórki obiektu.
Stan faktyczny
Właściciele działki budowlanej wybudowali w 2009 roku budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej z zadaszeniem, o powierzchni zabudowy 18,61 m2, bez uzyskania pozwolenia na budowę i bez dokonania zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę obiektu, uznając go za budynek gospodarczy wymagający zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli, podzielając stanowisko organów. Skarżący kasacyjnie twierdzili, że obiekt jest altaną i nie wymagał ani pozwolenia, ani zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 czerwca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Sławomir Pauter /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 1016/15 w sprawie ze skargi K.B. i J.B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [..] znak: [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez J.B. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2016 roku, sygn. akt II SA/Łd 1016/15, którym oddalono skargę K.B. i J.B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [..] roku w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku gospodarczego. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Na skutek interwencji M.N. z dnia [..] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej jako PINB) wszczął postępowanie w sprawie legalności postawienia budynku gospodarczego położonego w Łodzi przy ulicy J. 62 nr ewidencyjny działki [..]. W trakcie przeprowadzonych czynności wyjaśniających ustalono, że na wskazanej działce, jej właściciele K.B. i J.B. dokonali rozbiórki użytkowanej komórki i w to miejsce wybudowali w 2009 roku obiekt gospodarczy – budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej z dodatkowym zadaszeniem o wymiarach 6,10m x 3,05m, usytuowany przy granicy działki, na podłożu wykonanym z kostki betonowej. Inwestorzy nie przedłożyli decyzji w przedmiocie zezwolenia na budowę powyższego budynku gospodarczego, ani też nie dokonali zgłoszenia w oparciu o art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [..], nr [..], PINB, nakazał na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm. – dalej jako u.p.b.) rozbiórkę budynku gospodarczego, o konstrukcji drewnianej z dodatkowym zadaszeniem, zlokalizowanego przy bocznej granicy działki na ww. nieruchomości. W uzasadnieniu stwierdzono, że na wskazanym terenie nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Budynek został wybudowany z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. – dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Budynek o konstrukcji drewnianej został zlokalizowany bezpośrednio przy granicy bez właściwej ściany oddzielenia pożarowego, a nadto okap dachu wchodzi na teren nieruchomości sąsiedniej – na odległość 40 cm. Decyzją z dnia [..], nr [..], Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 10 kwietnia 2013 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. nakazał ponownie Katarzynie i Jackowi Bańkowskim rozbiórkę spornego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że stanowiący przedmiot postępowania obiekt należy zakwalifikować jako budynek gospodarczy przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania narzędzi i sprzętu służącego obsługi budynku mieszkalnego, zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej , rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia. W dalszej części uzasadnienia organ powtórzył argumentację uzasadniającą obowiązek uprzedniego uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę oraz usytuowania budynku z naruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [..], nr [..], kolejny raz uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z akt sprawy administracyjnych nie wynikało jednoznacznie jakie parametry posiadał sporny obiekt – jego wymiary i usytuowanie w terenie, czy można mu przypisać cechy budynku wolnostojącego, czy jest konstrukcyjnie powiązany z innym budynkiem. Protokoły z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 15 lutego 2010 roku i 6 kwietnia 2012 roku w tej części były w znacznej części nieczytelne i nie pozwalają ustalić istotnych dla przedmiotowej sprawy okoliczności faktycznych. Dokonanie tych ustaleń ma znaczenie do przyjęcia, czy w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 48, czy też 49b u,.p.b. Kontynuując postępowanie, postanowieniem z dnia [..], PINB powołując się na art. 49b u.p.b. nałożył na K. i J. B. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia, dokumentacji umożliwiającej zalegalizowanie samowolnie wzniesionego budynku gospodarczego z zadaszeniem, tj.: inwentaryzacji budowlanej, projektu zagospodarowania działki, projektu budowlanego zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością oraz zaświadczenia o zgodności zabudowy z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji uznał, że stanowiący przedmiot niniejszego postępowania budynek jest wolnostojącym budynkiem gospodarczym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Nie jest on powiązany ze znajdującym się w bezpośredniej bliskości innym drewnianym budynkiem gospodarczym i posiadał on powierzchnię 18,61 m2. Inwestorzy nie wykonali nałożonych na nich powyższym postanowieniem obowiązków. W konsekwencji decyzją z dnia [..], PINB działając na podstawie art. 49b ust. 1 u.p.b., nakazał Katarzynie i Jackowi Bańkowskim rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej z dodatkowym zadaszeniem o powierzchni zabudowy ok. 18,61 m2, na ww. działce. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K.B. i J.B. zarzucając błędne ustalenia, co do funkcji obiektu oraz brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia przedmiotowego budynku. Decyzją z dnia [..] roku Łódzki Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowalnego w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na wstępie własnych rozważań prawnych organ odwoławczy podniósł, że pomimo nowelizacji przepisów ustawy Prawo budowlane, zgodnie z art. 6 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dnia 20 lutego 2015r. (Dz. U. z 2015r., poz. 443), do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b. na budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, wymagane jest dokonanie zgłoszenia zamiaru budowy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że bezpodstawnie jest powoływane się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2001 r. (sygn. akt SA/Rz 912/00), bowiem dotyczył on altany w pracowniczym ogrodzie działkowym, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Natomiast przedmiotowy obiekt znajduje się na działce budowlanej, a nie na działce w rodzinnym ogrodzie działkowym. W dalszej części uzasadnienia Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za trafne ustalenia organu I instancji, iż stanowiący przedmiot postepowania obiekt należy zakwalifikować jako wolnostojący budynek gospodarczy, trwale związany z gruntem, o powierzchni 18,61 m2, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b., a tym samym inwestorzy winni dokonać na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy zgłoszenia zamiaru jego postawienia. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że postanowieniem z dnia [..], PINB umożliwił K. i J. B. zalegalizowanie samowolnie wzniesionego obiektu, nakładając obowiązek przedłożenia wymienionej w nim dokumentacji. Pomimo upływu terminu inwestorzy wymaganych dokumentów nie złożyli. Skoro zaś nie wykazali oni żadnej inicjatywy w tym zakresie, w szczególności nie przedłożyli dokumentów, których złożenie w organie nadzoru budowlanego jest warunkiem sine qua non zalegalizowania samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, to zgodnie z brzmieniem art. 49b ust. 3 ustawy, prawidłowo PINB orzekł o rozbiórce spornego budynku gospodarczego wraz zadaszeniem. Na ostateczną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi skargę do sądu administracyjnego złożyli K.B. i J.B. . zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. poprzez jego bezzasadne niezastosowanie do przedmiotowej konstrukcji budowlanej, w sytuacji gdy przedmiotowy obiekt powinien zostać uznany za altanę, której powierzchnia zabudowy nie przekracza 25 m2, a zatem art. 49b ust. 1 u.p.b. nie powinien w przedmiotowej sprawie mieć zastosowania; - art. 49b ust. 1 u.p.b. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie oraz nakazanie skarżącym rozbiórkę wskazanego budynku, w sytuacji gdy przepis ten nie znajduje zastosowania do obiektów wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b., bowiem posadowienie altany nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, a nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego możliwe jest jedynie w stosunku do obiektu wymagającego uprzedniego uzyskania takiego pozwolenia; - § 3 pkt 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w przedmiotowej sprawie celem uznania spornego obiektu za budynek gospodarczy i nakazanie jego rozbiórki mocą art. 49b u.p.b., podczas gdy "to art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy przedstawia warunki budynku gospodarczego, po których spełnieniu nie jest możliwe stosowanie trybu z art. 49b tej ustawy". W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2016 roku, sygn. akt II SA/Łd 1016/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że spór pomiędzy organem a stroną - inwestorami dotyczył zarówno charakteru obiektu, jak i obowiązku zgłoszenia jego budowy oraz zakresu robót wykonanych przy jego budowie. Skarżący wywodzili bowiem że w 2009 r. dokonali częściowej rozbiórki istniejącej wcześniej "komórki drewnianej" oraz wskazywali, że w miejscu rozebranej komórki wznieśli altanę z zadaszeniem. Mając na uwadze ustalenia wynikające z przeprowadzonych oględzin oraz załączonej dokumentacji fotograficznej Sąd I instancji podzielił ustalenia organów, że wzniesiony obiekt nie pozostawał w żądnym związku z budynkiem gospodarczym, który został przez skarżących w całości rozebrany, zaś zadaszona jego część, wykorzystywana obecnie do celów rekreacyjnych, faktycznie nie determinowała charakteru obiektu. Jego przeznaczeniem było bowiem przechowywanie narzędzi (w części wydzielonej ścianami i zamykanej) czy opału - drewna - w części zadaszonej a nie wydzielonej ścianami - fotografie na str.9, 10 i 68 akt administracyjnych). Nie mógł być on zatem – ocenie Sądu I instancji- uznany za altanę, bowiem po pierwsze do wypoczynku (i to okazjonalnie) służyła tylko jego część; po drugie: altana musi posiadać pewne walory estetyczne (zgodnie z potocznym rozumieniem jest to lekka budowla, często ażurowa, stawiana w ogrodzie, często ozdobna). Ma za zadanie chronić przed deszczem i słońcem. Atrybutów tych natomiast wzniesiony przez skarżących obiekt nie posiadał, bowiem nie zapewniał ich ani ustawienie kanapy pod dachem ani też posadzenie w jego pobliżu kilku roślin. Nie był to również budynek rekreacji indywidualnej, ponieważ tego rodzaju budynki są wznoszone jako substytut budynków mieszkalnych na działkach, które służą wyłącznie celom wypoczynkowym, a nie mieszkalnym. Jeżeli natomiast na działce znajduje się dom mieszkalny, całoroczny, to trudno jest racjonalnie wywozić, że jest to działka rekreacyjna. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że konstrukcja obiektu, jego trwałe związanie z gruntem za pomocą kotew, zagłębionych w podłożu, którego wierzchnią warstwę stanowi betonowa kostka oraz przeznaczenie wskazywało, że jest to budynek gospodarczy, służący do przechowywania narzędzi, a okresowo również opału (drewna). Jednocześnie wskazał, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Cechy spornego obiektu, jego wymiary oraz przeznaczenie odpowiadają nie tylko definicji budynku gospodarczego zamieszczone jw. § 3 pkt 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, ale także potocznemu znaczeniu tego pojęcia. Tym samym z uwagi na jego rozmiary (powierzchni zabudowy nie przekracza 25 m2), o ile inwestorzy byli zwolnieni od uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 2), o tyle ciążył na nich obowiązek dokonania zgłoszenia inwestycji (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy), tak w poprzednio obowiązującej regulacji, mającej w niniejszej sprawie zastosowania na podstawie art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015r., poz. 443), jak i w przepisach obowiązujących aktualnie (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 9 i 8 powołanej wyżej ustawy zmieniającej). Za całkowicie błędne uznał Sąd I instancji powoływanie się przez skarżących na wyłączenie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia, wynikające z treści art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy, bowiem dotyczy ono wyłącznie altan działkowych i obiektów gospodarczych położonych na terenach rodzinnych ogrodów działkowych, regulowanych ustawą z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014r., poz. 40). Konkludując, Sąd I instancji uznał, że skarżący winni byli dokonać zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego. Zaniechanie zaś powyższego, skutkowało koniecznością wszczęcia postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 49 b u.p.b. Legalizacja jest natomiast uprawnieniem inwestora z którego może, lecz nie musi korzystać. Niewywiązanie się wszakże z obowiązków nałożonych w trybie legalizacyjnym, skutkuje rozbiórką wzniesionego obiektu. Analizując treść postanowienia PINB z dnia [..], wydanym w oparciu o art. 49b ust. 2 u.p.b. Sąd uznał, że postanowieniem tym nałożono na inwestora niektóre obowiązki, które nie zostały przewidziane w ww. przepisie. Skoro bowiem przepis wymaga złożenia dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 u.p.b. (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w zależności od potrzeb odpowiednie szkice i rysunki a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie, wymagane przepisami odrębnymi) oraz projektu zagospodarowania działki i zaświadczenia o dopuszczalności tego rodzaju zabudowy na danym terenie, to oznacza, że organ nie może bezpodstawnie nakładać innych obowiązków, a w szczególności wymogów takich, jak np. przedłożenie projektu budowlanego zmian i przeróbek czy inwentaryzacji budowlanej. Legalizacja dotyczy bowiem budynku, dla którego nie wymaga się pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, a zakres niezbędnej dokumentacji nie powinien wykroczyć poza wymienione w przepisie art. 30 ust. 2 szkice lub rysunki. Tym niemniej skarżący nie wykonali żadnego z obowiązków, nałożonych postanowieniem z dnia [..], w tym także tych, które znajdują uzasadnienie w przepisie art. 30 ust. 2 ustawy. Nie przedłożyli bowiem zaświadczenia Prezydenta Miasta Łodzi o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ani też projektu zagospodarowania działki, co uzasadniło konkluzję o rezygnacji przezeń z legalizacji wzniesionego budynku gospodarczego i uprawniało organ do nakazania jego rozbiórki w trybie art. 49 b ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J.B. , wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ administracji art. 49b ust. 1 u.p.b. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie oraz nakazanie skarżącym rozbiórkę wskazanego budynku, w sytuacji gdy przepis ten nie znajdował zastosowania do altany posadowionej przez skarżących, której konstrukcja nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, czy dokonania zgłoszenia, co wyłączało możliwość nakazania rozbiórki takiego obiektu przez organy nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 6 u.p.b., albowiem sporny obiekt budowlany winien być uznany za altanę postawioną na terenie pracowniczych ogrodów działkowych, a tym samym nie było wymagane do jego postawienia ani pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Skarżący użytkuje wskazaną konstrukcję do wypoczynku oraz przechowywania pojedynczych narzędzi ogrodowych. Brak było zatem podstaw do uznania, aby wskazany obiekt nie wypełniał przesłanek określonych w art. 29 ust. 1 pkt 2 lub 4 u.p.b. Dlatego w przedmiotowej sprawie sankcja w postaci zastosowania nakazu rozbiórki posadowionego na działce skarżących obiektu wydaje się nieuzasadniona. Ponadto podniesiono, że pojęcie budynku gospodarczego w rozumieniu § 3 pkt 8 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie stanowi definicji legalnej budynku gospodarczego z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. i nie może być wykorzystane przy jego wykładni, w celu ograniczenia uprawnień inwestorów wynikających z tego przepisu, a tym samym nie może stanowić podstawy prawnej do nałożenia na inwestora sankcji w postaci rozbiórki takiego budynku, który jak wywodzili skarżący jest altaną, o konstrukcji i sposobie przeznaczenia analogicznym do konstrukcji instalowanych w ogródkach działkowych. Pojęcie budynku gospodarczego zamieszczone w cytowanym rozporządzeniu, zostało zdefiniowane bowiem tylko na potrzeby tego rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze się pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego , skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Zasadnie Sąd I instancji uznał, iż organy nadzoru budowlanego właściwe zastosowały w niniejszej sprawie art. 49b u.p.b., który służy likwidacji samowoli budowlanej dotyczącej obiektów budowlanych, które są w budowie albo zostały wybudowane bez wymaganego zgłoszenia pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Komentowany przepis odnosi się do tych obiektów budowlanych, które zostały objęte regulacją art. 29 ust. 1 i wymagają zgłoszenia. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy administracyjnej, skarżący kasacyjnie wybudował na nieruchomości położonej w Łodzi przy ulicy J. 62, będącej działką budowlaną budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 18,61m2,na której obok w/w budynku posadowiony jest między innymi budynek mieszkalny. Budynek ten jest posadowiony bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500m2 powierzchni działki. Jednocześnie przepis art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b. nakłada na inwestora w przypadku budowy powyższego obiektu budowlanego obowiązek dokonania uprzedniego zgłoszenia, czego skarżący kasacyjnie nie uczynił. Mając na uwadze ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie do zaakceptowania jest stanowisko strony skarżącej kasacyjnej, że w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 4 u.p.b., zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 35m2 oraz wysokości do 5m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Na wstępie zauważyć należy, że powyższy przepis obowiązywał w takim brzmieniu do 29 kwietnia 2015 roku. Z dniem 30 kwietnia 2015 roku uzyskał nowe brzmienie, zgodnie z którym nie wymaga pozwolenia na budowę budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 kwietnia 2013 roku o rodzinnych ogródkach działkowych (art. 1 i art. 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2015r., poz. 252). Odwołując się do ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 2176) stwierdzić należy, że reguluje ona zasady zakładania, funkcjonowania i likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych, prawa i obowiązki działkowców, zasady ich zrzeszania się oraz zadania organizacji działkowców (art.1). Rodzinny ogród działkowy to wydzielony obszar lub obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych, składające się z działek i terenu ogólnego, służące do wspólnego korzystania przez działkowców, wyposażony w infrastrukturę ogrodową (art. 2 pkt 5 ustawy); nie są to działki budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego. Ustanowienie prawa do działki następuje na podstawie umowy dzierżawy działkowej (art. 27 ustawy), przez którą stowarzyszenie ogrodowe zobowiązuje się oddać dzierżawcy działkę na czas nieoznaczony do używania i pobierania z niej pożytków, a działkowiec zobowiązuje się używać działkę zgodnie z jej przeznaczeniem, przestrzegać regulaminu oraz uiszczać opłaty ogrodowe (art. 28 ustawy). Zgodnie z art. 13 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 30 kwietnia 2015 roku) na terenie działki nie może znajdować się altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a oraz inne obiekty gospodarcze o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 oraz o wysokości przekraczającej 5 m przy dachach stromych i 4 m przy dachach płaskich (ust.1). W przypadku powzięcia informacji, że na terenie działki wybudowano, nadbudowano lub rozbudowano altanę działkową lub inny obiekt z naruszeniem przepisów prawa, stowarzyszenie ogrodowe zgłasza naruszenie do właściwego organu administracji publicznej (ust.2). Naruszenie stwierdzone przez właściwy organ administracji publicznej stanowi podstawę do rozwiązania umowy w trybie określonym w art. 36 ust. 3 (ust.3). zgodnie natomiast z brzmieniem art. 13 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogródkach działkowych obowiązującym do 29 kwietnia 2015 roku, na terenie działki nie mogła znajdować się altana, której powierzchnia zabudowy przekracza powierzchnię określoną w art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 oraz z 2014 r. poz. 40). Odmienne są zatem warunki realizacji altany działkowej i obiektów gospodarczych w rodzinnych ogrodach działkowych (art. 29 ust. 2 pkt 4) i wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat na działce, którą inwestor dysponuje na cele budowlane (art. 29 ust. 1 pkt 2), na co wpływ ma nie tyle sam obiekt, ile odmienny stan prawny nieruchomości, na której ma ona być zrealizowana (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 168/16, Lex nr 2417914). Tym samym skoro sporny w niniejszej sprawie budynek gospodarczy został wybudowany na działce budowlanej, to brak jest podstaw do zakwalifikowania go do obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4 u.p.b., który to przepis dotyczy altan działkowych i obiektów gospodarczych położonych na rodzinnych ogródkach działkowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego na akceptację zasługują również rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w części dotyczącej uznania obiektu stanowiącego przedmiot postępowania za budynek gospodarczy w rozumieniu u.p.b., a w szczególności w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2. Wskazana ustawa nie zawiera legalnej definicji budynku gospodarczego. Tym samym podejmując próbę jego zdefiniowania należy odwoływać się do znaczenia tego pojęcia w języku potocznym. Natomiast definicja budynku gospodarczego została zawarta w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. pkt 1 u.p.b. Zgodnie z poglądami wyrażanymi w doktrynie istnieje zakaz definiowania wyrażeń rangi ustawowej poprzez akty prawne niższej rangi (co podniósł również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [..] roku organ odwoławczy). To jednak nie może ujść uwadze, że definicja budynku gospodarczego przyjęta w § 8 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia odpowiada rozumieniu pojęcia budynku gospodarczego funkcjonującego w języku potocznym. Nie sposób również uznać, że definicja budynku gospodarczego zawarta w rozporządzeniu jest w jakikolwiek sposób sprzeczna z normami u.p.b. Przeprowadzone oględziny oraz załączona do akt administracyjnych dokumentacja fotograficzna wskazywała, że budynek ten jest przeznaczony przede wszystkim do przechowywania narzędzi, opału i innych materiałów służących osobom zamieszkałym w budynku mieszkalnym położonym na tej działce. Takie jest bowiem podstawowe przeznaczenie spornego budynku gospodarczego. Budynek ten jest w podstawowej swojej części wyodrębniony z przestrzeni z każdej strony ścianą i jest zadaszony. Sporny budynek nie posiadał natomiast cech altany pod pojęciem, którym należy rozumieć obiekt o ażurowej konstrukcji, mający chronić przed wiatrem i słońcem. Nie może przemawiać za inną kwalifikacją danego obiektu okazjonalne jego użytkowanie w innym celu niż podstawowy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalono jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło